KancelariaSledcza24, Srodmiescie (2026)

04/02/2020

Obowiązek szczepień

W dniu 15-10-2019r. (II OSK 2854/17) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż „(…) niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystaniu z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia. Prawo do ochrony zdrowia należy do podstawowych praw zapisanych w Konstytucji, a ma to konsekwencje w regulacji ustawowej w Ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi”. Podkreślił on, że obowiązek szczepień jest nałożony z mocy prawa i w drodze przepisów powszechnie obowiązujących. Ponadto obowiązek szczepienia jest obowiązkiem osobistym, którego z powodu charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

W rozumieniu Ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, szczepieniem ochronnym nazywamy „podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej, w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie”. Świadczenie zdrowotne jest działaniem służącym profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz innym działaniem medycznym wynikającym z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich udzielania.

Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest więc działaniem profilaktycznym, realizowanym w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności: badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia, a także podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta.

17/01/2020

Wpływ cesji na bieg przedawnienia

W przypadku przelewu wierzytelności nabywca wierzytelności uzyskuje wierzytelność w takim samym kształcie, w jakim przysługiwała zbywcy. Z tego względu skutek w postaci przerwy przedawnienia uzyskany przez zbywcę odnosi się także do cesjonariusza. Wobec tego, że cesjonariusz zostaje objęty skutkami zdarzeń wpływających na bieg przedawnienia, które zaszły przed dokonaniem przelewu, samo zawarcie umowy cesji wierzytelności pozostaje bez wpływu na bieg terminu przedawnienia (IV CSK 438/18 SN).

Oznacza to, iż w przypadku sprzedaży wierzytelności, jej nabywca wchodzi w pełnię praw przysługujących z jej tytułu poprzedniemu wierzycielowi. Jednakże, zawarcie umowy cesji nie wpływa na bieg terminu przedawnienia. W związku z tym, nabywca wierzytelności powinien mieć na uwadze jego upływ i podjąć we właściwym czasie czynności w celu uzyskania świadczenia od dłużnika. W innym przypadku grozić mu będzie przedawnienie roszczenia, a tym samym brak możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem.

10/01/2020

Charakter odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej za zobowiązania spółki

Subsydiarna (posiłkowa) odpowiedzialność wspólnika polega na tym, że uzupełnia ona odpowiedzialność spółki i sprowadza się do tego, że gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, to dopiero wówczas można sięgnąć do majątków wspólnika. Posiłkowy charakter tej odpowiedzialności oznacza zatem, że nie można zaspokoić się z majątku wspólnika, jeżeli nie wykorzystano drogi sięgnięcia do majątku samej spółki i także to zagadnienie aktualizuje się na etapie postępowania egzekucyjnego.

Oznacza to, iż wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z majątku osobistego wspólnika jedynie wówczas, kiedy podjął on nieskuteczną próbę odzyskania swojej należności wobec spółki. Należy podkreślić, że mowa tutaj oczywiście o podjęciu działań przed organami egzekucyjnymi, które następnie stwierdzą, iż niemożliwym jest zaspokojenie żądania z majątku spółki. Wtedy wierzyciel uzyskuje możliwość wytoczenia powództwa przeciwko wspólnikowi spółki jawnej. Najprościej rzecz ujmując – wierzyciel zawsze musi podjąć się dochodzenia swoich żądań wobec spółki i dopiero kiedy to nie okaże się możliwe do spełnienia, może zrobić to wobec wspólnika.

19/12/2019

Niedopuszczalność kary umownej

Prezentowany pogląd znajduje odzwierciedlenie w uchwale Sądu Najwyższego, który w rozpatrywanej przez siebie sprawie dotyczącej robót budowlanych doszedł do wniosku, iż kara umowna dotycząca odstąpienia od umowy z powodu niewykonania przez jedną z jej stron zobowiązania o charakterze pieniężnym stanowi postanowienie bezwzględnie nieważne.

„Sąd I instancji oddalając żądanie powódki wskazał że wobec wykonania, odebrania i rozliczenia znacznego zakresu prac, odstąpienie od umowy wywarło skutek tylko w odniesieniu do tego zakresu umowy, który pozostał niewykonany. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że jedyną przyczyną, dla której powód złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy była zwłoka w zapłacie wynagrodzenia. W ocenie Sądu, z uwagi na art. 483 KC, w którym zastrzeżono karę umowną tylko dla przypadków naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego, żądanie zapłaty kary umownej było w okolicznościach sprawy niedopuszczalne.

