Co to jest strona internetowa?

https://www.facebook.com/197391456796932/

De iure, czyli praktyczne zastosowanie prawa, Lublin (2026)

21/07/2024

📌Dzisiaj garść informacji o zadatku. Pojęcie zadatku używane jest w doktrynie i orzecznictwie w dwojakim znaczeniu. Po pierwsze, oznacza ono sumę pieniężną lub rzecz daną przy zawarciu umowy (w takim znaczeniu pojęcie to występuje w treści art. 394 Kodeksu cywilnego, dalej: k.c.). Po drugie, służy do określenia postanowienia umownego, w którym zastrzeżono wydanie owej sumy pieniężnej lub rzeczy. Zadatek o skutkach wynikających z art. 394 k.c. należy przede wszystkim odróżnić od zaliczki, a więc części świadczenia spełnianej na poczet świadczenia zasadniczego. Różnią się one możliwością ich zwrotu stronie, która je dała, w razie niewykonania przez nią umowy. Zadatek – pomimo podobieństw co do funkcji realizowanych wobec stron umowy – odróżnić należy także od kary umownej, wadium, zastawu czy kaucji.
Zadatek płaci się m.in. przy zawarciu umowy przedwstępnej np. sprzedaży nieruchomości, samochodu. W dużym skrócie, zadatek to zastrzeżenie umowne, które zabezpiecza interes obu stron stosunku umownego.
📌Zgodnie z art. 394 Kodeksu cywilnego, w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. Jeżeli strony chcą skutecznie zastrzec zadatek, którego wręczenie ma nastąpić później niż zawarcie umowy, powinny zamieścić w umowie odpowiednie postanowienie określające termin dania zadatku. To oznacza, że zadatek, który nie został dany przy zawarciu umowy, a strony nie oznaczyły w umowie jego późniejszego wręczenia, należy uznać za nieskutecznie zastrzeżony. Ten sam skutek nastąpi także wtedy, gdy strona nie da zadatku w oznaczonym terminie (wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2022 r., I CSK 134/22).
Skuteczne ustanowienie zadatku uzależnione jest od przekazania pieniędzy czy to w formie gotówkowej, czy bezgotówkowej lub rzeczy stanowiącej jego przedmiot. Wręczenie przedmiotu zadatku stanowi zatem konieczną czynność warunkującą ocenę prawną skuteczności ustanowienia tej instytucji, a co za tym idzie związanych z nią skutków prawnych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 7 kwietnia 2021 r., I Aga 454/20). Na podstawie wykładni art. 394 § 1 k.c. nie sposób określić i udowodnić górnej wysokości wartości zadatku w odniesieniu do wartości świadczenia głównego. [...] Sama wysokość zastrzeżonego zadatku nie przesądza o tym, iż należy go traktować jako zaliczkę. Jeśli przy zawarciu umowy nastąpiło wręczenie sumy pieniężnej lub rzeczy zamiennych, to niewątpliwie jest to zadatek, do którego ma zastosowanie art. 394 k.c. Tak samo należy ocenić sytuację, gdy uiszczenie sumy pieniężnej nastąpiło niezwłocznie w formie przelewu lub transakcji elektronicznej, przy czym w umowie należy określić termin dokonania tej czynności, mając na uwadze, że winno to nastąpić niezwłocznie. [...] Jeżeli wręczenie środków pieniężnych nastąpiło przed lub po zawarciu umowy, to dla zastosowania art. 394 § 1 k.c. niezbędne jest, aby w umowie (jeśli wręczenie nastąpiło przed jej zawarciem) albo w aneksie (jeśli wręczenie nastąpiło po zawarciu umowy) strony wyraźnie postanowiły, że wręczone środki pieniężne są zadatkiem, do którego stosuje się art. 394 § 1 k.c. względnie - mając na uwadze dyspozytywny charakter tego przepisu - strony mogą określić skutki prawne odmiennie.
📌Zgodnie z art. 394 § 2 k.c., w razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi. Zatrzymać zadatek lub żądać sumy dwukrotnie wyższej można jedynie wtedy, gdy wyłączną odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania ponosi druga strona. Wynika to z art. 394 § 3 k.c., zgodnie z którym jeżeli niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony, to zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada (wyrok Sądu Najwyższego z 12 maja 2005 r., V CK 577/04). Za przykład można podać niezgromadzenie przez kupującego środków na zakup nieruchomości w terminie określonym w umowie przedwstępnej. Wówczas, co do zasady, nie jest on zwolniony od odpowiedzialności za niewykonanie umowy przyrzeczonej.
📌Zgodnie z art. 394 § 3 k.c., w razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony.

