28/04/2024
PRZECIĘTNY KONSUMENT A LOGIKA LIBERALNA
Szanowni Państwo!
Zachęcam do zapoznania się z niezwykle ciekawą opinią rzecznika generalnego Nicholasa Emiliou w sprawie C-646/22 Compass Banca na gruncie dyrektywy 2005/29 o nieuczciwych praktykach rynkowych na temat cech „PRZECIĘTNEGO KONSUMENTA”. Dobrego dnia!🌞👇
Przeciętny konsument niekoniecznie jest racjonalną jednostką, która aktywnie uzyskuje istotne informacje, racjonalnie przetwarza przedstawione jej informacje i jest w związku z tym w stanie podejmować świadome decyzje.
Jedynie w niektórych sytuacjach „przeciętnego konsumenta” można uważać za zdolnego do racjonalnego działania i podjęcia świadomej decyzji.
W opinii RG dyrektywę tę należy interpretować w ten sposób, że:
„przeciętny konsument” niekoniecznie jest racjonalną jednostką, która aktywnie uzyskuje istotne informacje, racjonalnie przetwarza przedstawione jej informacje i jest w związku z tym w stanie podejmować świadome decyzje. O ile w niektórych sytuacjach „przeciętnego konsumenta” można uważać za zdolnego do racjonalnego działania i podjęcia świadomej decyzji, pojęcie to jest na tyle elastyczne, że w innych sytuacjach może być postrzegany jako osoba o „ograniczonej racjonalności”, która działa bez uzyskania odpowiednich informacji lub nie jest w stanie racjonalnie przetworzyć przedstawionych jej informacji (w tym informacji przedstawionych jej przez przedsiębiorcę).
Z uzasadnienia:
„W czystej logice liberalnej ludzie są wolni, równi i wystarczająco dojrzali, aby porozumieć się bez angażowania państwa […] Prawo uwzględnia jednak rzeczywistość oraz fakt, że w rzeczywistości strony [umowy pożyczki] nie są tak wolne i równe, jak w teorii liberalnej”.
Wiele tekstów przyjętych przez prawodawcę Unii w dziedzinie ochrony konsumentów wynika z tego samego prostego spostrzeżenia: zwykle brak jest równości stron umowy konsumenckiej, w szczególności w relacji dłużnik-wierzyciel. Dlatego też wymagany jest „wysoki stopień” ochrony konsumentów.
(...)
pojęcia „dostatecznie dobrze poinformowany oraz dostatecznie uważny i ostrożny” zawarte w motywie 18 dyrektywy 2005/29 nie mają na celu „podniesienia poprzeczki” w odniesieniu do potencjalnych oczekiwań wobec typowego konsumenta w związku z daną praktyką handlową, poprzez wymóg, aby był on (...) racjonalną jednostką, która jest proaktywna w uzyskiwaniu odpowiednich informacji, racjonalnie przetwarza przedstawione jej informacje i jest w związku z tym w stanie podejmować świadome decyzje (podobnie jak „homo oeconomicus”). Pojęcia te służą raczej zapewnieniu, aby sądy i organy krajowe nie przyjmowały perspektywy konsumenta, który jest tak słabo poinformowany, spostrzegawczy i ostrożny, że ochrona go byłaby nieracjonalna lub nieproporcjonalna. (...) w swoich wytycznych dotyczących wykładni dyrektywy 2005/29(24) Komisja wyraźnie wyłączyła z zakresu ochrony jedynie „bardzo łatwowiernego, naiwnego lub nieuważnego konsumenta”, którego ochrona jej zdaniem byłaby „nieproporcjonalna i tworzyłaby nieuzasadnioną barierę w handlu”. Jest to dość niski próg minimalny.
Odesłanie prejudycjalne – Ochrona konsumentów – Dyrektywa 2005/29/WE – Artykuł 2 lit. d), e) i j) oraz art. 5, 6, 8 i 9 – Nieuczciwe praktyki handlowe stosowane przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów – Zakaz – Pojęcie „agresywnej praktyki handlowej” – Sprzedaż krzyżowa pr...
