Prawnik Lekarza

28/04/2026

W sobotę miałyśmy przyjemność prowadzić szkolenie dla na temat udzialania przez pacjentów zgody w zabiegach medycyny estetycznej.

Podczas spotkania rozmawiałyśmy o tym, gdzie w praktyce pojawia się najczęstsze ryzyko prawne – i odpowiedź była jednoznaczna: nie w technice zabiegu, ale w komunikacji z pacjentem.

Zgoda pacjenta to nie podpis. To proces.

Świadoma zgoda wymaga czegoś więcej niż formularza. To rzetelna, zrozumiała i dopasowana do konkretnej osoby informacja o:
📌 realnych efektach (również tych dalekich od „idealnych”)
📌ryzykach – także rzadkich, ale poważnych
📌 ograniczeniach i konieczności powtórzeń

W medycynie estetycznej standard informacyjny jest szczególnie wysoki. Pacjent nie „musi” się leczyć – dlatego jego decyzja musi być w pełni świadoma.

Z perspektywy prawnika: najczęstsze sprawy nie dotyczą tego, jak wykonano zabieg, ale tego, czy pacjent naprawdę wiedział, na co się zgadza.

Dobrze przeprowadzona rozmowa i właściwie udokumentowana zgoda to dziś jedno z najważniejszych narzędzi bezpieczeństwa lekarza. Pamiętacie o tym.

👉 Jeśli chcesz uporządkować swoje procedury zgód i obowiązku informacyjnego – napisz do nas lub umów się na szkolenie dla swojego zespołu.

27/04/2026

Agresja wobec personelu medycznego jest zjawiskiem, które w ostatnich latach przestało być incydentalnym problemem, a stało się realnym wyzwaniem codziennej praktyki zawodowej.

W praktyce lekarskiej coraz częściej dochodzi do sytuacji, w których granice na linii lekarz-pacjent zostają przekroczone zarówno w bezpośrednim kontakcie z pacjentem, jak i w przestrzeni internetowej.

Z perspektywy lekarza jest to sytuacja szczególnie trudna. Z jednej strony istnieje obowiązek udzielania świadczeń i zachowania profesjonalizmu, z drugiej prawo do bezpieczeństwa, poszanowania godności oraz ochrony przed bezprawnymi działaniami pacjentów.

Dodatkowym wyzwaniem jest fakt, że lekarz nawet w sytuacji publicznych oskarżeń czy negatywnych komentarzy pozostaje związany tajemnicą lekarską zgodnie z art. 40 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty.

Ponadto, art. 23 Kodeksu Etyki Lekarskiej wyraźnie wskazuję, że “Lekarz ma obowiązek zachowania tajemnicy lekarskiej. Tajemnicą są objęte wiadomości o pacjencie i jego otoczeniu uzyskane przez lekarza w związku z wykonywanymi czynnościami zawodowymi. Śmierć chorego nie zwalnia od obowiązku dochowania tajemnicy lekarskiej”.

Oznacza to, że możliwości reakcji są ograniczone i wymagają szczególnej ostrożności.

Chciałyśmy przedstawić Wam kompleksową, praktyczną procedurę postępowania w sytuacji agresji pacjenta zarówno w gabinecie, jak i w internecie, z uwzględnieniem realnych ograniczeń prawnych oraz dobrych praktyk.

W dzisiejszym wpisie skupimy się na agresji w miejscu udzielania świadczeń medycznych.

Punktem wyjścia jest właściwa ocena zachowania pacjenta.
Nie każde podniesienie głosu czy wyrażenie niezadowolenia stanowi agresję. W praktyce należy odróżnić emocjonalną reakcję pacjenta od zachowań, które naruszają granice lekarza.

W praktyce agresja może mieć różne formy:
☑️ słowną - np. obraźliwe wypowiedzi, podnoszenie głosu, groźby,
☑️ fizyczną - np. naruszenie nietykalności, próby ataku,
☑️ pośrednią - np. działania w internecie, publikowanie zarzutów, negatywne komentarze.

𝟭. 𝙋𝙞𝙚𝙧𝙬𝙨𝙯𝙮 𝙚𝙩𝙖𝙥 - 𝙥𝙧𝙤́𝙗𝙖 𝙙𝙚𝙚𝙨𝙠𝙖𝙡𝙖𝙘𝙟𝙞

W wielu przypadkach właściwa komunikacja pozwala uniknąć dalszego konfliktu. Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że dążenie do jego złagodzenia nie oznacza przyzwolenia na agresję.

W wielu przypadkach agresja pacjenta nie wynika z chęci wyrządzenia szkody, lecz z nagromadzenia emocji.
Do najczęstszych przyczyn należą:
▶️ długie oczekiwanie na świadczenie lub brak otrzymania oczekiwanego świadczenia, np. zwolnienia lekarskiego lub recepty,
▶️ brak zrozumienia procedur medycznych,
▶️ rozbieżność między oczekiwaniami a rzeczywistością,
▶️ poczucie zagrożenia zdrowia lub życia,
▶️ stres oraz silne emocje towarzyszące chorobie,
▶️ wcześniejsze negatywne doświadczenia z systemem ochrony zdrowia,
▶️ poczucie bycia zlekceważonym lub niewysłuchanym.

Zrozumienie tego kontekstu nie oznacza akceptacji agresji, ale pozwala dobrać właściwą strategię komunikacyjną i ograniczyć ryzyko eskalacji.

𝟮. 𝙒𝙮𝙯𝙣𝙖𝙘𝙯𝙚𝙣𝙞𝙚 𝙜𝙧𝙖𝙣𝙞𝙘 𝙞 𝙨𝙩𝙖𝙣𝙤𝙬𝙘𝙯𝙖 𝙧𝙚𝙖𝙠𝙘𝙟𝙖

Jeżeli agresja się utrzymuje, konieczne jest jasne określenie granic.
To moment przełomowy - brak reakcji często prowadzi do dalszej eskalacji. Jeżeli napięcie się utrzymuje, konieczne jest wyraźne zakomunikowanie granic.