------------------------------------
Bibliografia
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061),
2. G. Karaszewski, w: Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. P. Nazaruk, LEX/el. 2024, art. 394,
3. B. Gliniecki, w: Kodeks cywilny. Komentarz, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Warszawa 2022, art. 394,
4. G. Karaszewski, w: Kodeks cywilny. Komentarz, red. J. Ciszewski, P. Nazaruk, Warszawa 2019, art. 394,
5. G. Bieniek, Dodatkowe zastrzeżenia umowne w praktyce notarialnej, NPN 2009, nr 2, s. 5-55.

23/06/2024

Dzisiaj słów kilka o świadectwie pracy.

📌Zgodnie z definicją doktrynalną, świadectwo pracy to dokument zawierający informacje o zakończonym zatrudnieniu. Świadectwo pracy dotyczy okresu lub okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy.
📌Omawiane dzisiaj regulacje, odnoszące się do świadectwa pracy, znajdują się przede wszystkim w art. 97 i nast. Kodeksu pracy (dalej: k.p.). Szczegółową treść, tryb i sposób wydawania, zmiany i uzupełniania świadectwa pracy uregulowane zostały w rozporządzeniu ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy. Wartym uwagi jest fakt, że świadectwo pracy wydawane jest wyłącznie osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Umowy zlecenia czy o dzieło nie są objęte tą instytucją.
📌W związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy w dniu, w którym następuje ustanie stosunku pracy, jeżeli nie zamierza nawiązać z nim kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy. Jeżeli z przyczyn obiektywnych wydanie świadectwa pracy pracownikowi albo osobie przez niego upoważnionej w tym terminie nie jest możliwe, pracodawca w ciągu 7 dni od dnia upływu tego terminu przesyła świadectwo pracy pracownikowi lub tej osobie za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo doręcza je w inny sposób. Świadectwo pracy dotyczy okresu lub okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy. Dla celów dowodowych pracodawca powinien wydać świadectwo za pokwitowaniem lub wysłać je listem poleconym. W sytuacji gdy pracownik zmieni adres i nie powiadomi o tym pracodawcy, zwróconą przez pocztę przesyłkę zawierającą świadectwo należy umieścić w aktach osobowych pracownika, pracodawca nie jest bowiem obowiązany do ustalania nowego adresu zamieszkania pracownika.
📌W przypadku nawiązania z tym samym pracownikiem kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy, pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy wyłącznie na jego wniosek, złożony w postaci papierowej lub elektronicznej; wniosek może być złożony w każdym czasie i dotyczyć wydania świadectwa pracy dotyczącego poprzedniego okresu zatrudnienia albo wszystkich okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy.
Co istotne z punktu widzenia pracownika, wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się z pracodawcą.
📌W świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy, a także inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Ponadto w świadectwie pracy zamieszcza się wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Na żądanie pracownika w świadectwie pracy należy podać także informację o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach.
📌Pracownik może w ciągu 14 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje, w ciągu 14 dni od zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy. W przypadku niezawiadomienia przez pracodawcę o odmowie sprostowania świadectwa pracy, żądanie sprostowania świadectwa pracy wnosi się do sądu pracy. Pracodawca, sporządzając świadectwo pracy, może zamieścić w nim informacje, które będą naruszały życie prywatne pracownika, a których umieszczenia nie będą przewidywały przepisy prawa pracy. Jako przykład można wskazać, że pracodawca naruszy przepisy w sytuacji, gdy umieści w świadectwie pracy informacje o skazaniu pracownika, które powziął w momencie przyjmowania pracownika do pracy. Naruszeniem prywatności będzie również umieszczenie informacji o udzielonych karach porządkowych czy przyznanych nagrodach. Można oczekiwać, że pracownik nie będzie chciał ujawniać tych informacji (nawet jeśli stawiają go one w dobrym świetle) kolejnym pracodawcom. Należy w szczególności zauważyć, że w treści świadectwa pracy jedynie na żądanie pracownika umieszcza się informacje o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach (art. 97 § 2 k.p.). Jeżeli pracodawca umieszcza tego rodzaju informacje bez odpowiedniego żądania pracownika, to jego działanie może prowadzić do naruszenia prywatności tego ostatniego.
📌Jeżeli z orzeczenia sądu pracy wynika, że rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy nastąpiło z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu w tym trybie umów o pracę, pracodawca jest obowiązany zamieścić w świadectwie pracy informację, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę. Zdarzają się przypadki, kiedy pracodawca nie wyda pracownikowi świadectwa pracy.
📌W przypadku niewydania przez pracodawcę świadectwa pracy pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia do sądu pracy z żądaniem zobowiązania pracodawcy do wydania świadectwa pracy. Jeżeli pracodawca nie istnieje albo z innych przyczyn wytoczenie przeciwko niemu powództwa o zobowiązanie pracodawcy do wydania świadectwa pracy jest niemożliwe, pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia do sądu pracy z żądaniem ustalenia uprawnienia do otrzymania świadectwa pracy. Art. 97 §2 (1) k.p. przyznaje pracownikowi, który nie otrzymał od pracodawcy świadectwa pracy, dwa rozłączne uprawnienia, które mogą być dochodzone przed sądem pracy (sądem rejonowym). Pierwsze polega na możliwości wystąpienia z powództwem o zobowiązanie pracodawcy do wydania świadectwa pracy, drugie – na możliwości wystąpienia z wnioskiem o ustalenie uprawnienia do otrzymania świadectwa pracy, jeżeli pracodawca nie istnieje albo z innych przyczyn wytoczenie przeciwko niemu powództwa o zobowiązanie do wydania świadectwa jest niemożliwe. Dochodzone są one w różnych trybach postępowania: pierwsze z nich w procesie, drugie – w postępowaniu nieprocesowym. Pracownik nie może więc wystąpić do sądu z jednym z tych żądań, jako żądaniem podstawowym i zarazem z drugim, jako żądaniem alternatywnym, gdyż z uwagi na odmienność trybów postępowania mamy tu do czynienia z przewidzianym zakazem kumulacji roszczeń.
📌Na koniec, warto zauważyć, że pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy. Odszkodowanie przysługuje za czas pozostawania bez pracy, ale nie dłużej niż 6 tygodni.

