24/01/2026
Ważny wyrok dla Frankowiczów❗️
W dniu 22 stycznia 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał istotny wyrok w sprawie o sygnaturze akt C-902/24 [Herchoski] dotyczący wzajemnych rozliczeń stron nieważnej umowy kredytu.
TSUE wskazał, że Dyrektywa 93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, by banki w sporach z Frankowiczami mogły podnosić zarzut potrącenia (także ewentualny).
Jednakże zakwestionował on prawo banków do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w sytuacji, gdy banki stoją na stanowisku, że umowy kredytu są ważne.
W świetle wyroku TSUE:
• jeżeli bank stoi na stanowisku, że umowa kredytu jest ważna – to wszelkie wezwania kierowane przez bank do kredytobiorcy nie mogą wywoływać żadnych skutków prawnych do momentu stwierdzenia przez sąd nieważności umowy kredytu,
• jeżeli bank stoi na stanowisku, że umowa kredytu jest ważna – to Dyrektywa 93/13 nie sprzeciwia się temu, by bronił się on w procesie z konsumentem ewentualnym zarzutem potrącenia,
• dopiero z momentem wydania prawomocnego wyroku unieważniającego umowę kredytu roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu może być uznane za wymagalne i w związku z tym skutkować dla banku naliczeniem odsetek ustawowych za opóźnienie (jest to zgodne ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z dnia 17 września 2024 roku w sprawie o sygnaturze akt I CSK 3718/23).
Ponadto TSUE rozstrzygnął kwestię rozliczenia wzajemnych kosztów procesu w sytuacji złożenia przez bank zarzutu potrącenia. Zgodnie z tym wyrokiem - nawet jeśli sąd krajowy uwzględni taki zarzut potrącenia banku – to kredytobiorca nie powinien zostać obciążony kosztami postępowania z powództwa banku. Przy rozstrzyganiu o kosztach procesu należy bowiem brać pod uwagę główny cel procesu – a jest nim wyeliminowanie z umowy kredytu niedozwolonych klauzul umownych dotyczących przeliczeń do waluty obcej, a także nałożenie sankcji na bank jako przedsiębiorcę, skoro to on sporządził wadliwą umowę kredytu.
Wyrok TSUE w sprawie C-902/24 odniósł się do kilku istotnych kwestii, które były już przedmiotem orzekania w Sądzie Najwyższym – między innymi w wyroku z dnia 30 kwietnia 2024 roku w sprawie o sygnaturze akt II CSKP 1451/22 i w wyroku z dnia 18 czerwca 2024 roku w sprawie o sygnaturze akt II CSKP 253/23. Otóż zgodnie z przepisami krajowymi, aby mogło dojść do skutecznego potrącenia, wierzytelność potrącającego musi zostać wcześniej postawiona w stan wymagalności. A skoro TSUE podniósł, że bank nie może skutecznie wzywać konsumenta do zwrotu wypłaconego mu kapitału kredytu (czyli tym samym postawić swojej wierzytelności w stan wymagalności) przy jednoczesnym twierdzeniu, że umowa kredytu jest ważna – to także jego potrącenie nie może wywierać żadnych skutków prawnych.
Podsumowując – wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie o sygnaturze akt C-902/24 znacznie poprawia pozycję Frankowiczów w sporach z bankami.
