18/09/2026
Q&A nr 10, czyli kilka słów o ujęciu obywatelskim.
💥 Nie milkną echa sytuacji, która miała miejsce w Piekarach Śląskich, gdzie mężczyzna próbował powstrzymać kierowcę, którego podejrzewał o jazdę pod wpływem alkoholu. I z takimi sytuacjami mamy do czynienia cyklicznie.
📕 Art. 234 k.p.k. przewiduje tzw. ujęcie obywatelskie, czyli sytuację, w której osoba prywatna może ograniczyć wolność sprawcy przestępstwa do czasu przyjazdu Policji.
Czy to oznacza, że można zatrzymać każdego, kogo podejrzewamy o popełnienie przestępstwa?
Oczywiście nie.
Warunkiem są m.in.:
✔️ujęcie na gorącym uczynku albo bezpośrednio po popełnieniu czynu,
✔️ obawa ukrycia się sprawcy albo brak możliwości ustalenia jego tożsamości,
✔️niezwłoczne przekazanie go Policji.
Co z użyciem siły fizycznej?
⚖️ Jak wskazują orzeczenia sądowe, zatrzymanie wiąże się praktycznie zawsze co najmniej z naruszeniem nietykalności cielesnej. W jednym z wyroków Sąd Apelacyjny w Poznaniu stwierdził, że „zatrzymanie obywatelskie nie pozostaje pozbawione cech prawnie dopuszczalnego w sytuacji, gdy do zatrzymania sprawcy niezbędne jest użycie siły fizycznej”
Czasami reakcja przypadkowego świadka może zapobiec tragedii na drodze. Jednak granica między legalnym ujęciem a bezprawnym pozbawieniem wolności bywa cienka.
📌 Wniosek? Możesz ująć pijanego kierowcę, ale tylko pod warunkiem, że działasz zgodnie z art. 243 k.p.k.