Sąd II instancji przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne, które następnie przekazano do rozpoznania składowi siedmiu sędziów: Czy dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu niewykonania (zwłoki w spełnieniu) przez jedną z jej stron zobowiązania o charakterze pieniężnym?”

Sąd Najwyższy (uchwała SN (7) z 20.11.2019 r., III CZP 3/19) stwierdził, że art. 483 KC ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Z jego treści wprost wynika, że można zastrzec w umowie, iż naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania jedynie zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy.

Dlatego konsekwencją uzgodnienia w umowie kary pieniężnej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu niewykonania przez jedną z jej stron zobowiązania o charakterze pieniężnym jest bezwzględna nieważność tego postanowienia umownego z mocy ustawy.

16/12/2019

Zadośćuczynienie za mobbing w wojsku

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego (sygnatura akt V CZ 41/19), wystąpienia w sprawach wynikających ze stosunku służbowego, z wyjątkiem spraw, co do których przewidziana jest droga administracyjna, żołnierz zawodowy może wnosić tylko drogą służbową. Systematyka ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także liczne odwołania do prawa pracy, nakazujące tylko posiłkowo stosować normy prawa pracy, w tym art. 22 ust. 7 KP, który zasady prawa pracy, w tym obowiązki pracodawcy i pracownika (gdzie uregulowano mobbing), nakazuje odpowiednio stosować jedynie do żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w instytucjach cywilnych, czy art. 56 KP, w którym ustawodawca wyraźnie oddzielił stosunek czynnej służby wojskowej od pracy zarobkowej w ramach stosunku pracy, wskazywać mogą na brak możliwości żądania zadośćuczynienia na drodze postępowania cywilnego.

Wskazana teza orzeczenia porusza ważny i dotykający wielu funkcjonariuszy problem mobbingu w służbie mundurowej i zasadniczego braku możliwości dochodzenia roszczeń z tego tytułu na drodze postępowania cywilnego. Dlatego zgodzić należy się z tym, iż słusznie Sąd Najwyższy podkreślił, że chociaż zakaz stosowania mobbingu jest właściwy dla prawa pracy, nie można godzić się na zachowania spełniające przesłanki mobbingu wskazane w Kodeksie pracy.

Mobbing dotyczy bowiem nie tylko szeroko rozumianej cywilnej części społeczeństwa, ale również służb mundurowych. A tam może potencjał jego występowania wydaje się nawet wyższy. Niewątpliwie więc należy zgodzić się z postulatami w kierunku uregulowania tej kwestii w poszczególnych ustawach dotyczących służb mundurowych, natomiast wewnętrzne postępowania zapewniały niezależność i bezstronność organu wyjaśniającego sprawę.

Należy zauważyć, że SN co do zasady nie widzi możliwości dochodzenia zadośćuczynienia z tytułu mobbingu na drodze cywilnej. Jednakże, zwracając uwagę na przepis art. 1991 KPC, zgodnie z którym sąd nie może odrzucić pozwu z tego powodu, że do rozpoznania sprawy właściwy jest organ administracji publicznej lub sąd administracyjny, jeżeli organ administracji publicznej lub sąd administracyjny uznały się w tej sprawie za niewłaściwe, wydaje się, że Sąd Najwyższy we wskazanych okolicznościach nie wyklucza takiej możliwości w określonym przypadku, co jednak pozostaje nadal kwestią otwartą.

12/12/2019

Dane w procesie karnym a RODO

Zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dane ujawnione w procesie karnym nie podlegają ochronie RODO.