Lekarz ma prawo wskazać, że określone zachowania są niedopuszczalne i uniemożliwiają dalsze prowadzenie wizyty.

Tego rodzaju komunikat powinien być spokojny, jednoznaczny i pozbawiony emocji. Już na tym etapie budowana jest podstawa do dalszych działań zarówno organizacyjnych, jak i ewentualnie prawnych.

W praktyce pojawia się również pytanie o możliwość nagrywania pacjenta. Należy jednak podkreślić, że z uwagi na obowiązek zachowania tajemnicy lekarskiej tego rodzaju działania - co do zasady - nie stanowią właściwego rozwiązania i mogą generować dodatkowe ryzyka prawne.

𝟯. 𝙋𝙧𝙯𝙚𝙧𝙬𝙖𝙣𝙞𝙚 𝙨́𝙬𝙞𝙖𝙙𝙘𝙯𝙚𝙣𝙞𝙖 𝙞 𝙙𝙯𝙞𝙖ł𝙖𝙣𝙞𝙖 𝙞𝙣𝙩𝙚𝙧𝙬𝙚𝙣𝙘𝙮𝙟𝙣𝙚

Jeżeli pomimo podjęcia prób deeskalacji oraz wyraźnego zakomunikowania granic agresywne zachowanie pacjenta nie ustępuje, lekarz powinien przejść do kolejnego etapu, jakim jest wskazanie konsekwencji dalszego postępowania.

Na tym etapie istotne jest nie tylko uporządkowanie sytuacji, ale również jednoznaczne zakomunikowanie, że określone zachowania nie będą akceptowane w ramach prowadzonej wizyty.

W praktyce może to oznaczać:
📌 przerwanie wizyty,
📌 odmowę dalszego udzielania świadczenia,

Prawo lekarza do odmowy rozpoczęcia leczenia lub jego dalszego prowadzenia zostało określone w art. 38 ustawy o zawodzie lekarza oraz w art. 7 Kodeksu Etyki Lekarskiej.

Uprawnienie to wynika z zasady swobody wykonywania zawodu, ponieważ profesja lekarza jest powszechnie zaliczana do tzw. wolnych zawodów.
Mimo że samo pojęcie wolnego zawodu bywa przedmiotem sporów, większość jego definicji podkreśla niezależność w podejmowaniu decyzji oraz samodzielność w świadczeniu usług.

Nie oznacza to jednak pełnej dowolności, gdyż zawód lekarza należy do szczególnej kategorii wolnych zawodów, czyli zawodów zaufania publicznego. W związku z tym zakres tej swobody podlega pewnym ograniczeniom.

Nie można jednak zgodzić się z poglądem, że prawo do odmowy leczenia jest sprzeczne z istotą zawodu lekarza.
Przeciwnie w doktrynie wskazuje się , że wynika ono właśnie z jego charakteru. Relacja między lekarzem a pacjentem powinna opierać się na wzajemnym zaufaniu, a jego brak po którejkolwiek ze stron uzasadnia zakończenie współpracy terapeutycznej.

📌 konieczność wezwania ochrony, policji czy straży gminnej (miejskiej).
Zalecamy, aby zawsze na widoku mieć zapisane numery, do których możemy udać się po pomoc.

Z naszego doświadczenia wynika, że w momencie dużego stresu, często zapominamy o możliwościach jakie nam przysługują.
Co kluczowe, z podjęciem powyższych działań należy pamiętać o ich odpowiednim udokumentowaniu.

Na każdym etapie zasadne jest dokonanie wpisu w dokumentacji medycznej, w którym zostanie odnotowane, że doszło do konfliktu na linii lekarz-pacjent. Opis powinien obejmować przebieg zdarzenia, charakter zachowania pacjenta oraz działania podjęte przez lekarza.

Tego rodzaju dokumentacja ma istotne znaczenie dowodowe i może stanowić kluczowy element ochrony lekarza w przypadku ewentualnych skarg lub postępowań wyjaśniających.

𝟰. 𝙎́𝙘𝙞𝙚𝙯̇𝙠𝙖 𝙥𝙧𝙖𝙬𝙣𝙖

Jeżeli jednak wcześniejsze działania nie przynoszą rezultatu, a zachowanie pacjenta przybiera postać naruszenia dóbr osobistych lub czynów o charakterze bezprawnym, lekarz może rozważyć skorzystanie z dostępnych ścieżek prawnych.

W praktyce możliwe są dwa zasadnicze kierunki działania - ścieżka cywilna i/lub karna.

Na gruncie prawa cywilnego lekarz może dochodzić ochrony swoich dóbr osobistych poprzez wniesienie powództwa o ich naruszenie.
W zależności od okoliczności sprawy możliwe jest dochodzenie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a także naprawienia szkody majątkowej.
Ta ostatnia może obejmować w szczególności utracone dochody, na przykład w sytuacji, gdy w wyniku zdarzenia lekarz był zmuszony do czasowego zaprzestania wykonywania pracy, w tym przebywania na zwolnieniu lekarskim związanym z pogorszeniem stanu zdrowia lub dobrostanu psychicznego.

Równolegle lub alternatywnie możliwe jest podjęcie działań na gruncie prawa karnego.
W zależności od charakteru zachowania pacjenta, lekarz może złożyć zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, a w przypadku czynów ściganych z oskarżenia prywatnego wnieść prywatny akt oskarżenia do sądu karnego.

W szczególności dotyczy to czynów polegających na zniesławieniu lub znieważeniu, które zostały uregulowane w przepisach art. 212-216 k.k.

Wybór odpowiedniej ścieżki powinien być uzależniony od charakteru naruszenia, jego intensywności oraz skutków, jakie wywołało ono po stronie lekarza.

Niezależnie jednak od przyjętego kierunku działania, kluczowe znaczenie ma wcześniejsze zabezpieczenie materiału dowodowego: nagrań, oświadczeń świadków zdarzenia czy innej dokumentacji zdarzenia.

Mamy nadzieję, że nie będziecie mieli konieczności korzystać z naszych porad.