---------------------------------
Bibliografia.
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465).
2. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1862 z późn. zm.).
3. A. Piszczek, 1.3. Aktualizacja świadectwa pracy, w: Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, red. Z. Góral, Warszawa 2017.
4. M. Wujczyk, 1.1.2. Roszczenia w związku z wydaniem przez pracodawcę niewłaściwego świadectwa pracy, w: Prawo pracownika do ochrony prywatności, Warszawa 2012.
5. E. Maniewska, w: K. Jaśkowski, E. Maniewska, Kodeks pracy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 97(1).

02/06/2024

📌Każda osoba fizyczna (a często też prawna) korzysta z instytucji dziedziczenia. Różnica polega jedynie na tym, po której stronie tego faktyczno-prawnego zdarzenia się znajduje - spadkodawcy lub spadkobiercy. Będąc spadkodawcą można skorzystać (co jest najpopularniejsze) z powołania do spadku na mocy testamentu. Prawo polskie wymienia kilka form testamentu: holograficzny, allograficzny, notarialny - są to tzw. testamenty zwykłe. Oprócz nich w obrocie prawnym funkcjonują tzw. testamenty szczególne - ustny, podróżny oraz wojskowe. Istnieją przypadku, gdzie spadkodawca nie sporządza testamentu na wypadek swojej śmierci. Wówczas ma miejsce dziedziczenie na mocy ustawy, tzw. dziedziczenie ustawowe.
📌Na początku należy wyjaśnić czym jest spadek. W art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) można przeczytać, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Natomiast spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 k.c.). Źródła powołania do spadku wynikają z art. 926 k.c. Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, dziedziczenie ustawowe co do części spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał do tej części spadkobiercy albo gdy którakolwiek z kilku osób, które powołał do całości spadku, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
📌Najważniejszym zagadnieniem dziedziczenia ustawowego jest jego kolejność. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku. Zgodnie z art. 933 k.c. udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.
📌Istotny (a często pomijany) jest udział spadkowy dziadków. W braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy; dziedziczą oni w częściach równych. Jeżeli którekolwiek z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Jeżeli dziecko któregokolwiek z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. W braku dzieci i wnuków tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych. Należy ponadto zwrócić uwagę na szczególną sytuację prawną dziadków spadkodawcy, którzy znajdują się w niedostatku. Ostatnimi spadkobiercami ustawowymi są… gmina lub Skarb Państwa. W braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu (art. 935 k.c.).
📌Ciekawe z praktycznego punktu widzenia, jest wyłączenie małżonka spadkodawcy od dziedziczenia ustawowego. Zgodnie z art. 940 k.c. małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione. Wyłączenie małżonka od dziedziczenia następuje na mocy orzeczenia sądu. Wyłączenia może żądać każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem; termin do wytoczenia powództwa wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, nie więcej jednak niż jeden rok od otwarcia spadku. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że przesłanka uzasadniająca wyłączenie małżonka od dziedziczenia jest spełniona tylko wówczas, gdy w chwili śmierci spadkodawcy postępowanie rozwodowe (od 16 grudnia 1999 r. - także postępowanie o orzeczenie separacji) było w toku i spadkodawca podtrzymywał żądanie orzeczenia rozwodu z winy współmałżonka (uzasadnienie wyroku SN z 12 kwietnia 2002 r., I CKN 1345/99).