W celu wyjaśnienia warto przytoczyć fragment uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 11-09-2019 r. (sygn. akt IV KK 365/18), w którym to Sąd wskazał, że: „Prawo do pisemnego występowania pracowników opieki społecznej do sądu rodzinnego o wgląd w sytuację rodzinną rodzin nie może być utożsamiane z prawem do ich zniesławiania. Krytyczne oceny na temat rodzin zawsze powinny odnajdywać uzasadnienie w rzeczywistości. Okolicznością dodatkowo obciążającą oskarżonego jest fakt niedochowania należytej staranności w celu należytego rozeznania sytuacji rodzinnej pokrzywdzonych. Stwierdzenia zawarte w piśmie skierowanym do sądu rodzinnego w celu zainicjowania postępowania w przedmiocie władzy rodzicielskiej powinny przyjąć odpowiednią formę, zwłaszcza, że są formułowane w sposób zaplanowany i przemyślany, a już w szczególności gdy sporządzane są przez pracowników opieki społecznej, którzy mają przede wszystkim świadczyć pomoc potrzebującym rodzinom. Wskazuje się przy tym, że wypowiedzi stanowiące realizację uprawnień lub wykonywania obowiązków, nie mogą, jako mające charakter działań prawnych, być traktowane jako zniesławienie. Trzeba tu uwypuklić, że do takich wypowiedzi zalicza się, między innymi, oświadczenia składane w uzasadnieniu lub w obronie praw (np. skargi sądowe, odpowiedzi na zarzuty procesowe, zażalenia, doniesienia pokrzywdzonych o przestępstwie), a także oświadczenia składane w wykonaniu obowiązku nałożonego przez prawo publiczne (np. oświadczenia prokuratorów i sędziów, raporty policji, opinie z akt osobowych, itp.). Warunkiem natomiast pozbawienia omawianego oświadczenia cech bezprawności jest to, aby działanie w każdej z tych sytuacji nie wykraczało poza wyznaczone granice kompetencji (uprawnienia, upoważnienia, obowiązku), w tym nie było działaniem pozornym, podyktowanym zamiarem zniesławienia".

09/12/2019

Jakie dowody można wyłączyć na mocy umowy dowodowej?

Na mocy obowiązującej od 7 listopada nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego wprowadzono w postępowaniu gospodarczym umowę dowodową. Jest ona rodzajem umowy procesowej, dotyczącej postępowania sądowego. Przedsiębiorcy, zarówno przed wszczęciem postępowania sądowego i również w jego trakcie, mogą umówić się, że wyłączają określone dowody w postępowaniu, w sprawie z określonego stosunku prawnego powstałego między nimi na podstawie umowy.

Wyłączenie takie może więc polegać na ustanowieniu zakazu korzystania z określonych rodzajowo środków dowodowych, np. dokumentów, opinii biegłych, zeznań świadków, itd., albo dowodów konkretnych, np. dowodu z konkretnego dokumentu, opinii konkretnego biegłego, z zeznań konkretnych świadków. Jednakże, wprowadzona instytucja nie może prowadzić do wyłączenia przez strony wszystkich możliwych dowodów, ponieważ byłoby to równoznaczne z wyłączeniem prawa do sądu. Co więcej, przedsiębiorcy muszą pamiętać o tym, że nie można zawrzeć umowy dowodowej w sprawach, które nie opierają się na stosunkach umownych, ale przykładowo na czynach niedozwolonych, czy bezpodstawnym wzbogaceniu.

Wskazać należy, że tak daleko idąca swoboda kształtowania postępowania przez strony ma oczywiście swoje zalety, mimo to rysuje ona również obraz pewnych niebezpieczeństw.

06/12/2019

Zmiany w k.p.k. – Formularze uzasadnień wyroków

W dniu dzisiejszym w życie wchodzą zmienione przepisy procedury karnej. Dotyczą one m.in uzasadnień do wyroków karnych sporządzanych na specjalnych formularzach. Ich wzór oraz instrukcję wypełniania podał właśnie w rozporządzeniu minister sprawiedliwości.

W specjalnych przygotowanych rubrykach skład orzekający będzie musiał wykazać, jakie fakty uznał za udowodnione lub nie, na jakich oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych.

Oprócz powyższego, będzie musiał także wyjaśnić podstawę prawną wyroku oraz przytoczyć okoliczności, które miał na względzie, wymierzając karę.

Warto wskazać, iż od samego początku sędziowie bardzo krytycznie oceniali propozycje zmian w tym zakresie.
Druga zmiana dotyczy uznania w postępowaniu karnym soboty za dzień równorzędny z dniem wolnym od pracy. Zatem w ten dzień nie upłynie już termin na dokonanie czynności procesowej.

Bezpieczniejsze będzie też nadawanie pism u operatorów pocztowych w innych państwach Unii Europejskiej. Do czasu wprowadzenia noweli sytuacja stron postępowania była nie do pozazdroszczenia. To oznaczało, że wszyscy uczestnicy postępowania, w tym prokuratorzy i obrońcy, zobligowani byli uwzględniać nadawanie pism także w sobotę.

