20/03/2023
DOBROWOLNE PODDANIE SIĘ KARZE – SKAZANIE BEZ PRZEPROWADZANIA POSTĘPOWANIA DOWODOWEGO
W polskim prawie karnym istnieje możliwość konsensualnego zakończenia postępowania karnego, to znaczy takiego, w którym strony dochodzą do porozumienia co do wyroku kończącego sprawę. Pisałem już o tym we wpisie dotyczącym instytucji skazania bez rozprawy, czyli wystąpienia z wnioskiem przez oskarżonego albo prokuratora w postępowaniu przygotowawczym o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych za zarzucany oskarżonemu czyn.
Dobrowolne poddanie się karze może nastąpić po skierowaniu aktu oskarżenia do sądu. Z inicjatywy oskarżonego może dojść do skrócenia postępowania przed Sądem i wydania wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Warunkiem jest zgoda prokuratora oraz pokrzywdzonego. Nie można tu więc mówić o „ugodzie”, jest to raczej porozumienie stron. Występuje ono w dwóch przypadkach:
1. Wniosek oskarżony składa przed doręczeniem mu zawiadomienia o terminie rozprawy (art. 338a k.p.k.);
2. Wniosek oskarżony składa do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie głównej (art. 387 k.p.k.).
Po skierowaniu aktu oskarżenia do sądu, ale przed otrzymaniem zawiadomienie o terminie pierwszej rozprawy, oskarżony może wystąpić z wnioskiem o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego, orzeczenie przepadku lub środka kompensacyjnego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Przesłanką do złożenia tego wniosku jest warunek, aby oskarżonemu zarzucono przestępstwo zagrożone karą nieprzekraczającą 15 lat pozbawienia wolności.
Drugim przypadkiem skazania bez przeprowadzania postępowania dowodowego jest wystąpienie przez oskarżonego z wnioskiem o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego, orzeczenie przepadku lub środka kompensacyjnego bez przeprowadzania postępowania dowodowego do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie głównej. Oznacza to, że z takim wnioskiem można wystąpić po rozpoczęciu rozprawy, ale do chwili, kiedy zakończy się przesłuchanie oskarżonego.
A jakie są przesłanki uwzględnienia wniosków w obu tych przypadkach? Sąd uwzględni wniosek, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki:
1. okoliczności popełnienia przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości;
2. cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości;
3. prokurator się nie sprzeciwia wnioskowi;
4. pokrzywdzony się nie sprzeciwia wnioskowi.
Więcej o obu tych przypadkach dobrowolnego poddania się karze można przeczytać we wpisie na blogu Kancelarii Ptolemeusz. Link w komentarzu.
Przed złożeniem wniosku o skazanie bez przeprowadzania postępowania dowodowego należy dokładnie się zastanowić, czy aby na pewno jest to korzystne. Najlepiej kwestię tę przedyskutować z obrońcą.
