29/01/2026
UMOWA O DOŻYWOCIE A ZACHOWEK
Szanowni Państwo,
W niniejszym poście pragniemy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 993 § 1 Kodeksu Cywilnego przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.
Powyższe oznacza, że w przypadku zawarcia przez przyszłego spadkodawcę umowy o dożywocie, której przedmiotem jest przeniesienie własności nieruchomości na nabywcę w zamian za dożywotnie utrzymanie, niniejsza umowa o dożywocie z uwagi na jej odpłatny charakter, wyłącza możliwość ewentualnego doliczenia wartości przedmiotowej nieruchomości do substratu zachowku, czyli do wartości majątku spadkowego określonej kwotowo na podstawie której oblicza się zachowek.
Potwierdza to również orzecznictwo sądów powszechnych z którego wprost wynika, że wartość nieruchomości przeniesionej przez spadkodawcę na nabywcę w zamian za dożywotnie utrzymanie, nie dolicza się do substratu zachowku, ponieważ dożywocie jest umową wzajemną oraz odpłatną i w rozumieniu przepisów o zachowku nie może ona mieć znaczenia z tego punktu widzenia. Nawet w razie obiektywnej niewspółmierności świadczeń nie ma tutaj nawet częściowej darowizny (tak m.in: Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu - I Wydział Cywilny z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt I ACa 1068/13).
W konsekwencji powyższego, umowa o dożywocie wyklucza możliwość wyliczenia i przyznania kwoty należnego uprawnionemu zachowku w oparciu o wartość nieruchomości stanowiącej przedmiot umowy o dożywocie, oczywiście w sytuacji jeśli dana nieruchomość stanowiła za życia spadkodawcy jedyny składnik jego majątku.
Niniejszy post ma charakter wyłącznie informacyjny, ponieważ każdy stan faktyczny wymaga należytej analizy prawnej dokonanej przez profesjonalnego pełnomocnika, dlatego zapraszamy do bezpośredniego kontaktu z Kancelarią Adwokacką Adwokata Martyniana Jaska w Lublinie!
Kancelaria Adwokacka Lublin
Adwokat Martynian Jasek
ul. Józefa Franczaka „Lalka” 43/1.03,
20-325 Lublin
e-mail: [email protected]
Tel. 533 760 240
Kancelaria Adwokacka Adwokata Martyniana Jaska świadczy najwyższej jakości usługi prawne.