------------------------
Bibliografia.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.),
2. A. Zając, Kazus 13 Wyłączenie małżonka od dziedziczenia, w: Prawo cywilne. Spadki. Kazusy, Warszawa 2016.

19/05/2024

📌Dzisiaj krótko o potrąceniach z wynagrodzenia za pracę. Mimo, że temat wynagrodzenia został omówiony 11 lutego, to brak w nim informacji odnośnie warunków dokonania i wysokości potrąceń z wypłaty.
📌Kodeks pracy (dalej: k.p.) w art. 87 §1 zawiera enumeratywny (zamknięty) katalog, który wskazuje jakie należności podlegają potrąceniu (potrącenia ustawowe).
Są to:
a) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
b) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
c) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
d) kary pieniężne w rozumieniu art. 108 k.p.,
Istotne jest to, że powyższe potrącenia zostały ułożone w sposób hierarchiczny, tj należy ich dokonywać w kolejności wskazanej w przepisie.
📌Potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach:
a) w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych - do wysokości trzech piątych wynagrodzenia;
b) w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych - do wysokości połowy wynagrodzenia.
Potrącenia sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne i zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi, nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych - trzech piątych wynagrodzenia. Niezależnie od tych potrąceń kary pieniężne potrąca się w granicach określonych w art. 108 k.p.
Nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości.
Z wynagrodzenia za pracę odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.
📌Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:
a) minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
b) 75% wynagrodzenia minimalnego przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
c) 90% wynagrodzenia przy potrącaniu kar pieniężnych.
Oczywiście temat potrąceń nie został wyczerpany w pełni, głównym celem niniejszego posta było zarysowanie zagadnienia potrąceń ustawowych.

01/05/2024

Z uwagi na Święto Pracy, którego geneza sięga 1886 r., dzisiaj o uprawnieniu wyłącznie pracowniczym, czyli strajku.

📌 Nie istnieje definicja ustawowa strajku, tłumacząca czym on jest. W ustawie o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (dalej: ustawa o rsz), zostało jedynie objaśnione na czym polega strajk. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o rsz, strajk polega na zbiorowym powstrzymywaniu się pracowników od wykonywania pracy w celu rozwiązania sporu dotyczącego interesów wskazanych w art. 1, czyli warunków pracy, płac lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych pracowników lub innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związkach zawodowych.

📌 Strajk jest środkiem ostatecznym i nie może być ogłoszony bez uprzedniego wyczerpania możliwości rozwiązania sporu według zasad określonych w art. 7-14 ustawy o rsz. Strajk, co do zasady nie może zostać wszczęty bez uprzedniego przeprowadzenia rokowań, a jeśli zakończyły się niepowodzeniem, mediacji i arbitrażu. Strajk może być zorganizowany bez zachowania tych zasad, jeżeli bezprawne działanie pracodawcy uniemożliwiło przeprowadzenie rokowań lub mediacji, a także w wypadku, gdy pracodawca rozwiązał stosunek pracy z prowadzącym spór działaczem związkowym. Przy podejmowaniu decyzji o ogłoszeniu strajku podmiot reprezentujący interesy pracowników powinien wziąć pod uwagę współmierność żądań do strat związanych ze strajkiem.