Gdyby jednak zdarzyła Wam się jedna z opisywanych sytuacji, nie zostawajcie z tym sami – reagujcie, dokumentujcie i sięgajcie po wsparcie.
To, że pracujecie z pacjentami, nie oznacza, że musicie godzić się na agresję.

A w kolejnym wpisie poruszymy temat, który coraz częściej przenosi się poza gabinet – czyli agresję i hejt w Internecie.

𝔸𝕣𝕥𝕪𝕜𝕦ł 𝕡𝕣𝕫𝕪𝕘𝕠𝕥𝕠𝕨𝕒𝕟𝕪 𝕨 𝕣𝕒𝕞𝕒𝕔𝕙 𝕨𝕤𝕡𝕠́ł𝕡𝕣𝕒𝕔𝕪 𝕫 𝕄𝕚𝕝𝕖𝕟𝕒̨ ℤ𝕒𝕨𝕚𝕤𝕥𝕠𝕨𝕤𝕜𝕒̨- 𝔻𝕒̨𝕓𝕣𝕠𝕨𝕤𝕜𝕒̨

22/04/2026

Medycyna estetyczna, mimo że w odbiorze społecznym często bywa postrzegana jako obszar z pogranicza usług kosmetycznych, w rzeczywistości pozostaje integralną częścią systemu ochrony zdrowia. Oznacza to, że zabiegi wykonywane w jej ramach nie są świadczeniami na życzenie, lecz zabiegami medycznymi, które podlegają określonym rygorom prawnym oraz zasadom etyki zawodowej. To fundamentalne założenie ma bezpośredni wpływ na ocenę dopuszczalności odmowy wykonania zabiegu przez lekarza.

ᴘᴏᴅꜱᴛᴀᴡʏ ᴘʀᴀᴡɴᴇ ᴏᴅᴍᴏᴡʏ ᴢᴀʙɪᴇɢᴜ – ᴋɪᴇᴅʏ ʟᴇᴋᴀʀᴢ ᴍᴀ ᴏʙᴏᴡɪᴀ̨ᴢᴇᴋ ᴏᴅᴍᴏ́ᴡɪᴄ́

Z perspektywy prawnej kluczowe w kontekście odmowy wykonania zabiegu ma art. 38 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, zgodnie z którym lekarz może nie podjąć leczenia lub od niego odstąpić, o ile nie zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki. Jednocześnie art. 30 tej ustawy nakłada obowiązek udzielenia pomocy lekarskiej w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. W praktyce oznacza to, że w obszarze medycyny estetycznej, która co do zasady nie dotyczy stanów nagłych, lekarz posiada szeroką możliwość odmowy wykonania zabiegu. Nie oznacza to jednak dowolności. Każda decyzja musi być oparta na racjonalnych i obiektywnych przesłankach i uwzględniać dobro i zdrowie pacjenta jako wartość nadrzędną.
Punktem odniesienia dla oceny tych przesłanek jest nie tylko ustawa, ale również standardy etyczne oraz stanowiska środowiska lekarskiego. W szczególności istotne znaczenie ma stanowisko Światowego Stowarzyszenia Lekarzy (WMA), które wyraźnie podkreśla, że zabiegi estetyczne są interwencjami medycznymi wykonywanymi nie w celu leczenia choroby, lecz poprawy wyglądu, a mimo to wiążą się z realnym ryzykiem dla zdrowia pacjenta. W tym kontekście lekarz ma obowiązek przeprowadzenia pełnej oceny stanu fizycznego i psychicznego pacjenta oraz odmowy wykonania zabiegu, jeżeli ryzyko jest nieakceptowalne. W praktyce jedną z najczęstszych przesłanek odmowy są przeciwwskazania medyczne. Lekarze, działając zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, mają obowiązek odmówić wykonania zabiegu, jeżeli istnieje ryzyko powikłań lub pogorszenia stanu zdrowia. Wynika to nie tylko z przepisów prawa, ale również z podstawowej zasady etyki lekarskiej i działania w interesie pacjenta oraz unikania szkody. Stanowisko to wyraźnie wskazuje, że decyzja o wykonaniu procedury nie może być uzależniona od oczekiwań pacjenta czy względów ekonomicznych, lecz musi wynikać z oceny bezpieczeństwa i zasadności medycznej.

ᴏᴅᴍᴏᴡᴀ ᴡʏᴋᴏɴᴀɴɪᴀ ᴢᴀʙɪᴇɢᴜ ᴀ ᴋᴏᴍᴘᴇᴛᴇɴᴄᴊᴇ ʟᴇᴋᴀʀᴢᴀ – ᴋɪᴇᴅʏ ʙʀᴀᴋ ᴋᴡᴀʟɪꜰɪᴋᴀᴄᴊɪ ᴍᴀ ᴢɴᴀᴄᴢᴇɴɪᴇ

Kolejną istotną przesłanką odmowy jest brak kompetencji lekarza. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnej Rady Lekarskiej zabiegi medycyny estetycznej powinny być wykonywane wyłącznie przez osoby posiadające odpowiednią wiedzę, umiejętności i doświadczenie. W konsekwencji lekarz nie tylko może, ale wręcz powinien odmówić wykonania procedury, jeżeli wykracza ona poza jego kwalifikacje. Wykonywanie zabiegów bez odpowiedniego przygotowania może prowadzić do odpowiedzialności cywilnej, karnej oraz zawodowej, a także zwiększać ryzyko szkody po stronie pacjenta. W tym kontekście szczególne znaczenie ma orzecznictwo Sądu Najwyższego, które podkreśla znaczenie rzeczywistych kompetencji oraz obowiązku informacyjnego lekarza:

