20/04/2026
Planowane zmiany w kodeksie postępowania cywilnego dotyczące zarzutu potrącenia mają w założeniu uprościć i przyspieszyć postępowania sądowe. Rozwiązanie to od lat uznawane jest za istotne narzędzie obrony pozwanego, w szczególności konsumenta, który może w ten sposób doprowadzić do umorzenia wzajemnych roszczeń pieniężnych. W praktyce mechanizm ten bywa kluczowy w sporach z bankami, zwłaszcza w sprawach kredytów frankowych.
Projekt przygotowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego ma naprawić błędy nowelizacji z 2019 roku, która znacząco ograniczyła możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu potrącenia. Wprowadzono wówczas restrykcyjne terminy i warunki, co doprowadziło do licznych wątpliwości interpretacyjnych i krytyki ze strony środowiska prawniczego oraz sędziów. Efektem było ograniczenie realnej dostępności tego środka procesowego, mimo że formalnie pozostawał on w przepisach.
Nowe propozycje zakładają odejście od sztywnych ram czasowych i umożliwienie sądom elastyczniejszej oceny potrącenia. Jednocześnie pojawił się pomysł wprowadzenia opłaty sądowej za podniesienie zarzutu potrącenia, także w sprawach z udziałem konsumentów. To właśnie ten element wzbudza największe kontrowersje. Z punktu widzenia osoby pozwanej oznacza to konieczność poniesienia dodatkowego kosztu za czynność, która w istocie służy obronie przed roszczeniem przedsiębiorcy.
Rzecznik Praw Obywatelskich oraz liczni prawnicy podkreślają, że takie rozwiązanie może naruszać standardy ochrony konsumenta wynikające z prawa unijnego, w szczególności z dyrektywy 93/13. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie wskazywało, że bariery finansowe nie mogą ograniczać realnej możliwości obrony konsumenta w sporze z silniejszym podmiotem gospodarczym. Wprowadzenie odpłatności za zarzut potrącenia może w praktyce zniechęcać do korzystania z tego narzędzia lub wręcz uniemożliwiać jego zastosowanie.
Dodatkowe wątpliwości budzi koncepcja tzw. wyroku z zastrzeżeniem, która mogłaby prowadzić do rozbicia postępowania na etapy i znaczącego wydłużenia czasu oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie. Z perspektywy konsumenta oznacza to nie tylko dłuższy spór, ale także większą niepewność prawną i finansową.
W obliczu planowanych zmian szczególnie istotne staje się indywidualne przeanalizowanie sytuacji procesowej jeszcze przed podjęciem decyzji o określonych czynnościach w sądzie. Każda sprawa wymaga oceny ryzyka, kosztów oraz aktualnego kierunku orzecznictwa. Świadome działanie na wczesnym etapie może mieć kluczowe znaczenie dla wyniku postępowania.
W sprawach dotyczących zarzutu potrącenia, sporów z bankami oraz ochrony praw konsumenta warto skorzystać z profesjonalnego wsparcia prawnego. Kontakt z kancelarią adw. Andrzeja Byrskiego pozwala uzyskać rzetelną ocenę sytuacji i wybrać rozwiązanie najlepiej zabezpieczające interesy procesowe.
Zadzwoń: 📞 532 365 715
Napisz: 📧 [email protected]
Odwiedź: 🌐 kancelariabyrski.pl
na podst.prawo.pl