01/03/2024
Prowadzenie działalności leczniczej w ramach indywidualnej praktyki lekarskiej albo stomatologicznej, zobowiązuje do spełnienia szczególnych wymogów prawnych. Tym uregulowaniom podlega także kwestia informowania o działalności leczniczej w przestrzeni publicznej, zarówno tradycyjnymi środkami, jak również za pomocą social mediów. Należy pamiętać, iż informowanie nie może naruszać zakazu reklamy.
Kiedy może dojść do naruszenia zakazu oraz jakich przepisów należy przestrzegać, aby treści publikowane przez podmiot wykonujący działalność leczniczą nie zawierały znamion reklamy?
Według art. 14 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, podmiot wykonujący działalność leczniczą (np. lekarz, stomatolog prowadzący działalność gospodarczą) podaje do wiadomości publicznej informacje o zakresie i rodzajach udzielanych świadczeń zdrowotnych, przy czym treść i forma tych informacji nie mogą mieć cech reklamy.
Na kwestię reklamy wskazuje również art. 63 ust. 1 Kodeksu Etyki Lekarskiej, który stanowi, iż lekarz tworzy swoją zawodową opinię jedynie w oparciu o wyniki swojej pracy, dlatego wszelkie reklamowanie się jest zabronione.
W takim razie czym prawnie jest reklama? Odpowiadając na zadane pytanie, należy przybliżyć poglądy przedstawicieli doktryny, ponieważ przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają wprost definicji legalnej określenia reklamy.
Jak wskazują M. Dercz, T. Rek w ,,Ustawie o działalności leczniczej’’. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2019 : ,,W rozumieniu komentowanego przepisu reklamą byłoby podawanie przez podmiot wykonujący działalność leczniczą do wiadomości publicznej informacji o zakresie i rodzajach udzielanych świadczeń zdrowotnych połączone z zachęcaniem do korzystania z tych świadczeń, mającym na celu np. zwiększenie liczby pacjentów i realizowanych świadczeń opieki zdrowotnej, a w rezultacie – zwiększenie przychodów finansowych.’’
Natomiast J. Nowak-Kubiak w ,,Ustawie o działalności leczniczej’’. Komentarz, Warszawa 2012 wskazuje, iż: ,,Można się spotkać z różnymi definicjami reklamy, jednakże wszystkie one zawierają elementy wspólne, zgodnie z którymi reklama to:
- działania informacyjne,
- dające wiedzę o ofercie określonego podmiotu, mające na celu zachęcenie do skorzystania z jego oferty, które
-ponadto kształtują popyt na usługi, towary, markę.’’
W jakich sytuacjach może dojść do naruszeń powyższego zakazu?
Przykładowo kiedy świadczą Państwo usługi stomatologiczne w formie podmiotu leczniczego i chcą powiększyć widoczność prowadzonej działalności leczniczej w najbliższej okolicy, powinni Państwo zwracać uwagę na treść tablic oraz treść informacji udostępnianych za pośrednictwem mediów społecznościowych.
Nie powinni Państwo używać w informacjach zwrotów wzmacniających przekaz. Na przykład podkreślać wyjątkowość świadczonych usług medycznych, poprzez dodawanie określeń typu; życzliwy personel, najlepszy personel stomatologiczny w mieście, najlepiej świadczone usługi medyczne itp. Należy również zwracać szczególną uwagę na zamieszczanie zdjęć związanych z działalnością podmiotu opatrzonych zwrotami zwiększającymi atrakcyjność świadczeń medycznych, które mogą zachęcić potencjalnych pacjentów do skorzystania z usług. Praktyka taka może zostać uznana za naruszenie przepisów w zakresie zakazu reklamy.
Informacje, które można prawnie umieszczać w przestrzeni publicznej określa precyzyjnie uchwała Nr 29/11/VI Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 16 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad podawania do publicznej wiadomości informacji o udzielaniu przez lekarzy i lekarzy dentystów świadczeń zdrowotnych.
Uchwałę można stosować pomocniczo w przypadku działalności medycznej prowadzonej w formie podmiotu leczniczego.
Informacjami tymi są:
- tytuł zawodowy,
- imię i nazwisko,
- miejsce, dni i godziny przyjęć,rodzaj wykonywanej praktyki zawodowej;
- stopień naukowy,
- tytuł naukowy,
- specjalizacje,
- umiejętności z zakresu węższych dziedzin medycyny lub udzielania określonych świadczeń zdrowotnych,
- szczególne uprawnienia,
- numer telefonu,
- określenie cen i sposobu płatności w przypadku przekazywania tych informacji poprzez zamieszczanie ich na stronie internetowej praktyki zawodowej lub poprzez specjalne telefony informacyjne.
Umieszczane informacje mogą być udostępniane wyłącznie poprzez:
-nie więcej niż 2 stałe tablice ogłoszeniowe na zewnątrz budynku, w którym prowadzona jest praktyka i dodatkowo nie więcej niż 2 tablice ogłoszeniowe przy drogach dojazdowych do siedziby praktyki;
- ogłoszenia prasowe w rubrykach dotyczących usług medycznych;
- informacje zawarte w książkach telefonicznych i informatorach o usługach medycznych w dziale dotyczącym usług lekarskich;
- zamieszczenie informacji na stronach internetowych.
Należy pamiętać, aby informacja nie zawierała cech reklamy, takich jak:
- żadnej formy zachęty ani próby nakłonienia do korzystania ze świadczeń zdrowotnych;
- informacji o metodach, ich skuteczności i czasie leczenia oraz obietnic i potocznych określeń;
- określenia cen i sposobu płatności, z wyjątkiem określenia cen i sposobu płatności, w przypadku przekazywania tych informacji poprzez zamieszczenie ich na stronie internetowej praktyki zawodowej lub poprzez specjalne telefony informacyjne;
- informacji o jakości sprzętu medycznego.