„𝙉𝙖 𝙡𝙚𝙠𝙖𝙧𝙯𝙪, 𝙟𝙖𝙠 𝙣𝙖 𝙠𝙖𝙯̇𝙙𝙮𝙢 𝙥𝙧𝙤𝙛𝙚𝙨𝙟𝙤𝙣𝙖𝙡𝙞𝙨́𝙘𝙞𝙚, 𝙨𝙥𝙤𝙘𝙯𝙮𝙬𝙖 𝙤𝙗𝙤𝙬𝙞𝙖̨𝙯𝙚𝙠 𝙠𝙤𝙢𝙥𝙚𝙩𝙚𝙣𝙘𝙟𝙞 𝙞 𝙤𝙗𝙤𝙬𝙞𝙖̨𝙯𝙚𝙠 𝙪𝙙𝙯𝙞𝙚𝙡𝙖𝙣𝙞𝙖 𝙞𝙣𝙛𝙤𝙧𝙢𝙖𝙘𝙟𝙞. 𝘾𝙝𝙤𝙙𝙯𝙞 𝙥𝙧𝙯𝙮 𝙩𝙮𝙢 𝙤 𝙠𝙤𝙢𝙥𝙚𝙩𝙚𝙣𝙘𝙟𝙚 𝙧𝙯𝙚𝙘𝙯𝙮𝙬𝙞𝙨𝙩𝙚, 𝙢𝙚𝙧𝙮𝙩𝙤𝙧𝙮𝙘𝙯𝙣𝙚, 𝙖 𝙣𝙞𝙚 𝙟𝙚𝙙𝙮𝙣𝙞𝙚 𝙛𝙤𝙧𝙢𝙖𝙡𝙣𝙚, 𝙯𝙖𝙨́ 𝙤𝙗𝙤𝙬𝙞𝙖̨𝙯𝙚𝙠 𝙥𝙤𝙙𝙣𝙤𝙨𝙯𝙚𝙣𝙞𝙖 𝙠𝙬𝙖𝙡𝙞𝙛𝙞𝙠𝙖𝙘𝙟𝙞 𝙯𝙖𝙬𝙤𝙙𝙤𝙬𝙮𝙘𝙝 𝙤𝙧𝙖𝙯 𝙨́𝙡𝙚𝙙𝙯𝙚𝙣𝙞𝙖 𝙥𝙤𝙨𝙩𝙚̨𝙥𝙤́𝙬 𝙣𝙖𝙪𝙠𝙞 𝙞 𝙩𝙚𝙘𝙝𝙣𝙞𝙠𝙞 𝙢𝙚𝙙𝙮𝙘𝙯𝙣𝙚𝙟 𝙬𝙮𝙣𝙞𝙠𝙖 𝙬𝙥𝙧𝙤𝙨𝙩 𝙯 𝙖𝙧𝙩. 𝟭𝟴 𝙪𝙨𝙩𝙖𝙬𝙮 𝙤 𝙯𝙖𝙬𝙤𝙙𝙯𝙞𝙚 𝙡𝙚𝙠𝙖𝙧𝙯𝙖 𝙤𝙧𝙖𝙯 𝙖𝙧𝙩. 𝟱𝟱 𝙠𝙤𝙙𝙚𝙠𝙨𝙪 𝙚𝙩𝙮𝙠𝙞 𝙡𝙚𝙠𝙖𝙧𝙨𝙠𝙞𝙚𝙟. 𝙄𝙜𝙣𝙤𝙧𝙖𝙣𝙘𝙟𝙖 𝙬 𝙩𝙮𝙢 𝙯𝙖𝙠𝙧𝙚𝙨𝙞𝙚 𝙨𝙩𝙖𝙣𝙤𝙬𝙞 𝙬𝙞𝙣𝙚̨ 𝙡𝙚𝙠𝙖𝙧𝙯𝙖. 𝙉𝙖𝙩𝙤𝙢𝙞𝙖𝙨𝙩 𝙤𝙗𝙤𝙬𝙞𝙖̨𝙯𝙚𝙠 𝙪𝙙𝙯𝙞𝙚𝙡𝙖𝙣𝙞𝙖 𝙞𝙣𝙛𝙤𝙧𝙢𝙖𝙘𝙟𝙞 𝙥𝙤𝙬𝙞𝙣𝙞𝙚𝙣 𝙗𝙮𝙘́ 𝙧𝙚𝙖𝙡𝙞𝙯𝙤𝙬𝙖𝙣𝙮 𝙬 𝙩𝙖𝙠𝙞 𝙨𝙥𝙤𝙨𝙤́𝙗, 𝙗𝙮 𝙙𝙤𝙨𝙩𝙖𝙧𝙘𝙯𝙮𝙘́ 𝙥𝙖𝙘𝙟𝙚𝙣𝙩𝙤𝙬𝙞 𝙙𝙤𝙨𝙩𝙖𝙩𝙚𝙘𝙯𝙣𝙮𝙘𝙝 𝙞 𝙯𝙧𝙤𝙯𝙪𝙢𝙞𝙖ł𝙮𝙘𝙝 𝙞𝙣𝙛𝙤𝙧𝙢𝙖𝙘𝙟𝙞, 𝙠𝙤𝙣𝙞𝙚𝙘𝙯𝙣𝙮𝙘𝙝 𝙙𝙤 𝙥𝙤𝙙𝙟𝙚̨𝙘𝙞𝙖 𝙥𝙧𝙯𝙚𝙯 𝙣𝙞𝙚𝙜𝙤 𝙙𝙚𝙘𝙮𝙯𝙟𝙞 𝙤 𝙙𝙖𝙡𝙨𝙯𝙮𝙢 𝙥𝙤𝙨𝙩𝙚̨𝙥𝙤𝙬𝙖𝙣𝙞𝙪. 𝙋𝙖𝙘𝙟𝙚𝙣𝙩 𝙢𝙖 𝙗𝙤𝙬𝙞𝙚𝙢 𝙥𝙧𝙖𝙬𝙤 𝙙𝙤 𝙨𝙖𝙢𝙤𝙙𝙯𝙞𝙚𝙡𝙣𝙚𝙜𝙤 𝙙𝙚𝙘𝙮𝙙𝙤𝙬𝙖𝙣𝙞𝙖 𝙬 𝙨𝙥𝙧𝙖𝙬𝙖𝙘𝙝 𝙤𝙨𝙤𝙗𝙞𝙨𝙩𝙮𝙘𝙝 𝙤 𝙣𝙖𝙟𝙞𝙨𝙩𝙤𝙩𝙣𝙞𝙚𝙟𝙨𝙯𝙮𝙢 𝙯𝙣𝙖𝙘𝙯𝙚𝙣𝙞𝙪, 𝙯𝙖𝙨́ 𝙤𝙗𝙤𝙬𝙞𝙖̨𝙯𝙠𝙞𝙚𝙢 𝙡𝙚𝙠𝙖𝙧𝙯𝙖 𝙟𝙚𝙨𝙩 𝙙𝙤𝙨𝙩𝙖𝙧𝙘𝙯𝙚𝙣𝙞𝙚 𝙢𝙪 𝙧𝙯𝙚𝙩𝙚𝙡𝙣𝙮𝙘𝙝, 𝙤𝙗𝙞𝙚𝙠𝙩𝙮𝙬𝙣𝙮𝙘𝙝 𝙞 𝙯𝙧𝙤𝙯𝙪𝙢𝙞𝙖ł𝙮𝙘𝙝 𝙞𝙣𝙛𝙤𝙧𝙢𝙖𝙘𝙟𝙞 𝙥𝙤𝙯𝙬𝙖𝙡𝙖𝙟𝙖̨𝙘𝙮𝙘𝙝 𝙣𝙖 𝙥𝙤𝙙𝙟𝙚̨𝙘𝙞𝙚 𝙩𝙖𝙠𝙞𝙚𝙟 𝙙𝙚𝙘𝙮𝙯𝙟𝙞. 𝘿𝙚𝙯𝙞𝙣𝙛𝙤𝙧𝙢𝙖𝙘𝙟𝙖, 𝙞𝙣𝙛𝙤𝙧𝙢𝙖𝙘𝙟𝙖 𝙣𝙞𝙚𝙧𝙯𝙚𝙩𝙚𝙡𝙣𝙖, 𝙟𝙖𝙠 𝙧𝙤́𝙬𝙣𝙞𝙚𝙯̇ 𝙗𝙧𝙖𝙠 𝙞𝙣𝙛𝙤𝙧𝙢𝙖𝙘𝙟𝙞 𝙨𝙩𝙖𝙣𝙤𝙬𝙞 𝙤 𝙬𝙞𝙣𝙞𝙚 𝙡𝙚𝙠𝙖𝙧𝙯𝙖.” (Wyrok Sądu Najwyższego IV CK 161/05).

