21/07/2023
Upadłość Getin Noble Bank S.A. a roszczenia kredytobiorców tzw. „frankowiczów”
Postanowieniem z dnia 20 lipca 2023 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie postanowił ogłosić upadłość dłużnika, którym jest Getin Noble Bank S.A., co oznacza znaczne zmiany w zakresie dochodzenia roszczeń wobec tego banku w związku z udzielonymi kredytami waloryzowanymi do CHF.
Zgodnie z art. 146 ust. 1 oraz 3 Prawa upadłościowego postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Ponadto po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu lub zarządzenia zabezpieczenia na majątku upadłego, z wyjątkiem zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych oraz roszczeń o rentę z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz o zamianę uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.
Powyższe oznacza, że nie jest już możliwe indywidualne egzekwowanie przez kredytobiorców jakichkolwiek kwot od Getin Noble Bank S.A. – ewentualne zaspokojenie roszczenia wymaga zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, co powinno nastąpić w terminie 30 dni od dnia obwieszczenia o upadłości tego banku w systemie Krajowego Rejestru Zadłużonych.
Z punktu widzenia kredytobiorców frankowych istotna jest norma art. 96 Prawa upadłościowego, zgodnie z którą wierzyciel, który chce skorzystać z prawa potrącenia, składa o tym oświadczenie nie później niż przy zgłoszeniu wierzytelności.
Istotne jest więc zgłoszenie wierzytelności wraz ze złożeniem oświadczenia o potrąceniu.
Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., (III CZP 6/21) - jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). Powyższe oznacza, że Sąd Najwyższy opowiedział się za teorią „dwóch kondykcji” w zakresie skutków upadku spornej umowy kredytu waloryzowanego do CHF. W związku ze stwierdzeniem upadku takiej umowy powstają dwa roszczenia – kredytobiorcy o zwrot wpłaconych z tytułu wykonania umowy rat oraz innych opłat, a także banku o zwrot wypłaconego kapitału kredytu.
Ogłoszenie upadłości Getin Noble Bank S.A. nie wpływa na możliwość ustalenia nieważności spornej umowy kredytu – w postępowaniu sądowym bank będzie zastępowany przez syndyka. Niemniej jednak w przypadku ustalenia nieważności umowy kredytobiorca będzie zobowiązany do zwrotu kwoty wypłaconego kredytu, jednocześnie nie będzie mógł sam zaspokoić swojego roszczenia o zapłatę, a jak już wskazałem możliwość dokonania potrącenia ograniczona została przez art. 95 Prawa upadłościowego.
Wobec powyższego nieumiejętnie przeprowadzone postępowanie przeciwko temu bankowi zakończyć się może co prawda ustaleniem nieważności spornej umowy, ale jednocześnie z obowiązkiem zwroty wypłaconej kwoty kredytu bez możliwości odzyskania wpłaconych kwot rat.