Jakie są godziny otwarcia?

Poniedziałek 09:00 - 20:00 Wtorek 09:00 - 20:00 Środa 09:00 - 20:00 Czwartek 09:00 - 20:00 Piątek 09:00 - 20:00

Co to jest strona internetowa?

http://www.adwokatpiwowarski.com/

Adwokat Łukasz Piwowarski Kancelaria Adwokacka, Ogrodowa 17, Wołomin (2026)

28/04/2026

ZAKAZ POBIERANIA ODSETEK OD KREDYTOWANYCH KOSZTÓW KREDYTU
WYROK TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI Z 23 KWIETNIA 2026 R., C 744/24

Wyrok w sprawie C 744/24 (Bank Polska Kasa Opieki) ma bardzo istotne znaczenie dla polskiej praktyki orzeczniczej. Dotyczy jednego z najbardziej spornych zagadnień związanych ze stosowaniem przepisów odnoszących się do kredytu konsumenckiego, czyli dopuszczalności kredytowania kosztów kredytu i pobierania odsetek z tego tytułu. Zarzuty związane z tą praktyką są główną podstawą powoływania się na sankcję kredytu darmowego.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości dotyczy trzech różnych zagadnień, a więc dopuszczalności kredytowania kosztów pozaodsetkowych, dopuszczalności pobierania odsetek od kredytowanych kosztów pozaodsetkowych jak też kwalifikacji składki ubezpieczeniowej jako opłaty mieszczącej się w ramach RRSO.
Co do samej dopuszczalności kredytowania kosztów Trybunał podkreślił, że z dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki nie wynika ograniczenie rodzajów kosztów lub opłat, jakie kredytodawca może nałożyć na konsumenta w ramach umowy o kredyt (pkt 59, 61). Kredytodawca może zatem udostępnić kredyt również konsumentom, którzy nie dysponują żadnym kapitałem początkowym, w celu sfinansowania kosztów wynikających z zawarcia umowy o kredyt (pkt 60). Dla zakresu rozumienia pojęcia "całkowitego kosztu kredytu" nie ma znaczenia, czy kwota obciążająca kredytobiorcę została wpłacona na rachunek bankowy kredytobiorcy, czy też nie (pkt 42). Jedynie przypadkowy charakter ma okoliczność, że pożyczone kwoty są najpierw wpłacane na rachunek bankowy kredytobiorcy, zanim zostaną wykorzystane do opłacenia zakupu towarów lub usług lub że kredytodawca dokonuje ich bezpośrednio na rzecz wierzycieli kredytobiorcy (pkt 43).
Następnie Trybunał przyjął jednak, że pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu nie mieści się w ramach art. 3 lit. g) i j) dyrektywy 2008/48. Trybunał podkreślił, że wymienione w tych przepisach całkowita kwota kredytu i kwota wypłat określają całość kwot udostępnianych konsumentowi, co wyklucza kwoty powiązane przez kredytodawcę z pokryciem kosztów związanych z udzieleniem odnośnego kredytu, które to kwoty nie są w rzeczywistości wypłacane konsumentowi (pkt 55). W konsekwencji całkowita kwota kredytu i wypłacona kwota kredytu nie obejmują żadnych kwot, których przeznaczeniem jest wywiązanie się ze zobowiązań podjętych w ramach odnośnej umowy o kredyt, takich jak koszty administracyjne (pkt 57). Dopuszczenie stosowania oprocentowania do kwot kredytowanych, które nie wchodzą w zakres tej definicji wypłaconej kwoty kredytu zagroziłoby przejrzystości rynku (pkt 64-65).
W kwestii kwalifikacji składki ubezpieczeniowej jako opłaty mieszczącej się w ramach RRSO Trybunał wskazał, że wprawdzie ubezpieczenie nie było wymagane do uzyskania kredytu, ale wykupienie tego ubezpieczenia wiązało się z obniżeniem stopy oprocentowania kredytu, a tym samym – ubezpieczenie to było wymagane do uzyskania kredytu na warunkach przewidzianych w ofercie kredytu (pkt 41). Takie ubezpieczenie stanowi zatem usługę dodatkową, która mieści się w pojęciu całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta (art. 3 lit. g) dyrektywy 2008/48), tym samym koszt tej usługi powinien być uwzględniany przy obliczaniu RRSO (art. 3 lit. i) dyrektywy 2008/48).
Wyrok TS ma bardzo duże znaczenie dla polskiej praktyki. Wyjaśnia niektóre problemy, ale też tworzy kolejne. Z uwagi na to, że nowa dyrektywa 2023/2225 w sprawie umów o kredyt konsumencki zawiera w omawianym zakresie identyczne regulacje co dyrektywa 2008/48, stanowisko TS będzie aktualne również w odniesieniu do dyrektywy 2023/2225.