ᴏᴅᴍᴏᴡᴀ ᴢᴀʙɪᴇɢᴜ ᴡ ᴍᴇᴅʏᴄʏɴɪᴇ ᴇꜱᴛᴇᴛʏᴄᴢɴᴇᴊ ᴢ ᴘᴏᴡᴏᴅᴜ ɴɪᴇʀᴇᴀʟɴʏᴄʜ ᴏᴄᴢᴇᴋɪᴡᴀɴ́ ᴘᴀᴄᴊᴇɴᴛᴀ

Szczególnym problemem są również nierealne oczekiwania pacjentów. W sytuacji, gdy pacjent oczekuje efektów niemożliwych do osiągnięcia, wykonanie zabiegu może prowadzić do niezadowolenia i sporów prawnych. Jak wskazuje się w analizach dotyczących odpowiedzialności cywilnej lekarzy, brak właściwej kwalifikacji pacjenta oraz przeprowadzenie zabiegu mimo oczywistych przesłanek do jego niewykonywania może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą. Oznacza to, że odmowa w takich przypadkach stanowi nie tylko działanie etyczne, ale również formę zabezpieczenia przed odpowiedzialnością prawną. Ponadto zabiegi estetyczno-naprawcze powinny być traktowane jako świadczenia zdrowotne, wymagające zachowania standardów właściwych dla działalności leczniczej. Obejmuje to m.in. obowiązek kwalifikacji pacjenta, ocenę ryzyka, uzyskanie świadomej zgody oraz dokumentowanie przebiegu leczenia. W tym kontekście odmowa wykonania zabiegu wpisuje się w standard należytej staranności zawodowej.

ᴄᴢʏ ʟᴇᴋᴀʀᴢ ᴍᴏᴢ̇ᴇ ᴏᴅᴍᴏ́ᴡɪᴄ́ ᴢᴀʙɪᴇɢᴜ ᴢᴇ ᴡᴢɢʟᴇ̨ᴅᴜ ɴᴀ ꜱᴛᴀɴ ᴘꜱʏᴄʜɪᴄᴢɴʏ ᴘᴀᴄᴊᴇɴᴛᴀ?

Na szczególną uwagę zasługują także sytuacje, w których lekarz podejrzewa zaburzenia psychiczne, w tym zaburzenia postrzegania własnego ciała. Stanowisko WMA wyraźnie wskazuje na rolę lekarza w identyfikowaniu niezdrowych wyobrażeń dotyczących wyglądu oraz konieczność powstrzymania się od wykonywania zabiegów w sytuacjach, gdy mogą one pogłębiać problemy psychiczne pacjenta. W takich przypadkach odmowa stanowi realizację obowiązku działania w interesie pacjenta, a nie jego ograniczenie.

ᴍᴀᴌᴏʟᴇᴛɴɪ ᴘᴀᴄᴊᴇɴᴛ ᴡ ᴍᴇᴅʏᴄʏɴɪᴇ ᴇꜱᴛᴇᴛʏᴄᴢɴᴇᴊ

Odrębną kategorię stanowią zabiegi wykonywane u osób małoletnich. W świetle analiz prawnych i etycznych podkreśla się, że osoby niepełnoletnie są szczególnie narażone na ryzyko związane z zabiegami estetycznymi, m.in. ze względu na brak pełnego rozwoju organizmu oraz większą podatność na wpływ czynników społecznych. W konsekwencji lekarz powinien zachować szczególną ostrożność i pamiętać o obowiązku uzyskania pisemnej zgody również od rodzica lub prawnie ustanowionego przedstawiciela.

