27/02/2023
Mediacja w sprawach karnych może dotyczyć wszystkich przestępstw.
𝐉𝐚𝐤𝐢𝐞 𝐤𝐨𝐫𝐳𝐲ś𝐜𝐢 𝐝𝐚𝐣𝐞 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐜𝐣𝐚 𝐩𝐨𝐤𝐫𝐳𝐲𝐰𝐝𝐳𝐨𝐧𝐞𝐦𝐮?
• Mediacja daje możliwość wpływu na rozwiązanie problemów wynikających z przestępstwa na zaproponowanych przez siebie warunkach.
• Mediacja sprzyja okazji do wyrażenia emocji, wypowiedzenia się na temat skutków przestępstwa oraz oczekiwań wobec podejrzanego/oskarżonego.
• Mediacja stwarza szansę na szybsze uzyskanie odszkodowania (lub naprawienie szkody), zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i przeprosin.
𝐉𝐚𝐤𝐢𝐞 𝐤𝐨𝐫𝐳𝐲ś𝐜𝐢 𝐝𝐚𝐣𝐞 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐜𝐣𝐚 𝐩𝐨𝐝𝐞𝐣𝐫𝐳𝐚𝐧𝐞𝐦𝐮/𝐨𝐬𝐤𝐚𝐫ż𝐨𝐧𝐞𝐦𝐮?
• Mediacja daje możliwość porozumienia się z pokrzywdzonym co do sposobu i terminu naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz przeproszenia.
• Mediacja sprzyja szybszemu zakończeniu postępowania karnego (a w konsekwencji szybszemu zatarciu skazania).
• Mediacja pozwala na zmniejszenie kosztów postępowania karnego.
• Mediacja stwarza szansę na łagodniejsze potraktowanie przez sąd.
𝐉𝐚𝐤 𝐬𝐩𝐫𝐚𝐰𝐚 𝐭𝐫𝐚𝐟𝐢𝐚 𝐝𝐨 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐜𝐣𝐢?
• Sprawa może zostać skierowana do mediacji na etapie postępowania przygotowawczego (z inicjatywy pokrzywdzonego lub podejrzanego, albo na wniosek prokuratora lub innego organu prowadzącego to postępowanie) lub po wniesieniu sprawy do sądu (sprawę do mediacji kieruje postanowieniem sąd lub referendarz sądowy).
• Skierowanie sprawy do mediacji jest możliwe wyłącznie za zgodą pokrzywdzonego i podejrzanego/oskarżonego.
𝐊𝐭𝐨 𝐝𝐞𝐜𝐲𝐝𝐮𝐣𝐞 𝐨 𝐰𝐲𝐛𝐨𝐫𝐳𝐞 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐭𝐨𝐫𝐚?
• W postanowieniu o skierowaniu sprawy do mediacji zostaje wyznaczony mediator (z wykazu prowadzonego w sądzie okręgowym, a w wyjątkowych przypadkach – uzasadnionych potrzebą skutecznego przeprowadzenia mediacji – spoza wykazu).
𝐉𝐚𝐤 𝐝ł𝐮𝐠𝐨 𝐦𝐨ż𝐞 𝐭𝐫𝐰𝐚ć 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐜𝐣𝐚?
• Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc. Jeżeli postępowanie mediacyjne nie zostało ukończone w tym terminie, na wniosek uczestników lub mediatora (w uzasadnionych przypadkach) organ, który skierował sprawę do postępowania mediacyjnego może przedłużyć termin na czas niezbędny do zakończenia postępowania mediacyjnego.
𝐉𝐚𝐤 𝐩𝐫𝐳𝐞𝐛𝐢𝐞𝐠𝐚 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐜𝐣𝐚?
• Po otrzymaniu postanowienia o skierowaniu sprawy do mediacji, mediator kontaktuje się z podejrzanym/oskarżonym i pokrzywdzonym, wyjaśnia im zasady i cele postępowania mediacyjnego, informuje o przysługujących uprawnieniach oraz odbiera od nich zgodę na uczestniczenie w mediacji (jeśli nie odebrał jej organ kierujący sprawę do mediacji).