Przede wszystkim wyrok Trybunału zamyka dyskusję toczącą się w Polsce od kilku lat, a dotyczącą dopuszczalności kredytowania kosztów kredytu z perspektywy dyrektywy 2008/48. Trybunał potwierdził dopuszczalność tej praktyki, co nie zaskakuje, gdyż w jakimś stopniu wynikało to już z wyroku TS z 21.04.2016 r., C-377/14 (Radlinger i Radlingerová), EU:C:2016:283. Pośrednio wynika to również z założeń dyrektywy 2008/48, która nie wprowadza rozwiązań konstrukcyjnych dotyczących umowy kredytu, jej zakres przedmiotowy zdecydowanie wykracza poza pojęcie umowy kredytu. Dyrektywa ma "chronić przez informację" w związku z szeroko rozumianym kredytowaniem konsumenta, a nie konstruować modelowy typ umowy kredytu konsumenckiego. Taka praktyka zwiększa dostępność kredytów dla konsumenta, zatem nie jest sprzeczna z dyrektywą ani jej celami. Na marginesie można wskazać, że samo kredytowanie kosztów kredytu zostało też wyraźnie dopuszczone przez polskiego ustawodawcę (art. 5 pkt 7 ustawy z 12.05.2011 r. "o kredycie konsumenckim", dalej jako: u.k.k., art. 7202 § 1 k.c.).
Konsekwencją dopuszczalności kredytowania kosztów kredytu wydawała się dopuszczalność pobierania z tego tytułu odsetek. Tymczasem Trybunał wyraźnie oddzielił te dwie kwestie. Oparł się na literalnym brzmieniu art. 3 lit. j) dyrektywy 2008/48, a pominął wnioski wynikające z wykładni systemowej. Odwołanie się do "przejrzystości rynku" jest również argumentem niezbyt jasnym, należy je uznać za próbę zmieszczenia się w formule "ochrony przez informację". Wydaje się, że Trybunał uznał to zjawisko za negatywne dla konsumenta, zdecydował się na rozstrzygnięcie, które przede wszystkim chroni konsumenta, wykraczając poza obiektywne założenia dyrektywy 2008/48. Tego typu rozstrzygnięcia pojawiają się w orzecznictwie TS, należy do nich również inny "polski" wyrok TS z 12.10.2023 r., C-326/22 (Z.), EU:C:2023:775.
Trudno jednoznacznie ocenić konsekwencje wyroku TS dla polskiej praktyki. Możliwe jest stanowisko, że pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu oznacza podanie w umowie błędnej stopy oprocentowania i błędnego RRSO, a w konsekwencji uzasadnia sankcję kredytu darmowego (art. 30 ust. 1 pkt 6 i 7 u.k.k. w zw. z art. 45 ust. 1 u.k.k.). Można sobie wyobrazić próbę złagodzenia tych konsekwencji przez odwołanie się do stanowiska wyrażonego w wyroku TS z 13.02.2025 r., C-472/23 (Lexitor), EU:C:2025:89, jednak dopuszczalny jest też wariant interpretacyjny, że to ostatnie orzeczenie dotyczyło innego zagadnienia. Chodziło o koszty rodzajowo prawidłowe (a więc koszty, które mieszczą się w ramach RRSO), jednak postanowienia umowne, które ich dotyczą są abuzywne, czego przedsiębiorca nie mógł przewidzieć. Natomiast w ramach zagadnienia omawianego w sprawie C-744/24 występują koszty rodzajowo nieprawidłowe, czyli koszty, które już wyjściowo nie powinny być zaliczane do RRSO. Trudno jednoznacznie przewidzieć, w którą stronę pójdzie orzecznictwo polskich sądów. Nie można wykluczyć, że to zagadnienie pojawi się w kolejnym pytaniu prejudycjalnym do unijnego Trybunału.
Kontrowersji nie wywołuje natomiast stanowisko Trybunału dotyczące kwalifikacji składki ubezpieczeniowej jako opłaty mieszczącej się w ramach RRSO. Przesądzająca w tym zakresie jest definicja całkowitego kosztu kredytu z art. 3 lit. g)dyrektywy 2008/48, która obejmuje również opłaty za usługi dodatkowe niezbędne do "uzyskania kredytu na oferowanych warunkach".

11/03/2026

Uzyskaj odszkodowanie za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, zaszła istotna zmiana stanowiska dotycząca odszkodowań za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Kluczowa zmiana polega na odejściu od rygorystycznego traktowania terminu zawitego na składanie wniosków o odszkodowanie, co jest efektem uwzględniania orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz zasad konstytucyjnych szczególnie ochrony własności.
Wcześniej sądy często uznawały, że roszczenie o odszkodowanie wygasło, jeśli wniosek nie został złożony do 31 grudnia 2005 r. (art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających). Obecnie, w aktualnym orzecznictwie podkreśla się, że niedopuszczalne jest powoływanie się przez organy na wygaśnięcie roszczenia, jeżeli decyzja stwierdzająca nabycie własności przez Skarb Państwa/jednostkę samorządu w trybie art. 73 ust. 1 została wydana po upływie tego terminu.