Analizując całość regulacji prawnych, stanowisk środowiskowych oraz orzecznictwa, można stwierdzić, że odmowa wykonania zabiegu w medycynie estetycznej jest integralnym elementem prawidłowego wykonywania zawodu lekarza. Granica tej odmowy nie przebiega pomiędzy „chcę” a „nie chcę”, lecz pomiędzy działaniem zgodnym z dobrem pacjenta a działaniem potencjalnie szkodliwym. Lekarz nie jest zobowiązany do realizacji oczekiwań pacjenta, lecz do podejmowania decyzji zgodnych z wiedzą medyczną, zasadami etyki oraz obowiązującym prawem. W wielu przypadkach to właśnie decyzja o niewykonaniu procedury jest najbardziej profesjonalnym i odpowiedzialnym działaniem, jakie lekarz może podjąć.

𝐴𝑟𝑡𝑦𝑘𝑢ł 𝑝𝑟𝑧𝑦𝑔𝑜𝑡𝑜𝑤𝑎𝑛𝑦 𝑤 𝑟𝑎𝑚𝑎𝑐ℎ 𝑤𝑠𝑝𝑜́ł𝑝𝑟𝑎𝑐𝑦 𝑧 𝑀𝑖𝑙𝑒𝑛𝑎̨ 𝑍𝑎𝑤𝑖𝑠𝑡𝑜𝑤𝑠𝑘𝑎̨- 𝐷𝑎̨𝑏𝑟𝑜𝑤𝑠𝑘𝑎̨

19/04/2026

We wtorek mec Aleksandra po raz kolejny uczestniczyła w posiedzeniu sejmowej Komisji Zdrowia i ma jedną refleksję: o alkoholu w Polsce zaczyna się w końcu mówić poważnie.

Nie w kategoriach „stylu życia”, „kultury picia” czy indywidualnych wyborów, tylko wprost – jako o problemie zdrowia publicznego, który ma konkretne konsekwencje: medyczne, społeczne i ekonomiczne.

Z perspektywy sali widać wyraźnie, jak trudna to rozmowa. Z jednej strony dane, doświadczenia lekarzy i codzienna praktyka – z drugiej bardzo silne interesy gospodarcze. I gdzieś pomiędzy tym wszystkim państwo, które musi zdecydować, czy i jak reagować.

Jako prawniczki widzimy tu jeszcze jeden istotny wątek: alkohol nie jest „zwykłym produktem”. To rodzi bardzo konkretne pytania o zakres dopuszczalnej reklamy, promocji, dostępności czy odpowiedzialności za skutki jego używania. I to są pytania, na które prędzej czy później trzeba będzie odpowiedzieć wprost – również na poziomie legislacyjnym.

Ta dyskusja trwa już od jakiegoś czasu, ale jedno jest pewne –jest coraz mniej miejsca na wygodne milczenie. W końcu trzeba powiedzieć STOP!!!

18/04/2026

Są takie momenty, kiedy czujesz, że to, co robisz na co dzień – naprawdę ma sens.

Chcemy podzielić się z Wami czymś naprawdę ważnym dla nas- adw. Karolina Podsiadły-Gęsikowska dołączyła do zespołu doradczego ds. bezpieczeństwa informacyjnego przy KPRM – w module „Medycyna i zdrowie”.

Dlaczego to takie ważne?

Bo dezinformacja medyczna to nie jest już „problem internetu”. To realne zagrożenie dla pacjentów, lekarzy i całego systemu ochrony zdrowia. I właśnie tu prawo spotyka się z medycyną – dokładnie tam, gdzie działamy od lat.

Cieszymy się, że mec. Karolina stała się częścią znamienitego zespołu ekspertów, którzy chcą działać konkretnie, a nie tylko o tym rozmawiać.

Ogromne podziękowania dla – koordynatorki modułu – za zaufanie i zaproszenie do tego grona. To dla nas naprawdę dużo znaczy

Przed mec. Karoliną dużo pracy, ale też poczucie, że robi coś ważnego.

I tu chcemy zaprosić Was – lekarzy i pracowników ochrony zdrowia – do rozmowy:
➡️co dziś jest Waszym zdaniem największym problemem w obszarze dezinformacji medycznej?
➡️gdzie system najbardziej nie nadąża – prawo, platformy, a może brak realnych narzędzi do reagowania czy wyciągania konsekwencji?

Dajcie znać w komentarzach – Wasza perspektywa jest dla nas bardzo cenna.

05/04/2026

26/03/2026

Czy hejt i agresja wobec lekarzy to już codzienność?

Zapraszamy do obejrzenia ważnej rozmowy, w której rozmawiamy z Psycholog Lekarza o tym, z czym dziś mierzą się pracownicy ochrony zdrowia.

Rozmawiamy m.in. o:
👉 skali agresji ze strony pacjentów
👉 konsekwencjach prawnych takich zachowań
👉 wpływie hejtu na zdrowie psychiczne lekarzy
👉 tym, gdzie kończy się krytyka, a zaczyna przemoc

To temat, którego nie można ignorować – dotyczy nie tylko lekarzy, ale całego systemu ochrony zdrowia.

🎥 Całą rozmowę możesz obejrzeć tutaj:
https://www.youtube.com/watch?v=NoG9pDZTI1Q
Daj znać w komentarzu, jakie są Twoje doświadczenia lub przemyślenia 👇

Hejt i agresja wobec lekarzy - coraz częstsza rzeczywistość pracy.W ostatnich latach coraz częściej mówi się o hejcie, presji i agresji kierowanej w stronę l...

24/03/2026

W sądzie nie wygrywa ten, kto „dobrze zrobił zabieg”❗️

Wygrywa ten, kto potrafi to udowodnić dokumentacją.

Kontrowersyjna teza❓
Niestety w wielu przypadkach tak właśnie jest.

Pacjent przychodzi do Was z pewnym wyobrażeniem. Jeśli nie zostanie ono precyzyjnie omówione i zapisane, bardzo łatwo o sytuację, w której po zabiegu pojawia się rozczarowanie — a później roszczenie - zwłaszcza w stomatologii i medycynie estetycznej.

