09/02/2026
Drodzy,
Macie na swoim gruncie słup energetyczny?
Może macie w swoim gruncie infrastrukturę gazociągową lub wodociągową?
----------------------------------------
Przeczytajcie zatem koniecznie ten wpis!
----------------------------------------
Dziś o bardzo popularnym ostatnimi czasy normatywnym temacie – a mianowicie o kwestii tzw. służebności przesyłowej. Teraz brzmi to bardziej skomplikowanie, prawda? Przełożę z "prawniczego" na język polski kwestię istotnej ingerencji tzw. przedsiębiorstwa przesyłowego w prawo własności właściciela nieruchomości gruntowej (np. działki/łąki/przydomowego ogrodu/etc.).
----------------------------------------
Czym jest służebność przesyłu?
- - > to sytuacja, w której nieruchomość (rozumiana jako wyodrębniona część powierzchni ziemskiej - łąka, pole uprawne, ogród, itp.) została obciążona - na rzecz przedsiębiorcy (który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia przesyłowe prawem polegającym na tym, że ten przedsiębiorca może korzystać – w oznaczonym zakresie – z nieruchomości obciążonej (zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń);
- - > co istotne, instytucja została wprowadzona do polskiego porządku prawnego dopiero w 2008 r., toteż przepisy art. 305 zn. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071) swój skutek odnoszą zasadniczo do nowych inwestycji (tj. tych stworzonych po wejściu w życie instytucji służebności przesyłu). Lex retro non agit (łac. prawo nie działa wstecz)...;
- - > do 2 grudnia 2025 r. istniała więc potężna wyrwa prawna polegająca w swojej istocie na nieuregulowaniu kwestii infrastruktury przesyłowej, istniejącej przed 2008 r.
----------------------------------------
Gdzie leży problem?
- - > wyobraźcie sobie proszę sytuację, że w 1965 r. zakład energetyczny posadowił 4 słupy energetyczne na łące Waszych Dziadków. Wtedy wszyscy się cieszyli, ponieważ wieś zyskała dostęp to elektryki. Dziadkowie nie posiadali jednak w tym zakresie żadnych dokumentów (brak jest zatem jakichkolwiek umów, decyzji administracyjnych, czy sądowych wyroków). Przyjechał dźwig, postawili słupy, nałożyli druty. Prąd jest? Jest! Dziadkowie – co naturalne dla tego typu spraw – nigdy nie dostawali żadnego świadczenia pieniężnego, który byłby ekwiwalentem za korzystanie z Ich ziemi. W momencie, gdy spadkobierca Dziadków – tj. Ich Wnuk Patrycjusz, zwrócił się do przedsiębiorstwa przesyłowego (tj. obecnego właściciela 4 słupów stojących na Jego gruncie) – przedsiębiorstwo przesyłowe inicjowało przeciwko Patrycjuszowi sprawę o zasiedzenie prawa majątkowego (który odpowiadał służebności przesyłu), a następnie udowadniało prawem wymagany okres posiadania w złej wierze infrastruktury, co w konsekwencji przyznawało temu przedsiębiorstwu prawo do dalszego korzystania ze słupów. Patrycjusz, a wcześniej Jego Dziadkowie nie otrzymali z tytułu naruszenia Ich prawa własności żadnych pieniędzy.
----------------------------------------
Co się zmieniło?
- - > 2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wydał precedensowy Wyrok o sygnaturze akt P 10/16, który odnosi się wprost do sytuacji służebności przesyłowych istniejących przed 2008 r. Organ stanowczo wskazał, że obecna praktyka przedsiębiorstw przesyłowych (która polegała na legalizacji bezumownych służebności dzięki instytucji zasiedzenia) rażąco ingeruje w fundamentalne prawo własności, określone art. 64 Konstytucji RP (i doprecyzowane w art. 140 Kodeksu cywilnego);
- - > przepis art. 190 Konstytucji RP wskazuje z kolei, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
----------------------------------------
O co się mogę ubiegać?
- - > zarówno o rekompensatę za bezumowne korzystanie z prawa własności (tj. m.in. z gruntu pod słupem), jak i o formalne – legalne – uregulowanie służebności na przyszłość.
----------------------------------------
Jak widzicie, materia nie jest prosta, niemniej wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok stanowi w istocie pierwszą możliwość ostatecznego zaprzestania bezprawnej ingerencji przedsiębiorstw przesyłowych w prawo własności.
----------------------------------------
Ignorantia iuris nocet,
r.pr. Dawid Punicki Kancelaria Radcy Prawnego Radca Prawny Dawid Punicki
----------------------------------------
Z: Pozwy-online.pl Gabinet Psychologiczny w Nysie - Psycholog Anna Punicka Natalia Kowalska Punicki Punicki
