25/07/2016
Przemoc w rodzinie.
Szanowni Państwo, tematem dzisiejszego opracowania jest przemoc w różnych aspektach życia. Na jej temat krążą już niestety legendy, niemające nic wspólnego z rzeczywistością. Niestety cały czas mamy do czynienia z tzw. tabu. Rzadko bowiem wydostaje się poza 4 ściany miejsca w którym jest dokonywana. Z reguły asumptem do ujrzenia światła dziennego jest jakiś, nie bójmy się tego nazwać, kataklizm np. całkowity rozstrój nerwowy osoby poszkodowanej, wypadek, wskutek którego dochodzi do rozstroju zdrowia bądź wypadek śmiertelny. Osoby wobec których dokonywana jest przemoc bardzo często wstydzą się tego, często też obwiniają się za nią. Tym samym zapadają w swoiste błędne koło.
Pamiętajmy, że przemoc to nie tylko przemoc fizyczna, a jej formy mogą przybierać różne płaszczyzny. Do ich najczęstszych należą:
Przemoc fizyczna - czyli każde zachowanie, którego celem jest zadanie bólu fizycznego, uszkodzenie ciała, pogorszenie zdrowia lub pozbawianie życia ofiary.
Przykłady: bicie, policzkowanie, popychanie, ciągnięcie za włosy, wykręcanie rąk, kopanie, duszenie, zadawanie ran, odmawianie koniecznej
Przemoc seksualna - czyli każde zachowanie mające na celu zmuszenie ofiary do podjęcia współżycia lub niechcianych zachowań seksualnych bądź zdeprecjonowanie jej seksualności.
Przykłady: obmacywanie, gwałcenie, zmuszanie do uprawiania nieakceptowanych form współżycia (seks oralny, analny, sodomia, sadomasochizm), zmuszanie do współżycia z innymi osobami, wyśmiewanie preferencji seksualnych.
Przemoc psychiczna - czyli każde zachowanie, którego celem jest zmniejszenie poczucia własnej wartości, wzbudzenie w ofierze strachu oraz pozbawianie jej poczucia bezpieczeństwa i kontroli nad własnym życiem.
Przykłady: ciągłe krytykowanie, powtarzanie, że jest głupia, brzydka, że nikt jej nie zechce, oskarżanie, grożenie, upokarzanie, poniżanie, wyzywanie, wmawianie choroby psychicznej, grożenie odebraniem dzieci, izolowanie od rodziny i przyjaciół, wrogie nastawianie dzieci, zabranianie opuszczania domu, stałe kontrolowanie.
Przemoc ekonomiczna - czyli każde zachowanie, którego celem jest ekonomiczne uzależnienie ofiary od sprawcy.
Przykłady: zabieranie wynagrodzenia, kart kredytowych, zakazywanie wykonywania pracy zawodowej, niszczenie rzeczy osobistych, odmawianie pieniędzy na dom, kontrolowanie wydatków, ukrywanie informacji o stanie finansów rodziny, zmuszanie do podpisywania zobowiązań finansowych (kredyt, pożyczka, weksel) .
Zaniedbanie – czyli uporczywe i stałe zaniedbywanie obowiązków przez bliskich, na których ów ciąży.
Warto podkreślić, że opisane wyżej przykłady przemocy bardzo często występują łącznie. Na przykład: bita, maltretowana kobieta, często bywa zmuszana do czynności seksualnych przez co jest psychicznie, seksualnie i fizycznie poniżana a do tego całkowicie uzależniona materialnie od oprawcy. Wszystkie powyższe zachowania doświadczane przez ofiary są określane zbiorczo mianem „przemocy w rodzinie”.
Polska ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie definiuje ją następująco: jednorazowe lub powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób wymienionych w pkt 1 (członkowie rodziny), w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.
Samo zjawisko przemocy jest tak stare jak cywilizacja, jednak warto pamiętać, że dopiero od stosunkowo niedawna zaczyna się o niej w ogóle mówić a co za tym idzie również robić. Przede wszystkim nie można jej nigdy ignorować, umniejszać jej skali. Jeżeli się z nią zetkniemy powinniśmy niezwłocznie poinformować odpowiednie służby np. policję czy straż miejską, a jej ofiary powinny jak najszybciej odizolować się od oprawcy. Najlepszym miejscem ucieczki jest rodzina, ale z doświadczenia wiem, że ofiary tego boją się najbardziej. Oceniania przez bliskich, pogłębiania poczucia winy etc. Dlatego doprowadzone do ostateczności bardzo często korzystają z placówek samorządowych przeznaczonych do pomocy ofiarom m.in. MOPS, MOPR czy fundacji zajmujących się pomocą ofiarom. Warto pamiętać, że niezależnie od tego dokąd uda się ofiara, przynajmniej teoretycznie, wszędzie tam otrzyma pomoc, i materialną np. zasiłek i prawną, np. dochodzenie swoich praw na drodze sądowej jak alimenty dla siebie czy dziecka, rozwód etc. Pamiętajmy, że niezależnie od tego czy jesteśmy bezpośrednio ofiarami przemocy czy też jej świadkami (np. „u sąsiadów”) nie możemy być na nią ślepi. Nie bójmy się interweniować. Neglegencja i znieczulica stawia nas tak naprawdę w podobnej do oprawcy roli.
Bartosz Szymkow