Z perspektywy prawnej kluczowe są trzy rzeczy:
💉czy został jasno określony cel zabiegu,
💉czy pacjent został uprzedzony o realnych ograniczeniach,
💉czy masz to odzwierciedlone w dokumentacji.

Nie chodzi o rozbudowane formularze ani skomplikowane procedury.

🩸Chodzi o to, żeby w razie sporu móc spokojnie wykazać:
co zostało ustalone przed zabiegiem.

Dobrze poprowadzona konsultacja i kilka precyzyjnych zapisów w dokumentacji często robią większą różnicę niż sama „sztampowa” zgoda na zabieg.

To nie jest kwestia „zabezpieczania się na wszelki wypadek”.

To element standardu pracy, który po prostu porządkuje relację z pacjentem.

23/02/2026

𝙇𝙚𝙠𝙖𝙧𝙯 𝙩𝙚𝙯̇ 𝙘𝙯ł𝙤𝙬𝙞𝙚𝙠 — 𝘿𝙯𝙞𝙚𝙣́ 𝙒𝙖𝙡𝙠𝙞 𝙯 𝘿𝙚𝙥𝙧𝙚𝙨𝙟𝙖̨”

Dziś obchodzimy Dzień Walki z Depresją.
To dobry moment, żeby powiedzieć coś, co w ochronie zdrowia wciąż za rzadko wybrzmiewa głośno: lekarz, pielęgniarka, ratownik czy menedżer placówki to nie tylko „zawód” i „odpowiedzialność”, ale też człowiek — z emocjami, granicami i zmęczeniem.

W „Prawniku Lekarza” na co dzień zajmujemy się sprawami trudnymi prawnie. Ale bardzo często widzimy, że za dokumentami, postępowaniami i roszczeniami stoją realne ludzkie emocje: lęk, bezsenność, poczucie winy, przeciążenie, wypalenie.

ᴢ ɴᴀꜱᴢᴇᴊ ᴘʀᴀᴋᴛʏᴋɪ ᴡʏɴɪᴋᴀ ᴊᴇᴅɴᴏ: ᴘʀᴏʙʟᴇᴍʏ ᴘʀᴀᴡɴᴇ ᴡ ᴍᴇᴅʏᴄʏɴɪᴇ ʀᴢᴀᴅᴋᴏ ꜱᴀ̨ „ᴛʏʟᴋᴏ ᴘʀᴀᴡɴᴇ”.

Postępowania wyjaśniające, skargi pacjentów, błędy medyczne, dyżury ponad siły, konflikty w zespołach, odpowiedzialność za decyzje podejmowane pod presją czasu — to wszystko nakłada się na psychikę, nawet jeśli na zewnątrz „wszystko jest pod kontrolą”.

Coraz częściej lekarze, z którymi pracujemy, mówią wprost, że:
📌 napięcie nie schodzi po dyżurze,
📌 sen nie regeneruje,
📌stres zaczyna wpływać na decyzje i relacje,
📌 pojawia się poczucie osamotnienia w problemach zawodowych.

𝙄 𝙩𝙤 𝙣𝙞𝙚 𝙟𝙚𝙨𝙩 𝙨ł𝙖𝙗𝙤𝙨́𝙘́.

To sygnał, że organizm i psychika mówią: „potrzebuję wsparcia”.
Dlatego właśnie dziś, w Dniu Walki z Depresją, chcemy przypomnieć o czymś, co uważamy za realnie pomocne — profesjonalnym wsparciu psychologicznym dla medyków.

W ramach naszego nowego cyklu „𝙋𝙧𝙖𝙬𝙣𝙞𝙠 𝙇𝙚𝙠𝙖𝙧𝙯𝙖 𝙥𝙤𝙡𝙚𝙘𝙖” wskazujemy sprawdzony kontakt do Psycholog Lekarza — specjalisty, który pracuje z lekarzami i personelem medycznym, rozumiejąc specyfikę tego zawodu, jego obciążenia i odpowiedzialność.

Nie jesteśmy psycholożkami ani psychiatrkami.

Ale z doświadczenia pracy z lekarzami wiemy, że połączenie wsparcia prawnego i psychologicznego bardzo często daje realną ulgę i poczucie bezpieczeństwa — zwłaszcza w momentach kryzysowych.

05/02/2026

Dziś Gdańsk, konferencja dermatologiczna.
Jutro — warsztaty dla lekarzy o mediach społecznościowych.

Jak publikować treści medyczne i nie narazić się na odpowiedzialność zawodową?
Gdzie kończy się edukacja, a zaczyna ryzyko prawne?
I jak budować markę lekarską online legalnie i bezpiecznie?

O tym właśnie rozmawiamy z lekarzami.

04/02/2026

𝙇𝙚𝙠𝙖𝙧𝙯𝙚 𝙯 𝙐𝙠𝙧𝙖𝙞𝙣𝙮 𝙖 𝙪𝙥𝙧𝙤𝙨𝙯𝙘𝙯𝙤𝙣𝙮 𝙙𝙤𝙨𝙩𝙚̨𝙥 𝙙𝙤 𝙯𝙖𝙬𝙤𝙙𝙪 – 𝙘𝙤 𝙣𝙖𝙥𝙧𝙖𝙬𝙙𝙚̨ 𝙨𝙞𝙚̨ 𝙯𝙢𝙞𝙚𝙣𝙞?

Pamiętamy jakby to było wczoraj, w jakich okolicznościach Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa wchodziła w życie i ile emocji jej towarzyszyło zarówno ze strony obywateli w tym również lekarzy i prawników.

Lekarze mierzyli się ze zmianami związanymi z zakresem możliwości udzielania pomocy medycznej pacjentom z Ukrainy jak i z upraszczaniem dostępu do zawodu lekarza dla lekarzy z Ukrainy.

Ustawa weszła w życie bardzo szybko i sprawnie. Co nie oznacza, że jej regulacje nie budziły wątpliwości.