Nowa linia orzecznicza kładzie nacisk na to, że przejęcie nieruchomości bez odszkodowania jest niezgodne z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. W sytuacjach, gdy formalne potwierdzenie wywłaszczenia nastąpiło z opóźnieniem (po 2005 r.), właścicielom przysługuje prawo do odszkodowania, a roszczenie nie powinno być uznawane za wygasłe.

23/01/2026

WYDZIEDZICZENIE A ZACHOWEK

Instytucja zachowku służy do ochrony interesów osób najbliższych spadkodawcy przed skutkami dokonywanych przez niego rozporządzeń (zarówno w ramach swobody testowania, jak i wynikających z poczynionych za życia darowizn. Przez zachowek ustawodawca ogranicza zatem swobodę testowania (dysponowania majątkiem na wypadek śmierci). Wskazuje się, że ustawa w ten sposób zmierza do realizacji wartości jakimi są ochrona (dobro) rodziny. Zachowek ma na celu ograniczenie możliwości dysponowania majątkiem właśnie w celu ochrony przed arbitralnością decyzji spadkodawcy i ma służyć urzeczywistnieniu sprawiedliwego podziału schedy spadkowej przy uwzględnieniu uzasadnionych zdaniem ustawodawcy praw najbliższych.
Spadkodawca uzyskuje jednak prawo do pozbawienia w testamencie osób bliskich, wymienionych przez ustawę, praw do zachowku jedynie w sytuacjach enumeratywnie określonych normą art. 1008 kodeksu cywilnego, który stanowi:
Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:
1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Każdy z tych przypadków określa sytuacje, w których sposób zachowania się spadkobiercy uzasadnia moralnie akt pozbawienia opisanego wyżej prawa do zachowku. Przyjęta w ustawie (opisana wyżej) hierarchia wartości powoduje, że norma art. 1008 k.c. jako wyjątkowa, musi być więc interpretowana ściśle.
W orzecznictwie, odnosząc się do sytuacji faktycznych, uzasadniających zastosowanie art. 1008 k.c., wskazywano, że może ono polegać np. na niewykonywaniu obowiązku alimentacyjnego, nieudzieleniu opieki braku pomocy w chorobie, czy też doprowadzeniu do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych, prowadzącego do ustania więzi uczuciowej normalnej w stosunkach rodzinnych. Nieobojętna jest też dla oceny sytuacja życiowa spadkodawcy i uprawnionego do zachowku a także sfera psychiczna uprawnionego, uzasadniająca jego zachowanie się względem spadkodawcy.
W wielu przypadkach sporządzający testament za niedopełnianie względem niego obowiązków rodzinnych uznają nieutrzymywaniem przez długi czas kontaktów.
Takie zachowanie może być jednak niewystarczające do skutecznego wydziedziczenia. Istnienie podstawy wydziedziczenia np. niedopełniania względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych, w procesie o zasądzenie określonej kwoty tytułem zachowku musi udowodnić osoba zobowiązana do zapłaty, czyli strona pozwana. To na niej bowiem spoczywa ciężar dowodu wykazania przesłanek uprawniających spadkodawcę do wydziedziczenia. Samo nieutrzymywanie kontaktów ze spadkodawcą wcale nie musi zatem przesądzać o niedopełnianiu względem niego obowiązków rodzinnych.

09/12/2025

SANKCJA KREDYTU DARMOWEGO CORAZ BARDZIEJ POPULARNA

Sankcja kredytu darmowego to potężne narzędzie, które pozwala konsumentom odzyskać nielegalnie naliczone koszty kredytu i ograniczyć jego całkowity koszt. W sytuacji, gdy banki czy instytucje pożyczkowe nieprawidłowo informują konsumentów o warunkach umowy lub stosują niejasne zapisy, prawo stoi po stronie kredytobiorcy. W ostatnim czasie sądy coraz częściej przyznają rację konsumentom.
Drugim, istotnym czynnikiem jest zmieniająca się linia orzecznicza, która sprzyja kredytobiorcom. Wraz z kolejnymi wyrokami Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącymi SKD, kredytobiorcy zyskają jeszcze silniejsze argumenty w sporach sądowych.
Wszystkie te czynniki pokazują, że kredyty konsumenckie, podobnie jak wcześniej kredyty frankowe, stają się polem walki o równość stron w relacjach z bankami.

