13/03/2026
⚖️ Wczoraj, 12 marca Senat przyjął bez poprawek nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy!
Dlaczego ta reforma budzi tak duże emocje?
Jej najważniejszy element polega na tym, że inspekcja pracy zyska możliwość przekształcania pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę – w drodze decyzji administracyjnej.
Co dokładnie przewidują nowe przepisy?
📌 Nowe uprawnienia PIP
Inspektor pracy będzie mógł stwierdzić, że umowa cywilnoprawna w rzeczywistości jest stosunkiem pracy.
📌 Procedura dwuetapowa
Najpierw inspektor będzie mógł wydać polecenie usunięcia nieprawidłowości.
Jeśli nie zostanie ono wykonane – możliwe będzie wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji.
📌 Odwołanie do sądu pracy
Od decyzji będzie można wnieść odwołanie w ciągu 30 dni.
Co ważne – do czasu rozstrzygnięcia sądu wykonanie decyzji będzie wstrzymane.
📌 Brak rygoru natychmiastowej wykonalności
Z wyjątkiem szczególnych sytuacji, np. gdy chodzi o osoby objęte szczególną ochroną (np. kobiety w ciąży).
📌 Okres przejściowy dla przedsiębiorców
Jeżeli w ciągu 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie pracodawca sam przekształci umowę cywilnoprawną w umowę o pracę, nie będzie ponosił odpowiedzialności z Kodeksu pracy.
Reforma jest również jednym z tzw. kamieni milowych KPO, od których zależy wypłata środków z Krajowego Planu Odbudowy.
Nie ma wątpliwości, że nadużywanie umów cywilnoprawnych jest realnym problemem rynku pracy nasze państwo powinno temu przeciwdziałać.
Ale pojawia się pytanie o to, czy właściwą drogą jest przeniesienie części kompetencji sądów pracy do organów administracji?
📚 Sprawy o ustalenie stosunku pracy należą do najbardziej złożonych i nieprzewidywalnych sporów w prawie pracy.
Sądy analizują całokształt okoliczności – sposób wykonywania pracy, stopień podporządkowania, organizację pracy, a czasem także wolę stron.
Dlatego w wielu państwach europejskich, w tym np. w Hiszpanii czy we
Włoszech walka z pozornym samozatrudnieniem opiera się przede wszystkim na kontroli, sankcjach, rozwiązaniach sektorowych oraz bodźcach ekonomicznych.
Natomiast kwalifikacja relacji zatrudnienia pozostaje tam domeną sądów pracy.
Teraz wszystko zależy od decyzji Prezydenta. Możliwe są tu trzy scenariusze:
✍️ podpisanie ustawy
⚖️ skierowanie jej do Trybunału Konstytucyjnego
🚫 weto.
🔎 Skuteczna walka z „umowami śmieciowymi” jest potrzebna, ale czy samo rozszerzenie kompetencji inspekcji pracy rzeczywiście rozwiąże ten problem?
🌍 Doświadczenia innych państw UE pokazują, że kluczowe znaczenie mają tu rozwiązania systemowe i ekonomiczne, a nie wyłącznie zwiększanie władczych kompetencji organów kontrolnych.
💬 A jak Państwo oceniają tę reformę?
Czy możliwość administracyjnego przekształcania umów cywilnoprawnych w umowę o pracę przez inspektora pracy realnie ograniczy nadużywanie umów cywilnoprawnych?