12/11/2025
‼️Największe serwisy informacyjne w Polsce w ostatnich dniach rozpalone zostały wieściami z parlamentu o przyjętej przez Sejm ustawie zaostrzającej przepisy Kodeksu karnego w zakresie przestępstw drogowych (druk nr 1451)‼️
📺Specyfika przekazu medialnego — szybkość, przystępność i skrótowość serwowanych informacji — często wyklucza jednak pogłębioną analizę prawną projektowanych przepisów, prowadząc do uproszczeń.
🤔Ogólne wrażenie, jakie można było odnieść po obejrzeniu materiałów prasowych, sprowadzało się do konkluzji, że odtąd za przekroczenie prędkości kierujący może trafić prosto do więzienia.
Czy aby na pewno? Sprawdźmy to‼️💡
§§ Projektowany przepis art. 178d KK stanowi, iż ten „Kto prowadzi pojazd mechaniczny rażąco przekraczając prędkość
oraz rażąco naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym i przez to naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku
określonego w art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5".
W pierwotnym projekcie, przepis brzmieć miał: "kto prowadzi pojazd mechaniczny w sposób rażąco naruszający zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, zagrażając swoim zachowaniem bezpieczeństwu innej osoby, i z prędkością większą od dopuszczalnej:
- o co najmniej połowę na autostradzie lub drodze ekspresowej, a jeżeli prędkość ta została ograniczona znakiem drogowym - co najmniej dwukrotnie, albo
- co najmniej dwukrotnie - na innej drodze publicznej,
[…] podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”.
Z powyższego przepisu (w obu wersjach) wynika, że przekroczenie prędkości1️⃣ jest tylko JEDNYM Z TRZECH znamion czynu zabronionego, obok:
2️⃣ rażącego naruszenia zasad bezpieczeństwa, oraz
3️⃣narażenia tym swoim zachowaniem innego człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1 (ciężki uszczerbek) lub w art. 157 § 1 (średni uszczerbek).
✅⚖️Niewystarczające jest zatem samoistne przekroczenie prędkości - choćby znaczne, jeśli w trakcie takiej jazdy, jednocześnie nie dojdzie do rażącego naruszenia zasad bezpieczeństwa przez kierującego, które naraża człowieka bezpośrednio na wyżej opisane skutki.
Pierwotna wersja przepisu jasno określała progi przekroczenia prędkości, które stanowią znamię czynu: na autostradzie powyżej 210 km/h, powyżej 180 km/h na drodze ekspresowej, czy też powyżej 100 km/h w terenie zabudowanym. Tymczasem w uchwalonym kształcie przepisu, mowa jest już tylko o rażącym przekroczeniu prędkości, bez jasnych kryteriów. Powziąć należy bardzo poważne wątpliwości, czy posługiwanie się w opisie znamion czynu zabronionego pojęciami "rażącego przekroczenia prędkości", czy "rażącego naruszenia zasad" zgodne jest z kardynalną zasadą prawa karnego nullum crimen sine lege certa (z łac. nie ma przestępstwa bez precyzyjnego prawa). Skąd bowiem uczestnik ruchu ma wiedzieć, jakie przekroczenie prędkości uznane zostanie za rażące.
Podsumowując:
✅Projektowany przepis art. 178d KK nie doprowadzi do tego, iż za samo przekroczenie prędkości - nawet znaczne, kierujący trafi do więzienia,
✅Aby zachowanie było przestępstwem, przekroczeniu prędkości musi towarzyszyć rażące naruszenie zasad, które naraża innego człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku w postaci ciężkiego uszczerbku lub średniego uszczerbku.
✅Nie każde naruszenie zasad bezpieczeństwa towarzyszące przekroczeniu prędkości w ruchu lądowym będzie wiązało się z odpowiedzialnością karną, lecz wyłącznie naruszenie o charakterze „rażącym”, a zatem tylko bardzo poważne.
Projektowane zmiany Kodeksu karnego muszą przejść przez Senat, aby trafić na biurko Prezydenta RP.
💡Tymczasem jeżeli masz wątpliwości lub problem prawny związany z ruchem drogowym, jesteś sprawcą wypadku lub pokrzywdzonym — skontaktuj się z naszą kancelarią, a udzielimy profesjonalnej pomocy prawnej.