Na czym polega sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego to narzędzie prawne, które ma na celu ochronę konsumenta korzystającego z kredytu konsumenckiego. Zgodnie z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim, jeśli kredytodawca (np. bank lub instytucja pożyczkowa) nie dopełni określonych obowiązków informacyjnych przy zawieraniu umowy, konsument ma prawo zażądać uznania kredytu za darmowy. Oznacza to, że kredytobiorca musi zwrócić wyłącznie pożyczoną kwotę kapitału – bez odsetek, prowizji ani innych kosztów związanych z udzieleniem kredytu. Kredytobiorca, który skorzysta z sankcji kredytu darmowego, spłaca wyłącznie nominalną kwotę kredytu, a wszelkie dodatkowe opłaty (odsetki, prowizje) są anulowane.

03/11/2025

UPRAWNIENIA Z TYTUŁU RĘKOJMI NIE SŁUŻĄ NAPRAWIE WSZELKICH WAD DOTYCZĄCYCH RZECZY, LECZ JEDYNIE WAD, KTÓRE ISTNIEJĄ JUŻ W MOMENCIE JEJ WYDANIA.

Art. 5562 k.c., który w interesie konsumenta wprowadza domniemanie, że wada fizyczna lub jej przyczyna istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego, jeżeli wada ta została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej.
Tym samym po upływie roku od przejścia niebezpieczeństwa na kupującego to ten ostatni musi wykazać, iż wada istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego lub wynikła z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w tej samej chwili (art. 559 k.c.)
Przepisy te stanowią wyraz zasady, że uprawnienia z tytułu rękojmi nie służą naprawie wszelkich wad dotyczących rzeczy, w tym takich które pojawiają się w toku eksploatacji, lecz jedynie wad, które istnieją bądź ich przyczyna tkwi w rzeczy już w momencie jej wydania. O ile w okresie roku od wydania rzeczy ustawodawca przyjął domniemanie, że rzecz sprzedana konsumentowi już w chwili jej wydania była dotknięta wadą, po upływie tego terminu ciężar dowodu w całości obciąża konsumenta.
Domniemanie istnienia wady lub jej przyczyny w chwili wydania kupującemu nie znajduje zastosowania, jeżeli stroną transakcji nie jest konsument, czyli np. sprzedawca i kupujący są osobami fizycznymi nie prowadzącymi działalności gospodarczej. W takim stanie rzeczy to na kupującym spoczywa ciężar udowodnienia, że już w momencie wydania rzeczy była ona dotknięta wadą, bądź też tkwiła w nim przyczyna, która spowodowała wadę w dacie późniejszej niezależnie od daty stwierdzenia wady.

31/01/2025

DZIAŁ SPADKU I ZNIESIENIE WSPÓŁWŁASNOŚCI

Spadek, czyli ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego może trafić do więcej niż jednego spadkobiercy. Z chwilą nabycia spadku przez kilku spadkobierców powstaje między nimi wspólność majątku spadkowego. Wniosek o dział spadku (a w dalszej kolejności zniesienie współwłasności) może złożyć spadkobierca bądź inna osoba zainteresowana dokonaniem podziału majątku spadkowego, np. wierzyciel jednego ze spadkobierców.
Tak w postępowaniu o zniesienie współwłasności, jak i w postępowaniu o dział spadku chodzi o załatwienie całokształtu stosunków, jakie powstały między współwłaścicielami lub spadkobiercami. W obrębie tych stosunków podstawowym elementem jest oznaczenie wysokości spłaty lub dopłaty, terminu i sposobu ich uiszczenia oraz oznaczenie wysokości odsetek. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do integralnych składników każdego postanowienia o zniesieniu współwłasności lub o dział spadku.

Co może być przedmiotem działu?

Przedmiotem działu jest majątek spadkowy, który pozostaje we wspólności spadkobierców. Innymi słowy, przedmiotem działu mogą być tylko aktywa (prawa majątkowe). Wykluczony jest natomiast dział pasywów (długów spadkowych) rozumiany w ten sposób, iż bez względu na wolę wierzycieli określone długi obciążają od chwili działu tylko oznaczonych spadkobierców.
Podział długów następuje z kolei z mocy prawa, odpowiednio do podziału aktywów. Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą bowiem odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów.

Co powinien zawierać wniosek o dział spadku?

We wniosku o dział spadku należy wskazać składniki majatku spadkowego, które mają podlegać podziałowi. W wypadku, gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, należy przedstawić również dowody, które to potwierdzają. Dowodem takim będzie przede wszystkim odpis z księgi wieczystej.
Dobrze by było, gdyby wnioskodawca, będący jednym ze spadkobierców, sformułował swoją propozycję co do działu spadku, w szczególności wskazując, które ze składników chce otrzymać. Poza tym wnioskodawca może żądać rozliczenia pobranych ze spadku pożytków lub innych przychodów, jak również rozliczenia spłaconych długów. Opisane żądania powinny zostać określone w sposób precyzyjny, zgodnie z takimi samymi wymaganiami jak w wypadku złożenia pozwu.
We wniosku należy również podać wartość przedmiotu sprawy, którą jest wartość wszystkich mających podlegać podziałowi składników majątku spadkowego.

