02/04/2020
TARCZA ANTYKRYZYSOWA - ZWOLNIENIE ZE SKŁADEK ZUS
W dniu 31 marca 2020 r. w Dzienniku Ustaw opublikowana została nowelizacja ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. Zamieszczone tam przepisy z kilkoma drobnymi wyjątkami, weszły w życie z dniem ich ogłoszenia. Całość tych regulacji ma za zadanie szeroko pojętą ochronę polskiej gospodarki oraz uregulowanie wielu aspektów życia codziennego w sytuacji zagrożenia epidemiologicznego. Znaczna część tych przepisów dotyczy przedsiębiorców, których wprowadzone już ograniczenia dotkną najmocniej.
Jednym z zaproponowanych instrumentów, który ma pomóc przedsiębiorcom przetrwać ten trudny okres jest możliwość złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne itd. w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. Ustawodawca dokonał tu jednak pewnego rozgraniczenia, dzieląc wszystkich przedsiębiorców na trzy grupy.
Do pierwszej z nich zaliczeni zostali przedsiębiorcy – płatnicy składek, którzy na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosili do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.
Drugą grupę stanowią osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, opłacające składki na własne ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne. Przypomnijmy, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się: osoby wskazane w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, twórców i artystów, osoby prowadzące działalność w zakresie wolnego zawodu, wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej i partnerskiej, a także osobę prowadząca publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.
Trzecia grupa to wszyscy inni przedsiębiorcy, przede wszystkim ci, którzy do ubezpieczenia społecznego zgłosili więcej niż 9 ubezpieczonych. Nie mogą oni skorzystać ze zwolnień w opłacaniu składek wydanych na czas zagrożenia epidemiologicznego.
I tak, na wniosek płatnika składek wskazanego powyżej w grupie pierwszej, zwalnia się go z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za wskazany powyżej trzymiesięczny okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r.
Płatnika składek wskazanego powyżej jako druga grupa zwalnia się z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za wskazany powyżej trzymiesięczny okres, jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 lutego 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.
Wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek płatnik powinien przekazać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do dnia 30 czerwca 2020 r. Przedmiotowy wniosek powinien zawierać takie informacje jak:
- dane płatnika składek: imię, nazwisko, nazwę skróconą, NIP. REGON (a w przypadku ich nie nadania numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego lub paszportu),
- oświadczenie płatnika składek potwierdzające uzyskanie w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek przychodu z działalności nie wyższego niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.; oświadczenie to składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń,
- inne informacje niezbędne do umorzenia składek,
- podpis wnioskodawcy.
Wniosek o zwolnienie z opłacania składek może być złożony w formie dokumentu papierowego albo elektronicznego, opatrznego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS.
Złożenie wniosku o zwolnienie z opłacania składek nie zwalnia jednak płatnika z obowiązku przesłania stosownych deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych na zasadach i w terminach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że na podstawie przepisów zwolniony jest z obowiązku ich składania. Co istotne, warunkiem koniecznym zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.
Ze względu na treść przedmiotowych przepisów, posługujących się czasownikiem „zwalnia”, stwierdzić należy, że po spełnieniu powyższych warunków ZUS musi zwolnić płatnika od obowiązku opłacenia składek, informując go o tym fakcie. Natomiast odmowa zwolnienia z obowiązku opłacenia składek następuje w drodze decyzji, od której płatnikowi składek przysługuje Prawo do wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenia sprawy.
Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących oraz duchownych istotne znaczenie ma to, że w przypadku gdy przepisy uzależniają Prawo lub wysokość świadczeń z ubezpieczeń społecznych od opłacenia składek, składki na ubezpieczenie społeczne zwolnione z obowiązku ich opłacenia, traktowane są jako składki opłacone. Dodatkowo przychody z tytułu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek nie stanowią przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