28/11/2019

Rejestr Wykroczeń

Zwracamy uwagę, iż od 1.11.2019 r. funkcjonuje Krajowy Rejestr Wykroczeń, który reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31.10.2019 r. w sprawie prowadzenia rejestru wykroczeń, przetwarzania w nim informacji oraz sposobów i trybu udzielania informacji o osobach z tego rejestru. Rozporządzenie stanowi wykonanie upoważnienia ustawowego z art. 20f ust. 19 ustawy o Policji. Zawiera ono szczegółowe rozwiązania organizacyjne, techniczne i wykonawcze dotyczące prowadzenia rejestru wykroczeń oraz przetwarzania w nim informacji, w tym danych osobowych, a także udzielania informacji i danych osobowych z tego rejestru. Wprowadzenie rejestru jest reakcją Ministerstwa na rosnącą liczbę drobnych kradzieży oraz działalność złodziei, którzy dopuszczają się takich wykroczeń masowo w różnych miejscach w kraju.

31/10/2019

Charakter praw do grobu

W związku ze zbliżającymi się świętami, a także dzisiejszym Halloween, chcielibyśmy zaprezentować trochę inny temat, bardziej odpowiadający aktualnemu okresowi.

Otóż w czerwcu bieżącego roku, Sąd Najwyższy w wyroku (sygn.. akt III CSK 267/17) podsumował charakter praw do grobu oraz określił ich charakter.

Aby przejść, do konkluzji SN, należy zapoznać się nieco ze stanem faktycznym sprawy.

Przed pochowaniem w spornym grobie męża powódka kupiła wraz z nim dwa miejsca od właściciela nowego grobowca, co zgłosił on w zarządzie cmentarza. Po pochowaniu męża, powódka wystąpiła do zarządu cmentarza w Krakowie, a następnie do sądu, by orzekł, że wyłącznie jej przysługuje prawo do całego grobu (czyli pięciu miejsc).

Sąd okręgowy potwierdził jej prawo do decydowania o przeznaczeniu dwóch miejsc, remontu nagrobka, załatwiania spraw z cmentarzem i oczywiście kultu pamięci zmarłego. Skoro istnieją obok siebie równoległe uprawnienia powódki i pierwotnego właściciela do grobu, konieczne jest zharmonizowanie ich uprawnień, co potwierdził także Sąd Apelacyjny.

Sprawa znalazła swój finał w Sądzie Najwyższym. Ten przesądził, iż do momentu pochówku pierwszego zmarłego w grobie, prawo do grobu miało charakter majątkowy i można było nim rozporządzać. Po kupnie dwóch miejsc powódce przysługiwało prawo do dysponowania nimi, a dotychczasowemu właścicielowi trzema pozostałymi miejscami. Stan prawny zmienił się wraz z pochowaniem męża powódki. Tu wskazano, iż na uprawnienia majątkowe nałożyło się prawo osobiste powódki związane z jej dobrem osobistym w postaci kultu pamięci zmarłego. Z powstaniem tego prawa powódka wiązała skutek w postaci wygaśnięcia lub też przejścia na nią dotychczasowych uprawnień do dysponowania pozostałymi trzema miejscami pochówkowymi, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia takiego skutku.
Sąd Najwyższy ponownie podkreślił ugruntowany już pogląd, iż elementy niemajątkowe prawa do grobu mają prym nad majątkowymi. Oznacza to, że także uprawnienia majątkowe z umowy z cmentarzem nie mogą być wykonywane w sposób naruszający prawo osobiste.

25/10/2019

Nowelizacja procedury cywilnej – opłata od wniosku o wezwanie świadka w sprawach gospodarczych

Warto przypomnieć, iż nowelizacja procedury cywilnej wprowadziła także liczne zmiany w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Jedną z bardziej istotnych, jest zmiana dotycząca kosztów w sprawach gospodarczych. Otóż wspomniana nowelizacja wprowadziła do ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłatę od wniosku o wezwanie na rozprawę świadka, biegłego lub strony, jeżeli wniosek został złożony po zatwierdzeniu planu rozprawy.

