13/07/2022
ROZWÓD A ALIMENTY OD BYŁEGO MAŁŻONKA
Jak wynika z danych ponad 40 Sądów Okręgowych, w pierwszym kwartale 2022 roku wpłynęło do nich łącznie blisko 19,9 tys. pozwów rozwodowych. Psycholodzy zgodnie twierdzą, że rozwód to dopiero początek, tak więc warto się do niego dobrze przygotować i poznać swoje prawa.
W sytuacji rozwodu rzeczą oczywistą jest zasądzenie alimentów na dzieci. Czym innym jest natomiast zasądzenie alimentów na rzecz rozwiedzionego małżonka.
Poniżej przedstawiam odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w tym aspekcie:
W jakiej sytuacji rozwiedziony małżonek może domagać się alimentów?
Rozwiedziony małżonek może domagać alimentów w dwóch sytuacjach.
Pierwsza sytuacja określona została w art. 60 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym:
„Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.”
Zasądzenie alimentów może więc mieć miejsce, gdy Sąd orzeknie rozwód z winy obu stron. Małżonek domagający się alimentów musi wówczas udowodnić, że po rozwiązaniu małżeństwa znajduje się w niedostatku.
Druga sytuacja ma miejsce wówczas, gdy Sąd orzekając rozwód, tylko jednego małżonka uznał za winnego rozkładu pożycia. Wówczas małżonek “niewinny” może domagać się alimentów w celu zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb (co jest czymś mniejszym niż niedostatek)
Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, Sąd na żądanie małżonka „niewinnego” może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka „niewinnego”, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku (art. 60 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Co oznaczają określenia “niedostatek” i “usprawiedliwione potrzeby”?
Sądy przyjmują, że niedostatek występuje wówczas, gdy rozwiedziony małżonek nie ma żadnych środków brak jakichkolwiek środków utrzymania, ale też i taką sytuację, jeśli uzyskiwane dochody nie wystarczają na pełne zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb.
Usprawiedliwione potrzeby to z kolei takie potrzeby, które mają zapewnić normalne warunki życia, a więc, m.in., wystarczające na opłacenie czynszu, zakupu żywności czy też leków.
Czy alimentów można domagać tylko w postępowaniu rozwodowym?
O alimenty można wystąpić także po rozwodzie. O ile pozew o rozwód wnosi się do Sądu Okręgowego, po rozwodzie pozew o alimenty złożyć należy do Sądu Rejonowego (Wydziału Rodzinnego), także w przypadku pozwu o podwyższenie alimentów orzeczonych w wyroku rozwodowym.
Czy obowiązek alimentacyjny jest ograniczony czasowo?
Obowiązek alimentacyjny wygasa w razie zawarcia nowego małżeństwa przez małżonka otrzymującego alimenty.
Obowiązek alimentacyjny wygaśnie także po upływie 5 lat od orzeczenia rozwodu, jeżeli zobowiązanym jest małżonek, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia. W przypadku małżonka uznanego za winnego rozkładu pożycia ten 5-letni termin nie dotyczy.
Uwaga: Ze względu na wyjątkowe okoliczności, na żądanie uprawnionego do alimentów, sąd może przedłużyć powyższy 5-letni termin.