Jak przebiega dokonanie działu spadku?

Dokonując podziału poszczególnych składników majątku spadkowego, sąd odpowiednio stosuje przepisy o zniesieniu współwłasności.
Sąd nie jest związany zgłoszonymi żądaniami w zakresie proponowanych przez uczestników postępowania sposobów działu spadku, chyba że uczestnicy postępowania są w tej mierze zgodni. Zgodny wniosek co do sposobu działu spadku podlega jednak weryfikacji sądu co do jego zgodności z prawem, z zasadami współżycia społecznego oraz co do tego, czy nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.
W pierwszej kolejności podział rzeczy wspólnej następuje przez podział fizyczny rzeczy. Gdy podział fizyczny jest niemożliwy albo jeden ze spadkobierców nie chce danej rzeczy otrzymać, to rzecz powinna zostać przyznana innemu spadkobiercy. Jeżeli zaś żaden ze spadkobierców nie chce otrzymać rzeczy albo spadkobierca, który chce rzecz otrzymać nie ma możliwości zapłaty na rzecz pozostałych spadkobierców odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem spłaty lub dopłaty do udziału w spadku, to w grę wchodzi sprzedaż rzeczy wspólnej (tzw. podział cywilny).

12/08/2024

ROSZCZENIA WINDYKACYJNE I NEGATORYJNE, JAKO PODSTAWOWE ŚRODKI OCHRONY WŁASNOŚCI

W wypadku wkroczenia przez osobę nieuprawnioną w sferę cudzej własności, kodeks cywilny przewiduje dwa podstawowe środki jej ochrony: roszczenia windykacyjne i roszczenia negatoryjne.
Roszczenia są skuteczne wobec każdego, kto naruszy własność, chyba że naruszającemu przysługuje uprawnienie do władania rzeczą, skuteczne względem właściciela. Bez tych roszczeń wykonywanie prawa własności w zasadzie byłoby praktycznie niemożliwe.

Roszczenie windykacyjne dotyczy sytuacji, w której właściciel utracił posiadanie rzeczy. Przedmiotowe roszczenie zmierza do jego odzyskania od osoby bezprawnie władającej tą rzeczą.
Innymi słowy, przesłankami roszczenia są:
• utrata władztwa przez właściciela,
• władanie rzeczą przez nieuprawnionego.
W efekcie, roszczenie windykacyjne przysługuje jedynie aktualnemu właścicielowi rzeczy, przeciwko osobie, która faktycznie włada rzeczą właściciela (posiadacz samoistny, posiadacz zależny, dzierżyciel rzeczy). Właściciel może wykorzystać wszystkie dopuszczalne prawem środki dowodowe celem wykazania swojego tytułu własności.
Roszczenie windykacyjne może być również wykorzystane w stosunkach między współwłaścicielami. W orzecznictwie wyrażono pogląd, zgodnie z którym, z racji tego, że współwłasność jest postacią własności, dlatego środki służące ochronie prawa własności, w tym przede wszystkim roszczenie windykacyjne, mogą być stosowane także przez współwłaścicieli do ochrony w stosunku wewnętrznym (zobacz postanowienie SN z 27.05.2022 r., I CSK 1107/22,).
Przykładem szczególnym nawiązującym do roszczenia windykacyjnego, jest sytuacja, w której dochodzi do eksmisji z lokalu mieszkalnego.

Roszczenie negatoryjne dotyczy sytuacji, w której prawo własności jest naruszane w inny niż pozbawienie władztwa, sposób.
W wypadku przedmiotowego roszczenia po prostu chodzi o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń.
Roszczenie negatoryjne nie ma zastosowania w wypadku jednorazowego naruszenia prawa własności. Chodzi tu bowiem o naruszenia, które albo trwają w czasie (mają charakter trwały), albo istnieje ryzyko, że naruszenia będą się powtarzać.
Roszczenie negatoryjne przysługuje m.in. gdy właściciel nieruchomości sąsiedniej dopuszcza się immisji przekraczającej granice przeciętnej miary, wyznaczone przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości i stosunki miejscowe.
Przyjmuje się, że roszczenie negatoryjne może przysługiwać przeciwko:
• osobie bezpośrednio dokonującej naruszenia;
• osobie, która zleciła naruszenie cudzej własności;
• osobie, która akceptuje takie naruszenia ze strony innych osób, będąc w stanie im zapobiec, gdy bezpośredni sprawcy są od niej zależni;
• osobie, na której rzecz i w której interesie dokonano naruszenia.

Roszczenie windykacyjne oraz roszczenie negatoryjne powstaje niezależnie od winy naruszyciela. Kluczowa jest tu obiektywność i weryfikowalność faktu naruszenia.