• Jeżeli podejrzany/oskarżony i pokrzywdzony decydują się na udział w mediacji, wybierają sposób jej prowadzenia w postaci bezpośredniej (spotkanie „twarzą w twarz") albo pośredniej (bez osobistego kontaktu). W drugim przypadku, mediator spotyka się z każdą ze stron osobno, przekazując stanowiska i oczekiwania co do warunków porozumienia.
• Pokrzywdzony i podejrzany/oskarżony mogą zrezygnować z udziału w mediacji na każdym etapie postępowania mediacyjnego.
• Mediacja jest prowadzona w sposób bezstronny i poufny. Pisemne sprawozdanie sporządzone przez mediatora z wyników postępowania mediacyjnego nie zawiera żadnych ocen ani stanowisk stron.
• Nie wolno przesłuchiwać jako świadka mediatora co do faktów, o których dowiedział się od podejrzanego/oskarżonego lub pokrzywdzonego prowadząc postępowanie mediacyjne (z wyłączeniem informacji o przestępstwach, o których mowa w art. 240 § 1 Kodeksu karnego).
𝐖 𝐣𝐚𝐤𝐢 𝐬𝐩𝐨𝐬ó𝐛 𝐦𝐨ż𝐞 𝐳𝐚𝐤𝐨ń𝐜𝐳𝐲ć 𝐬𝐢ę 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐜𝐣𝐚?
• Mediacja może zakończyć się zawarciem wspólnie wypracowanej ugody albo jej brakiem.
• Mediator przekazuje organowi, który skierował sprawę do mediacji pisemne sprawozdanie z wyników postępowania mediacyjnego. Do sprawozdania załącza się ugodę podpisaną przez podejrzanego/oskarżonego, pokrzywdzonego i mediatora, jeżeli została zawarta.
𝐉𝐚𝐤𝐢𝐞 𝐬𝐤𝐮𝐭𝐤𝐢 𝐰𝐲𝐰𝐨ł𝐮𝐣𝐞 𝐮𝐠𝐨𝐝𝐚 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐜𝐲𝐣𝐧𝐚?
• Zawarta w wyniku mediacji ugoda nie kończy postępowania karnego.
• W sprawie z oskarżenia publicznego ugoda zawarta przed mediatorem jest dokumentem zawierającym zgodne deklaracje stron co do sposobu zakończenia sprawy. Nie ma ona mocy prawnej, stąd też w sprawie takiej musi zostać wydany wyrok. Sąd bierze jednak pod uwagę treść ugody mediacyjnej przy rozstrzygnięciu sprawy, co może skutkować dla sprawcy: uwzględnieniem wniosku oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze, uznaniem faktu zawarcia ugody jako okoliczności łagodzącej przy wymiarze kary, nadzwyczajnym złagodzeniem kary, odstąpieniem od wymierzenia kary, a nawet od obligatoryjnego orzeczenia środka karnego we wszystkich wskazanych w ustawie przypadkach.
• W sprawie z oskarżenia prywatnego mediacja może być alternatywą obowiązkowego posiedzenia pojednawczego prowadzonego przez sąd przed rozprawą główną.
𝐈𝐥𝐞 𝐤𝐨𝐬𝐳𝐭𝐮𝐣𝐞 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐜𝐣𝐚?
• Koszty mediacji (wynagrodzenie mediatora i zwrot wydatków związanych z przeprowadzeniem mediacji) ponosi Skarb Państwa.
ź𝗋ó𝖽ł𝗈: 𝗁𝗍𝗍𝗉𝗌://𝗐𝗐𝗐.𝗀𝗈𝗏.𝗉𝗅/𝗐𝖾𝖻/𝗌𝗉𝗋𝖺𝗐𝗂𝖾𝖽𝗅𝗂𝗐𝗈𝗌𝖼/𝗉𝗈𝗌𝗍𝖾𝗉𝗈𝗐𝖺𝗇𝗂𝖾-𝗆𝖾𝖽𝗂𝖺𝖼𝗒𝗃𝗇𝖾-𝗐-𝗌𝗉𝗋𝖺𝗐𝖺𝖼𝗁-𝗄𝖺𝗋𝗇𝗒𝖼𝗁
