18/01/2026
Wynagrodzenie dodatkowe – roboty dodatkowe – bezpodstawne wzbogacenie.
Każda umowa o roboty budowlane powinna być tak skonstruowana, aby w trakcie realizacji prac nie występowały wątpliwości dotyczące przedmiotu umowy. Inwestor w dokumentacji przetargowej powinien precyzyjnie opisać zakres robót budowlanych, które mają być wykonane przez wykonawcę. Także w interesie wykonawcy jest dążenie do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości związanych z zakresem obowiązków ciążących na wykonawcy.
Każda ze stron umowy powinna wiedzieć jakie mają być wykonane prace w zamian za ustalone w umowie wynagrodzenie.
Niestety czasami zdarza się, że w okresie obowiązywania umowy, pojawia się problem związany z potrzebą wykonania prac, które nie zostały uwzględnione na etapie prowadzonych negocjacji lub nie zostały one wprost skalkulowane przez wykonawcę. Takie sytuacje wynikają z błędnych założeń wykonawcy, to jest niewłaściwego lub nierzetelnego zapoznania się z dokumentacją przetargową lub dokumentacją techniczną (projektem) lub są wynikiem zdarzeń niezależnych i niezawinionych przez wykonawcę.
Roszczenie o wypłatę wynagrodzenia dodatkowego zgłaszane jest w trakcie realizacji prac, to jest w okresie, kiedy to strony związane są umową i zazwyczaj, gdy prace budowlane objęte roszczeniem o wypłatę wynagrodzenia dodatkowego nie zostały jeszcze wykonane przez wykonawcę. W odpowiedzi na zgłoszone przez wykonawcę roszczenie o wypłatę wynagrodzenia dodatkowego, inwestor może wyrazić chęć podjęcia wspólnych negocjacji z wykonawcą celem wypracowania optymalnego rozwiązania lub kategorycznie odmówić zapłaty dodatkowego wynagrodzenia.
Najczęstszą podstawą roszczenia wykonawcy o wypłatę wynagrodzenia dodatkowego są błędy w dokumentacji projektowej. Zazwyczaj dokumentacja projektowa dotycząca inwestycji budowlanej sporządzana jest na zlecenie inwestora przez zewnętrzne biuro projektowe. Tak przygotowana dokumentacja udostępniania jest wykonawcy, który to na jej podstawie sporządza ofertę dla inwestora. Jeżeli w trakcie realizowanych prac okaże się, że założenia wynikające z dokumentacji były nieprawidłowe (błędne), co z kolei determinuje obowiązek wykonania dodatkowych prac, które nie były przewidziane w ofercie wykonawcy, wówczas wykonawca jest uprawniony do dochodzenia roszczeń o wypłatę wynagrodzenia dodatkowego.
Konstrukcja roszczenia o wypłatę wynagrodzenia za roboty dodatkowe może być oparta na żądaniu wykonania umowy, jeżeli uznajemy, że strony zmodyfikowały treść umowy lub na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Opracowanie trafnego roszczenia musi być poprzedzone analizą dokumentów i okoliczności, które występowały na etapie realizacji prac budowlanych.
Ustalenie pomiędzy stronami umowy o roboty budowlane wynagrodzenia ryczałtowego, nie może być podstawą kwestionowania roszczeń wykonawcy o wypłatę wynagrodzenia dodatkowego tylko dlatego, że wykonawca zgodził się na ryzyko poniesienia ewentualnych, nieskalkulowanych wydatków związanych z koniecznością wykonania prac, które nie zostały wprost opisane w dokumentacji przetargowej. Należy zawsze pamiętać, że wykonawca nie ponosi odpowiedzialności za błędne założenia wynikające z dokumentacji projektowej, która została sporządzona bezpośrednio przez inwestora lub na jego zlecenie.
Jeżeli wykonawca zobowiązany jest do wykonania prac dodatkowych, albowiem są one niezbędne do zakończenia całej inwestycji, to jest on także uprawniony do dochodzenia roszczeń o wypłatę wynagrodzenia lub zwrotu równowartości korzyści uzyskanych przez inwestora, a to na skutek wykonania prac, które nie były objęte umową o roboty budowlane.
Zapraszam do współpracy zarówno inwestorów, jak i wykonawców, którzy są zainteresowani tematyką roszczeń opartych na robotach dodatkowych.
Z poważaniem,
adw. Łukasz Piekarczyk