08/08/2024

Bezumowne korzystanie z nieruchomości - jak dochodzić wynagrodzenia?

O dochodzeniu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości możemy mówić, gdy stronami sporu są jej właściciel i posiadacz samoistny. Kluczowy jest w tym wypadku fakt korzystania z nieruchomości, ale pod warunkiem, że korzystanie odbywa się bez tytułu prawnego. W tego typu sprawach nie ma znaczenia, czy właściciel nieruchomości poniósł szkodę, czy nie.
Nie ma również znaczenia czy korzystanie z nieruchomości bez tytułu prawnego nastąpiło z winy posiadacza samoistnego.
Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy (art. 224 i art. 225 k.c.) ma na celu - podobnie jak pozostałe roszczenia uzupełniające - przywrócenie właścicielowi równowagi ekonomicznej naruszonej bezprawną ingerencją w sferę jego własności, której nie gwarantuje roszczenie windykacyjne, przywracające jedynie władztwo nad rzeczą. Roszczenie to jest roszczeniem niezależnym od poniesionej przez uprawnionego szkody i powstaje na skutek faktu korzystania z rzeczy bez tytułu prawnego. O rozmiarze roszczenia właściciela decydują wyłącznie kryteria obiektywne w postaci cen rynkowych za korzystanie z danego rodzaju rzeczy oraz czasu jej posiadania.

Co powinno znaleźć się w pozwie?
Żądanie pozwu, którego przedmiotem jest wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, powinno zawierać:
• określenie kwoty pieniężnej, której zasądzenia na swoją rzecz domaga się powód,
• wskazanie w uzasadnieniu pozwu okresu, którego dotyczy żądanie.
Dopuszczalne jest przy tym osobne dochodzenie roszczeń za różne okresy.
Warto odnotować, że nie jest możliwe żądanie zasądzenia świadczeń na przyszłość, albowiem nie jest to roszczenie o świadczenia powtarzające się.
Dopuszczalne jest przy tym dochodzenie roszczenia także, gdy nie nastąpiło jeszcze wydanie nieruchomości.

Jak może bronić się pozwany?
W wypadku gdy pozwany nie zaprzecza, że korzysta z nieruchomości powoda, może bronić się zarzutem, że przysługuje mu tytuł prawny do nieruchomości, np. wynikający z umowy (najmu, dzierżawy itp.) czy ograniczonego prawa rzeczowego (użytkowania, służebności itp.).
Jeżeli zaś pozwany faktycznie bezumownie korzysta z nieruchomości powoda, może bronić się zarzutem spełnienia świadczenia (w całości lub w części), wykazując, że uiścił należne powodowi wynagrodzenie.
Pozwany może również podnieść zarzut przedawnienia.
W wypadku, gdy pozwany korzysta z nieruchomości powoda w sposób odpowiadający służebności przesyłu, może bronić się zarzutem nabycia takiej służebności przez zasiedzenie.
Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2024 r., III CZP 103/22, LEX nr 3700378: utrata własności rzeczy na skutek zasiedzenia nie powoduje wygaśnięcia roszczenia byłego właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy w okresie poprzedzającym upływ terminu zasiedzenia.

Co musi wykazać powód?
Powód musi przede wszystkim wykazać swoją legitymację czynną. Musi zatem wykazać, że jest właścicielem nieruchomości (ewentualnie jest użytkownikiem wieczystym lub użytkownikiem nieruchomości bądź najemcą lokalu użytkowego).
Powód musi też wykazać wysokość należnego mu wynagrodzenia, a więc wysokość rynkowych stawek cen za korzystanie z nieruchomości, w szczególności stawek czynszu najmu bądź dzierżawy.
W ramach wynagrodzenia z art. 224-225 k.c. wystarczającym jest ustalenie tego, jakie przychody mogłaby przynosić sama rzecz. Zbędne i zarazem niedopuszczalne jest prowadzenie dalszych rozważań co do tego, jak przedstawiałaby się globalna ekonomika korzystania z rzeczy, albowiem jest to właściwe przy roszczeniach odszkodowawczych - to w nich punktem wyjścia jest zindywidualizowana sytuacja uprawnionego do odszkodowania, nie zaś li tylko charakterystyka danej nieruchomości.
W wypadku, gdy pozwanym jest posiadacz w złej wierze, udowodnienia wymaga istnienie złej wiary pozwanego. Domniemywa się bowiem istnienia dobrej wiary, a wskazanym domniemaniem prawnym sąd jest związany.