📌 Strajk nie może być przeprowadzony w każdym zakładzie pracy. Istnieją ustawowe wyłączenia w tym zakresie. Niedopuszczalne jest zaprzestanie pracy w wyniku akcji strajkowych na stanowiskach pracy, urządzeniach i instalacjach, na których zaniechanie pracy zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa. Niedopuszczalne jest organizowanie strajku w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Służbie Ochrony Państwa, w jednostkach Policji i Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Służby Więziennej, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Krajowej Administracji Skarbowej, w których pełnią służbę funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, oraz jednostkach organizacyjnych ochrony przeciwpożarowej. Prawo do strajku nie przysługuje pracownikom zatrudnionym w organach władzy państwowej, administracji rządowej i samorządowej, sądach oraz prokuraturze.

📌 Celem zorganizowania strajku konieczne jest uzyskanie zgody odpowiedniej części pracowników. Strajk zakładowy ogłasza organizacja związkowa po uzyskaniu zgody większości głosujących pracowników, jeżeli w głosowaniu wzięło udział co najmniej 50% pracowników zakładu pracy. Strajk wielozakładowy ogłasza organ związku wskazany w statucie po uzyskaniu zgody większości głosujących pracowników w poszczególnych zakładach pracy, które mają być objęte strajkiem, jeżeli w głosowaniu w każdym z tych zakładów wzięło udział co najmniej 50% pracowników. Ogłoszenie strajku powinno nastąpić co najmniej na 5 dni przed jego rozpoczęciem. Udział pracownika w strajku zorganizowanym zgodnie z przepisami ustawy nie stanowi naruszenia obowiązków pracowniczych.

📌 W okresie strajku zorganizowanego zgodnie z przepisami ustawy pracownik zachowuje prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia. Okres przerwy w wykonywaniu pracy wlicza się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy.

------------------------
Bibliografia.
1. Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 123).

16/04/2024

📌 W czasie pracy mogą nastąpić pewne okoliczności, kiedy pracownik (nie ze swej winy) nie może świadczyć pracy na rzecz pracodawcy, mimo to zachowując prawo do części wynagrodzenia. Wówczas taką sytuację nazywamy przestojem. 📌Przestój uregulowany został w art. 81 Kodeksu pracy (dalej k.p.). Zgodnie z §1 pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.
📌Jednak nie zawsze gotowość do pracy jest jednoznaczna z pozostawaniem w dyspozycji pracodawcy. Gotowość do pracy jest pojęciem szerszym. Pracownik może bowiem być gotowy do pracy, nawet jeżeli nie przebywa w miejscu właściwym do wykonywania pracy. Omawiane wynagrodzenie przysługuje pracownikowi za czas niezawinionego przez niego przestoju. Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, wynagrodzenie nie przysługuje.
📌Idąc dalej, pracodawca może na czas przestoju powierzyć pracownikowi inną odpowiednią pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, nie niższe jednak od wynagrodzenia ustalonego według jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia. Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, przysługuje wyłącznie wynagrodzenie przewidziane za wykonaną pracę.
📌Warty wyodrębnienia jest przestój spowodowany warunkami atmosferycznymi. Ustawodawca poświęcił mu jedynie paragraf. Został unormowany w art. 81 §4 k.p., wynagrodzenie za czas przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi przysługuje pracownikowi zatrudnionemu przy pracach uzależnionych od tych warunków, jeżeli przepisy prawa pracy tak stanowią. W razie powierzenia pracownikowi na czas takiego przestoju innej pracy, przysługuje mu wynagrodzenie przewidziane za wykonaną pracę, chyba że przepisy prawa pracy przewidują stosowanie zasad określonych w art. 81 §3. k.p. Oznacza to, że pracownikowi, którego praca nie jest uzależniona od warunków atmosferycznych, nie przysługuje wynagrodzenie. W razie przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi, pracownikowi, który wykonuje pracę uzależnioną od tych warunków, wynagrodzenie będzie przysługiwało tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy (np. układy zbiorowe pracy lub regulaminy wynagradzania) będą przewidywały wynagrodzenie.
Zagadnienie przestoju w pracy, z pozoru łatwe do zrozumienia, potrafi spowodować problemy, szczególnie przy wyliczaniu wynagrodzenia należnemu pracownikowi.

—------------------------------------------------------
Bibliografia
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465),
2. Walczak K., Wojewódka M., Prawo pracy dla sędziów i pełnomocników, wyd. 4, Warszawa 2023.

