11/03/2024
Zachowek w świetle prawa spadkowego
W ostatnim czasie w mojej Kancelarii otrzymałam liczne pytania dotyczące zachowku – tematu często pozostającego w cieniu, lecz istotnego dla wielu rodzin.Kwestie dotyczące zachowku budzą wiele wątpliwości, dlatego postanowiłam przybliżyć ten temat.
Kto ma prawo do zachowku?
Zachowek przysługuje zstępnym (dzieci, wnuki, prawnuki itd.), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, a zatem osobie, z ww. kręgu, która dziedziczyłaby z ustawy po danym spadkodawcy, o ile nie otrzymała należnej kwoty w innej postaci (np. w drodze darowizny).
Jak obliczyć wartość zachowku?
Wartość zachowku stanowi połowę wartości udziału spadkowego, który byłby należny przy spadkobraniu ustawowym, zaś jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym.
Jaką rolę pełni instytucja zachowku w prawie?
W orzecznictwie wskazuje się, że prawo do zachowku wynika ze względu na bliski stosunek rodzinny łączący uprawnionego ze spadkodawcą. Spadkodawca ma moralny obowiązek rozporządzenia majątkiem z uwzględnieniem swoich najbliższych. Przepisy dotyczące zachowku służą więc ochronie interesu majątkowego najbliższych członków rodziny spadkodawcy przed niekorzystnymi i krzywdzącymi ich rozporządzeniami spadkodawcy.
Wydziedziczenie a roszczenie o zachowek
Prawa do zachowku można pozbawić poprzez wydziedziczenie w testamencie. Jednak wydziedziczenie jest możliwe tylko w sytuacjach określonych w ustawie. Jeżeli zaś wydziedziczenie jest bezpodstawne, sytuacja nie jest bez wyjścia, roszczenie o zachowek zaś może być dochodzone, co stanowi pewne zabezpieczenie przed nadużyciami. Tym samym sytuację taką warto przeanalizować.
Jako adwokat zajmuję się prawem spadkowym, w tym między innymi sprawami o zachowek, w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, czy też dział spadku. Zachęcam do kontaktu w przypadku pytań dotyczących prawa spadkowego. Razem możemy skutecznie chronić interesy Twojej rodziny i zadbać o sprawiedliwe rozstrzygnięcie kwestii związanych ze spadkiem.