01/01/2026
Czym jest zobowiązanie cudzoziemca do powrotu?
Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu to akt administracyjny wydawany na podstawie art. 302 ustawy o cudzoziemcach. W akcie tym właściwy organ nakazuje cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Polski i powrót do kraju pochodzenia lub innego państwa, które go przyjmie.
Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje z urzędu właściwy komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej.
Podstawę zobowiązania cudzoziemca do powrotu stanowią okoliczności związane między innymi z tym, że :
1) przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane lub
2) nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu jego pobytu na terytorium wszystkich lub niektórych państw obszaru Schengen, do którego był uprawniony bez konieczności posiadania wizy, w każdym okresie 180 dni, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej, lub
3) nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu jego pobytu wskazanego w wizie Schengen w każdym okresie 180 dni, lub po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na podstawie wizy krajowej, lub
4) wykonuje lub w dniu wszczęcia kontroli legalności wykonywania pracy prowadzonej przez uprawniony do tego organ wykonywał pracę bez odpowiedniego zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi wpisanego do ewidencji oświadczeń, lub
5) podjął działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
6) nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd, i nie wskazał wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych, lub
7) obowiązuje wpis danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, lub
8) dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu, lub
9) wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej
Skutki prawne decyzji o zobowiązaniu do powrotu
W dniu, gdy decyzja o zobowiązaniu do powrotu staje się ostateczna, następują automatyczne konsekwencje prawne określone w art. 307 ustawy. Z mocy prawa następuje unieważnienie wizy krajowej, wygaśnięcie zezwolenia na pobyt czasowy, wygaśnięcie zezwolenia na pracę oraz unieważnienie wpisu oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.
Te skutki następują automatycznie – nie wymagają dodatkowej decyzji organu. Oznacza to natychmiastową utratę podstawy legalnego pobytu i prawa do pracy w Polsce.
Zakaz ponownego wjazdu – okresy i możliwości cofnięcia
Zakaz ponownego wjazdu do strefy Schengen jest obligatoryjnym elementem każdej decyzji o zobowiązaniu do powrotu (art. 318).
Okresy zakazu zależą od przesłanek wydania decyzji i wynoszą od 6 miesięcy do 3 lat przy nielegalnym pobycie, przekroczeniu okresu pobytu czy braku środków finansowych.
Przy nielegalnej pracy okres wynosi 1-3 lata, a przy zagrożeniu bezpieczeństwa nawet 5-10 lat.
Cofnięcie zakazu jest możliwe na wniosek cudzoziemca, jeśli wykaże, że wykonał obowiązki wynikające z decyzji o zobowiązaniu do powrotu, względy humanitarne uzasadniają ponowny wjazd lub otrzymał pomoc w dobrowolnym powrocie.
Procedura odwoławcza
Organem wyższego stopnia w stosunku do komendanta oddziału lub placówki Straży Granicznej w sprawach zobowiązań do powrotu jest Komendant Główny Straży Granicznej.
Cudzoziemiec jest uprawniony do wniesienia do Komendanta Głównego Straży Granicznej. Zgodnie z art. 321 ustawy o cudzoziemcach odwołanie wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia.
Zapraszam do odwiedzenia mojej strony internetowej: