14/02/2025
Uwaga. Nowa definicja gwałtu.
Od 13 lutego 2025 roku obowiązuje nowa definicja zgwałcenia w polskim Kodeksie karnym. Teraz za zgwałcenie uznaje się każdą sytuację, w której dochodzi do czynności seksualnej bez wyraźnej zgody drugiej osoby. Nie jest już konieczne udowodnienie użycia przemocy, groźby czy podstępu – brak zgody wystarczy, aby mówić o przestępstwie.
Dodatkowo „tej samej karze podlega, kto doprowadza inną osobę do obcowania płciowego wykorzystując brak możliwości rozpoznania przez nią znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem.” Przestępstwem jest więc również wykorzystanie przez sprawcę sytuacji, w której ofiara nie może w sposób samodzielny i świadomy podejmować decyzji, w tym wyrazić zgody na akt seksualny.
Nowe brzmienie przepisu przewiduje również odpowiedzialność karną dla osób, które wykorzystują bezradność innej osoby lub jej ograniczoną zdolność do świadomego podejmowania decyzji – na przykład z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń wpływających na jej zdolność do oceny sytuacji i kontrolowania własnych działań. Jeśli sprawca, korzystając z takiego stanu, doprowadza ofiarę do obcowania płciowego bądź innych czynności seksualnych, grozi mu kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
Przepis ten ma na celu uszczelnienie ochronę ofiar, penalizując sytuacje, w których osoba formalnie może wyrazić zgodę, ale jej decyzja jest wynikiem stanu ograniczonej świadomości, np. w wyniku odurzenia narkotykami czy alkoholem. Oznacza to, że jeśli sprawca wykorzystuje bezradność ofiary i świadomie działa na jej niekorzyść, podlega również odpowiedzialności karnej.