29/03/2024

Wesołych, zdrowych i spokojnych Świat Wielkanocnych! 🐣🐣

24/03/2024

📌Często przy kupnie/sprzedaży nieruchomości (i nie tylko!) strony (sprzedający i kupujący) zawierają umowę przedwstępną. Znajduje ona zastosowanie, jeżeli strony nie mogą lub nie chcą od razu zawrzeć umowy przyrzeczonej.
📌Jej definicja uregulowana została w art. 389 § 1 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.); umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Umowa przedwstępna może być umową jednostronnie lub dwustronnie zobowiązującą – obowiązek świadczenia (zawarcia umowy przyrzeczonej) może spoczywać na jednej lub obu stronach umowy przedwstępnej. W pierwszym przypadku jedna ze stron (dłużnik) ma obowiązek złożyć oświadczenie woli i ewentualnie dokonać innych czynności potrzebnych do zawarcia umowy przyrzeczonej, jednak nie może tego samego żądać od drugiej strony. Złożenie odpowiedniego oświadczenia woli przez drugą stronę jest w tym przypadku współdziałaniem wierzyciela z dłużnikiem przy wykonaniu zobowiązania. W świetle § 1 komentowanego przepisu należy przyjąć, że umowa przedwstępna może zobowiązywać do zawarcia każdego rodzaju umowy prawa prywatnego, zarówno zobowiązaniowej (także realnej), jak i umów należących do innych działów tego prawa.
📌W umowie przedwstępnej można zamieścić także rozmaite postanowienia dodatkowe (warunek, zadatek, prawo odstąpienia, karę umowną). Powszechnie przyjmuje się również możliwość zawarcia na gruncie prawa pracy przedwstępnej umowy o pracę. W umowie przedwstępnej strony mogą ustanowić obowiązki określonego postępowania w celu przygotowania się do wykonania umowy przyrzeczonej, a także obowiązki spełnienia części świadczeń z umowy przyrzeczonej lub niektórych z tych świadczeń w całości (np. wydania rzeczy, zapłaty części ceny itp.).
📌Istotny jest również termin zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeżeli termin, w ciągu którego ma być zawarta umowa przyrzeczona, nie został oznaczony, powinna ona być zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeżeli obie strony są uprawnione do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej i każda z nich wyznaczyła inny termin, strony wiąże termin wyznaczony przez stronę, która wcześniej złożyła stosowne oświadczenie. Jeżeli w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie można żądać jej zawarcia. Wyznaczenie terminu przez stronę może mieć dowolną postać, może zarówno polegać na podaniu daty kalendarzowej, jak i na wskazaniu w inny sposób zdarzenia, którego zaistnienie w przyszłości jest pewne. Jeżeli treść oświadczenia nie będzie mieściła się w wyznaczonych przez ustawę granicach, tzn. wyznaczony termin nie będzie odpowiedni, będzie ono nieważne.
📌Idąc dalej, jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. Strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania (art. 390 § 1 k.c.). Wskutek zawarcia umowy przedwstępnej powstają po stronie uprawnionego dwa roszczenia – o zawarcie umowy przyrzeczonej, które to roszczenie może jednak być niezaskarżalne, oraz o naprawienie szkody wyrządzonej mu przez zobowiązanego wskutek niespełnienia świadczenia (niezawarcia umowy w terminie).
📌Istnienie roszczenia odszkodowawczego nazywa się słabszym skutkiem umowy przedwstępnej, natomiast istnienie zaskarżalnego roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej – jej skutkiem silniejszym. Gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej. Dobrym przykładem jest zawarcie przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego, celem możliwości jej sądowego dochodzenia jej zawarcia.
📌Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Jeżeli sąd oddali żądanie zawarcia umowy przyrzeczonej, roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym orzeczenie stało się prawomocne. Początek biegu terminu następuje w dniu, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta, a zatem w dniu wymagalności roszczenia o jej zawarcie. Tak wyznaczony początek biegu przedawnienia odnosi się nie tylko do roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej, ale także do roszczeń odszkodowawczych (w szerokim znaczeniu, w tym wynikających z zastrzeżenia zadatku czy kary umownej), niezależnie od terminów ich wymagalności. Dla każdego z tych roszczeń termin biegnie odrębnie, więc wystąpienie z powództwem o jedno z roszczeń nie przerywa biegu terminu przedawnienia drugiego roszczenia.

—-----------------------------------------
Bibliografia.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1610),
Gniewek E., Machnikowski P., Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2023,
Załucki M., Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2023.

De iure, czyli praktyczne zastosowanie prawa

21/07/2024

23/06/2024

02/06/2024

19/05/2024

01/05/2024

16/04/2024

29/03/2024

24/03/2024

Adres

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Skontaktuj Się Z Firmę

Skróty

Udostępnij

Kategoria