Miałyśmy przyjemność współpracy przy tworzeniu pierwszego komentarza do tej Ustawy. Nie wiem, czy wiecie, ale przy tworzeniu komentarzy zaangażowanych jest wielu autorów, zatem otrzymując propozycję współpracy –czasem trzeba szybko „zaklepać sobie” artykuły, które chciałoby się skomentować.

Nam wówczas się udało i otrzymałyśmy m.in. art. 61 ww. Ustawy, który przyznawał lekarzom z Ukrainy możliwość udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom na terenie naszego kraju bez konieczności nostryfikacji dyplomu, ale i po spełnieniu określonych wymogów i pracy w konkretnych warunkach.

I właśnie aktualnie ten artykuł ma zostać wykreślony z Ustawy. Oczywiście zmiany są szersze, ale my odnosimy się jedynie do tych które dotyczą prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty w Polsce.

Zasadniczym celem zmian jest wygaszenie i uporządkowanie rozwiązań nadzwyczajnych, które zostały przyjęte w warunkach kryzysowych po 2022 r.

Nie mamy więc do czynienia z pojedynczym przepisem przejściowym, lecz z elementem szerszego procesu normalizacji systemu prawnego po okresie szczególnym.

Niemniej nie miejmy złudzeń, że projektowane zmiany rozwiązują w sposób kompleksowy wszystkie problemy związane z dalszym funkcjonowaniem lekarzy, którzy zostali dopuszczeni do zawodu w trybach uproszczonych.

Projekt ustawy przewiduje zachowanie skutków prawnych decyzji administracyjnych oraz uchwał wydanych na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. Oznacza to, że lekarze, którzy uzyskali warunkowe prawo wykonywania zawodu na podstawie uchylanego art. 61 ust. 1 ustawy pomocowej, nie tracą automatycznie swoich uprawnień z dniem uchylenia tego przepisu.

Z perspektywy prawnej kluczowy problem polega jednak na tym, że ustawodawca nie przesądza jednoznacznie dalszej ścieżki zawodowej tej grupy lekarzy. W szczególności:

nie określa terminów przejścia na pełne prawo wykonywania zawodu,
nie precyzuje warunków, jakie muszą zostać spełnione,
nie wskazuje konsekwencji braku dostosowania się do standardowego reżimu prawnego.
Jest to obszar wymagający dalszego doprecyzowania, aby zapewnić bezpieczeństwo prawne zarówno lekarzom, jak i organom stosującym prawo.

Zachowanie ważności dotychczasowych decyzji niewątpliwie rozwiązuje problem ciągłości wykonywania zawodu i zapobiega nagłemu wykluczeniu lekarzy z systemu ochrony zdrowia. Nie odpowiada jednak na kluczowe pytanie:

Jak długo i na jakich zasadach lekarze z warunkowym PWZ mają funkcjonować w systemie?

Brak jednoznacznych ram czasowych i proceduralnych może znowu prowadzić do rozbieżnych interpretacji przepisów, niejednolitej praktyki izb lekarskich oraz sporów administracyjnych i sądowych.

03/02/2026

💉 𝙈𝙚𝙙𝙮𝙘𝙮𝙣𝙖 𝙚𝙨𝙩𝙚𝙩𝙮𝙘𝙯𝙣𝙖 = 𝙨́𝙬𝙞𝙖𝙙𝙘𝙯𝙚𝙣𝙞𝙖 𝙯𝙙𝙧𝙤𝙬𝙤𝙩𝙣𝙚. 𝙈𝙞𝙣𝙞𝙨𝙩𝙚𝙧𝙨𝙩𝙬𝙤 𝙕𝙙𝙧𝙤𝙬𝙞𝙖 𝙯𝙖𝙗𝙞𝙚𝙧𝙖 𝙜ł𝙤𝙨

23 stycznia 2026 r. Ministerstwo Zdrowia opublikowało komunikat, który ma kluczowe znaczenie dla lekarzy wykonujących zabiegi z zakresu medycyny estetyczno-naprawczej – i dla podmiotów leczniczych, które takie świadczenia oferują.

📌 MZ jednoznacznie potwierdziło, że:
▶️procedury medycyny estetyczno-naprawczej są świadczeniami zdrowotnymi,
▶️ mogą być wykonywane wyłącznie przez lekarzy i lekarzy dentystów posiadających prawo wykonywania zawodu oraz odpowiednie kwalifikacje,
▶️ certyfikaty szkoleń nie zastępują uprawnień zawodowych,
▶️ wykonywanie tych procedur wiąże się z realnym ryzykiem powikłań i wymaga wiedzy klinicznej, diagnostycznej oraz umiejętności leczenia powikłań.

Ministerstwo wskazało również, że regulacje te nie są wymierzone w inne zawody, w tym kosmetologów i kosmetyczki, ale wynikają z charakteru samych procedur oraz odpowiedzialności za zdrowie pacjenta.

W naszej ocenie to ważny głos porządkujący rynek i wzmacniający bezpieczeństwo prawne lekarzy oraz podmiotów leczniczych – szczególnie w kontekście kontroli, odpowiedzialności zawodowej i cywilnej.

Temat szerzej analizujemy na naszym blogu:
https://prawniklekarza.pl/medycyna-estetyczna-jako-swiadczenie-zdrowotne-co-oznacza-nowy-komunikat-ministerstwa-zdrowia/

Od lat wspieramy lekarzy i placówki medyczne w bezpiecznym wykonywaniu zabiegów estetycznych – zarówno od strony prawnej, jak i organizacyjnej. Jeśli masz wątpliwości, jak ten komunikat wpływa na Twoją praktykę lub model współpracy w gabinecie – 𝙬𝙖𝙧𝙩𝙤 𝙟𝙚 𝙪𝙥𝙤𝙧𝙯𝙖̨𝙙𝙠𝙤𝙬𝙖𝙘́ 𝙯𝙖𝙣𝙞𝙢 𝙯𝙧𝙤𝙗𝙞 𝙩𝙤 𝙠𝙤𝙣𝙩𝙧𝙤𝙡𝙖.