Kiedy sąd oddali powództwo?
Przyczyn, z uwagi na które sąd podejmie decyzję o oddaleniu powództwa jest co najmniej kilka. Należą do nich m.in. sytuacje, w których
• pozwany w ogóle nie korzystał z nieruchomości powoda,
• pozwany spełnił już w całości świadczenie objęte żądaniem pozwu,
• podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia okazał się uzasadniony w stosunku do całego dochodzonego pozwem roszczenia,
• pozwany miał tytuł prawny do korzystania z nieruchomości powoda, np. był najemcą bądź dzierżawcą,
• pozwany korzystał z nieruchomości powoda jako posiadacz samoistny w dobrej wierze, a powód nie wytoczył przeciwko o wydanie nieruchomości.

Każda sprawa jest jednak inna i wymaga indywidualnej oceny przez sąd. Wskazane przyczyny oddalenia powództwa warto mieć jednak na względzie, zanim podejmie się decyzję o jego wytoczeniu.

06/08/2024

Czy dokonany dział spadku należy zgłosić do urzędu skarbowego?

Dział spadku, czyli czynność uregulowana w przepisach art. 1035–1046 ustawy z dnia 26 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, nie stanowi czynności wymienionej w art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn – dalej u.p.s.d., a zatem nabycie w drodze działu spadku rzeczy lub praw nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Czynność ta nie wymaga także zgłoszenia do urzędu skarbowego.
Należy jedynie zauważyć, że w wyniku dokonania działu spadku, w ramach którego dwaj spośród trzech spadkobierców zrzekają się nieodpłatnie swoich praw na rzecz jednego ze spadkobierców, dochodzi do tzw. nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Takie świadczenie co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Co jednak istotne, jeżeli świadczenie jest dokonywane pomiędzy np. rodzeństwem, tj. osobami zaliczanymi do I grupy podatkowej to skorzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.

11/07/2024

Zmiany w prawie spadkowym

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się nowy projekt ustawy zmieniającej Kodeks cywilny oraz Kodeks postępowania cywilnego. Zmiany dotyczą prawa spadkowego, a przede wszystkim testamentu ustnego, który będzie można sporządzić w nowej, audiowizualnej formie. Zmiany mają na celu uwspółcześnienie prawa spadkowego, tak aby odpowiadało ono aktualnym potrzebom społeczeństwa.