Należy jednak zwrócić uwagę, iż tego rodzaju opłata stała została przewidziana jedynie w sprawach gospodarczych, czyli sprawy (i) ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, (ii) ze stosunku spółki oraz dotyczące roszczeń, o których mowa w art. 291–300 i art. 479–490 Kodeksu spółek handlowych, (iii) przeciwko przedsiębiorcom o zaniechanie naruszania środowiska i przywrócenie do stanu poprzedniego lub o naprawienie szkody z tym związanej oraz o zakazanie albo ograniczenie działalności zagrażającej środowisku, (iv) z umów o roboty budowlane oraz ze związanych z procesem budowlanym umów służących wykonaniu robót budowlanych, (v) z umów leasingu, (vi) między organami przedsiębiorstwa państwowego.

Zmiany wprowadzone do KPC w zakresie organizacji postępowania, przede wszystkim regulacje dotyczące planu rozprawy, zmierzają do zapewnienia szybkiego i sprawnego przeprowadzenia poszczególnych czynności dowodowych. W świetle nowych unormowań strony powinny zgłosić wszystkie wnioski dowodowe do momentu zatwierdzenia planu rozprawy. Zgodnie z zasadami określonymi w art. 205(12) § 1 KPC twierdzenia i dowody zgłoszone po zatwierdzeniu planu rozprawy podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, iż ich powołanie nie było możliwe albo potrzeba ich powołania wynikła później. Jeżeli nie zarządzono przeprowadzenia posiedzenia przygotowawczego, strona może przytaczać twierdzenia i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej aż do zamknięcia rozprawy, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, które według przepisów Kodeksu mogą dla niej wyniknąć z działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu.

23/10/2019

Przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania

Tymczasowe aresztowanie jest jednym ze środków zapobiegawczych przewidzianych przez polskie prawo karne. Zgodnie z art. 249 § 1 k.p.k. „Środki zapobiegawcze można stosować w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, a wyjątkowo także w celu zapobiegnięcia popełnieniu przez oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa; można je stosować tylko wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo.”. Ich stosowanie jest zatem fakultatywne i dąży do prawidłowego zabezpieczenia toku postępowania. Przesłanki ich stosowania są przy tym dość ograniczone i skupiają się dookoła:
- zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania,
- zapobiegnięciu popełnienia nowego, ciężkiego przestępstwa,
- materiału dowodowego, który wskazuje na duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa przez oskarżonego.

Tymczasowe aresztowanie, należy z całą pewnością do najbardziej rygorystycznego ze wskazanych środków. Jest to środek zapobiegawczy izolacyjny, w znacznym stopniu ograniczający jakiekolwiek działanie osoby oskarżonej, który powinien być stosowany wyjątkowo, w sytuacji, w której istnieje uzasadnione przekonanie, iż pozostałe istniejące środki zapobiegawcze nie spełnią swojej funkcji. Przewiduje się dla niego także dodatkowe przesłanki stosowania. Należą do nich:
- uzasadniona obawa ucieczki lub ukrywania się oskarżonego, zwłaszcza wtedy, gdy nie można ustalić jego tożsamości albo nie ma on w kraju stałego miejsca pobytu,
- uzasadniona obawa, że oskarżony będzie nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób utrudniał postępowanie karne,
- wysokie zagrożenie karą.

Oprócz powyższych, istnieją również przesłanki negatywne, tj. takie, których wystąpienie wyklucza zastosowanie tymczasowego aresztowania. Są to przesłanki: powstania zagrożenia poważnego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia danej osoby, ciężkie skutki dla oskarżonego lub jego najbliższej rodziny w razie aresztowania, przewidywanie, że sąd orzeknie karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub karę łagodniejszą lub jeśli okres tymczasowego aresztowania przekroczy przewidywany wymiar kary pozbawienia wolności, a także zagrożenie karą pobawienia wolności nieprzekraczającej roku, chyba, że sprawca został ujęty na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem.

Dopiero przy wystąpieniu przesłanki pozytywnej i braku jakiejkolwiek z przesłanek negatywnych, stosowanie tymczasowego aresztowania staje się możliwe.

KancelariaSledcza24

04/02/2020

17/01/2020

10/01/2020

19/12/2019

16/12/2019

12/12/2019

09/12/2019

06/12/2019

28/11/2019

31/10/2019

25/10/2019

23/10/2019

Adres

Telefon

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Skróty

Udostępnij

Kategoria