10/09/2019
Ważne zmiany w przepisach zakazujących dyskryminacji!
Prawie niezauważona została nowelizacja Kodeksu Pracy, która weszła w życie 7 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1043). Tymczasem ma olbrzymie ona znaczenie w kwestii dochodzenia roszczeń z tytułu nierównego traktowania.
Dotychczasowe przepisy art. 113 i art. 183a § 1 zostały skonstruowane w taki sposób, że dochodzenie roszczeń z tytułu dyskryminacji było w praktyce niemożliwe. Jeżeli pracownik chciał dochodzić takich roszczeń musiał w pierwszej kolejności wskazać okoliczności uprawdopodobniające, że nierówne traktowanie zostało spowodowane niedozwoloną przyczyną określoną w art. 183a § 1 Kodeksu pracy, taką jak płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jeśli pracownik chciał wystąpić o odszkodowanie z tytułu otrzymywania niższego wynagrodzenia od innego pracownika, który wykonywa taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości, to musiał w pierwszej kolejności przedstawić argumenty, że różnica wynikała z przyczyn określonych w art. 183a § 1 k.p. Innymi słowy, jeżeli mężczyzna był gorzej wynagradzany od innego mężczyzny o takiej samej narodowości, wyznaniu, przekonaniach politycznych, pochodzeniu etnicznym orientacji seksualnej, nienależącym do związku zawodowego i zatrudnionym w takim samym wymiarze czasu pracy, to nie było to dyskryminacją. W konsekwencji zaś kierowanie przeciwko pracodawcy roszczeń odszkodowawczych było niezasadne.
Po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu Pracy każde nieuzasadnione obiektywnymi przyczynami nierówne traktowanie pracowników będzie uznawane za dyskryminację. Dla uzyskania odszkodowania z tytułu dyskryminacji wystarczające więc będzie wykazanie, że pracownik wykonujący taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości zarabia mniej od innego pracownika.
Dyskusyjne jest, czy znowelizowane przepisy będą miały zastosowanie do przejawów dyskryminacji mających miejsce przed wejściem w życie nowelizacji, czy dopiero na przyszłość. W pierwszym przypadku oznaczałoby to, że pracownicy mogliby dochodzić odszkodowania z tytułu nierównego traktowania w zatrudnieniu za okres 3 lat wstecz, W drugim, że dotyczyłoby to tylko szkód powstałych wskutek dyskryminacji po wejściu w życie ustawy.
Tomasz Giziński
Adwokat