02/01/2024

NOWE ROZWIĄZANIA PLANISTYCZNE

Z dniem 24.09.2023 r. weszła w życie ustawa z 7.07.2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw z wyłączeniem niektórych przepisów, dla których ustawa przewiduje dłuższe vacatio legis. Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy celem nowelizacji było uproszczenie, ujednolicenie i przyspieszenie procedur planistycznych. Powyższemu mają służyć nowe instytucje wprowadzone do ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, takie jak plan ogólny, zintegrowany plan inwestycyjny czy postępowanie uproszczone w sprawie uchwalenia planu miejscowego. Zmiany te wywrą istotny wpływ na realizację różnego rodzaju inwestycji, w tym inwestycji w odnawialne źródła energii.
Nowelizacja wprowadza nowe rozwiązanie planistyczne w miejsce dotychczasowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Do tej pory studium postrzegano jako akt kierownictwa wewnętrznego, określającego politykę przestrzenną gminy i wiążącego wewnętrznie organy gminy przy sporządzaniu i uchwalaniu planów miejscowych, a jego ustalenia, do momentu, w którym nie znalazły się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie wiązały powszechnie i nie mogły stanowić materialnoprawnej podstawy do rozstrzygania przez organ administracji publicznej w sprawie indywidualnej. Natomiast plan ogólny, zgodnie z art. 13a ust. 7 u.p.z.p., stanowi akt prawa miejscowego, co czyni jego postanowienia prawem powszechnie obowiązującym. W konsekwencji jego zapisy mogą być przedmiotem skarg indywidualnych do sądów administracyjnych.
Wskazana zmiana stanowi reakcję na wiele utrudnień w zakresie stosowania studiów. Głównym problemem poprzedniego systemu przestrzennego był ich niezobowiązujący charakter względem decyzji o warunkach zabudowy.
Zgodnie z przepisami przejściowymi nowelizacji studia zachowają moc obowiązywania do dnia wejścia w życie planu ogólnego każdej gminy, jednak nie dłużej niż do 31.12.2025 r. W konsekwencji każda rada gminy do dnia 1.01.2026 r. ma czas na przyjęcie planów ogólnych na ich terenie. Po tej dacie, zgodnie z art. 59 ust. 3 nowelizacji, gmina bez uchwalonego planu ogólnego nie będzie mogła wydawać decyzji o warunkach zabudowy ani decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 54 ust. 1 u.p.z.p.
W myśl art. 13a ust. 1 nowelizacji plany ogólne stanowią strukturę zagospodarowania przestrzeni na terenie całej gminy. Ustalenia planów ogólnych są wiążące zarówno dla planów miejscowych, w tym zintegrowanego planu inwestycyjnego, jak i decyzji o warunkach zabudowy. Dzięki temu mechanizmowi gminy mają większy wpływ na to, gdzie może rozwijać się zabudowa i jaki charakter ma ta zabudowa utrzymywać. Zdaje się być to niezbędnym rozwiązaniem, dzięki któremu będzie możliwe przeciwdziałanie niekontrolowanemu rozlewaniu się zabudowy.
Pomimo posiadania przez plan ogólny statusu aktu prawa miejscowego jego treścią nie będą związane decyzje o pozwoleniu na budowę albo inwestycje, które nie wymagają pozwolenia na budowę i realizowane są na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 6 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane.
Nowelizacja wprowadziła nowe rozwiązania i ograniczenia w zakresie wydawania i obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy. Przede wszystkim gminy zostały zobowiązane do wyznaczenia w planie ogólnym obszaru, na którym można wydawać decyzje o warunkach zabudowy. Sam sposób wyznaczania tego obszaru został ściśle określony i można go wyznaczyć, co do zasady, głównie tam, gdzie zabudowa już występuje, ale istnieją możliwe do zagospodarowania wolne przestrzenie.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1a u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest dopuszczalne wyłącznie na obszarze uzupełnienia zabudowy wyznaczonym w planie ogólnym. Niezależnie od powyższego istnieją wyjątki określone w art. 61 ust. 1, 2 i 3 u.p.z.p. Wspomniane wyjątki przewidują, że poza obszarem uzupełnienia zabudowy dopuszcza się wydawanie decyzji o warunkach zabudowy tylko w przypadku realizowania innej zmiany zagospodarowania terenu niż budowa obiektu budowlanego, jak również odbudowy, nadbudowy i rozbudowy istniejących obiektów, realizowania inwestycji produkcyjnych lokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel w starych planach miejscowych, które utraciły moc, lub realizowania inwestycji polegającej na budowie linii kolejowych, dróg i lotnisk, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, urządzeń wodnych, stacji paliw i ogólnodostępnych stacji ładowania, obiektów gospodarczych o powierzchni zabudowy 35 m2 przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki rolnej w ramach istniejącego gospodarstwa rolnego, zalesienia terenu, obiektów budowlanych przeznaczonych na cele gospodarki leśnej, pól biwakowych, wież widokowych, kładek, szlaków turystycznych, w tym ścieżek dydaktycznych, miejsc widokowych oraz parkingów służących obsłudze turystyki, a także instalacji OZE z zastrzeżeniem, że niektóre instalacje OZE muszą być lokalizowane na podstawie planu miejscowego, co zostało opisane w dalszej części niniejszego artykułu.
Kolejna istotna zmiana w zakresie wydawania decyzji o warunkach zabudowy dotyczy wprowadzenia ograniczeń obszaru analizowanego przy ich wydawaniu, zawężając go do najbliższego sąsiedztwa. W myśl w art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5a u.p.z.p. analizie urbanistycznej nie jest poddawana funkcja zabudowy, która wynika z ustaleń planu ogólnego.
Ustalenie warunków zabudowy nie jest związane obowiązkiem kontynuacji funkcji występującej w otoczeniu, a dopuszczone zostały także inwestycje niewystępujące na obszarze analizowanym przy założeniu ich zgodności z profilem funkcjonalnym strefy planistycznej wyznaczonej w planie ogólnym. Natomiast niezmiennie analizie urbanistycznej poddawane są parametry związane z zabudową, tak aby zachować ład przestrzenny rozumiany jako ciągłość zabudowy o zbliżonych gabarytach i usytuowaniu na działce. Dodatkowo wartości wynikające z analizy są porównywane i ograniczane do maksymalnych wartości tychże parametrów określonych w planie ogólnym.
Rewolucyjną zmianą dotyczącą wydawanych decyzji o warunkach zabudowy jest wprowadzenie ich terminowości. Zgodnie z art. 64c u.p.z.p., który wejdzie w życie 1.01.2026 r., ustawodawca wprowadził 5-letni termin obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy, licząc od dnia, gdy decyzja stała się prawomocna. Zatem terminowe będą decyzje o warunkach zabudowy uzyskane przed dniem 1.01.2026 r., ale prawomocne po dniu 1.01.2026 r., jak również decyzje o warunkach zabudowy uzyskane po dniu 1.01.2026 r.

Adwokat Łukasz Piwowarski Kancelaria Adwokacka

28/04/2026

11/03/2026

23/01/2026

09/12/2025

03/11/2025

31/01/2025

12/08/2024

08/08/2024

06/08/2024

11/07/2024

02/01/2024

Adres

Godziny Otwarcia

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Skontaktuj Się Z Firmę

Skróty

Udostępnij

Kategoria

Poniedziałek	09:00 - 20:00
Wtorek	09:00 - 20:00
Środa	09:00 - 20:00
Czwartek	09:00 - 20:00
Piątek	09:00 - 20:00