15/04/2025
Czy pozywać bank o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego w umowach kredytów hipotecznych opartych na WIBOR❓
⚖️ analiza na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach (sygn. akt I C 332/24)
W ostatnich latach obserwujemy rosnącą liczbę pozwów dotyczących umów kredytów hipotecznych opartych na zmiennej stopie procentowej, w szczególności na stawce WIBOR. Kredytobiorcy coraz częściej kwestionują ważność takich umów, argumentując, że zawierają one klauzule abuzywne oraz że banki nie dopełniły obowiązków informacyjnych. Przełomowy wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 22 stycznia 2025 roku (sygn. akt I C 332/24) stanowi istotny punkt odniesienia w tej kwestii.
📍Tło sprawy
Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego zawartej w 2015 roku pomiędzy powodami a poprzednikiem prawnym Velo Bank S.A. Kredyt był oprocentowany zmiennie, z wykorzystaniem stawki referencyjnej WIBOR. Powodowie wnieśli pozew o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z tej umowy, powołując się na naruszenie ich praw konsumenckich.
📍Uzasadnienie wyroku
Sąd Okręgowy w Suwałkach przychylił się do argumentacji powodów i ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu.
W uzasadnieniu wskazał na następujące kwestie:
☑️Brak dostatecznej informacji o WIBOR: Sąd stwierdził, że powodowie nie otrzymali żadnych informacji na temat mechanizmu ustalania stawki WIBOR, poza ogólnymi zapisami w umowie. Brakowało wyjaśnień dotyczących tego, kto ustala WIBOR, na jakiej podstawie oraz jakie są ryzyka związane z jego zmiennością.
☑️Abuzywność klauzul umownych: Klauzule dotyczące zmiennego oprocentowania opartego na WIBOR zostały uznane za nieuczciwe (abuzywne), ponieważ nie były jednoznaczne i przejrzyste dla konsumenta. Sąd podkreślił, że takie postanowienia umowne naruszają dobre obyczaje i rażąco naruszają interesy konsumentów.
☑️Naruszenie obowiązków informacyjnych przez bank: Sąd zauważył, że bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych wobec klientów. Pracownik banku, będący świadkiem w sprawie, sam nie potrafił wyjaśnić mechanizmu ustalania WIBOR, co wskazuje na brak odpowiedniego przeszkolenia i przygotowania do informowania klientów.
☑️Brak możliwości negocjacji umowy: Umowa była jednostronnie kształtowana przez bank, bez realnej możliwości negocjacji jej warunków przez konsumentów. Sąd uznał, że taka praktyka narusza równowagę kontraktową między stronami.
☑️Wątpliwości co do transparentności WIBOR: Sąd podkreślił, że już w momencie zawierania umowy istniały publiczne wątpliwości dotyczące przejrzystości i nadzoru nad ustalaniem stawki WIBOR, co powinno było skłonić bank do szczegółowego informowania klientów o potencjalnych ryzykach.
📍Znaczenie wyroku
Wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach jest jednym z pierwszych orzeczeń w Polsce, które tak jednoznacznie kwestionuje ważność umów kredytowych opartych na stawce WIBOR. Stanowi on istotny precedens dla innych kredytobiorców, którzy rozważają podjęcie kroków prawnych w celu ochrony swoich praw. Wyrok nie jest prawomocny.
📍Wnioski
Orzeczenie to podkreśla konieczność pełnej transparentności i rzetelności ze strony instytucji finansowych w relacjach z konsumentami. Banki powinny zapewnić klientom jasne i zrozumiałe informacje na temat mechanizmów finansowych, na których opierają się oferowane produkty. Brak takiej informacji może prowadzić do uznania umowy za nieważną, co niesie poważne konsekwencje prawne i finansowe dla obu stron.
Jeśli uważasz, że w Twojej umowie kredytowej mogą być zawarte postanowienia abuzywne, zapraszam do kontaktu z kancelarią.
