19/05/2026
W najnowszym orzeczeniu z 22 stycznia 2026 r., sygnatura akt II CSK 625/24 Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, że dochodzenie zwrotu środków z dotacji unijnych nie zawsze może odbywać się na drodze postępowania cywilnego.
Sprawa dotyczyła beneficjenta, wobec którego instytucja - Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości - wystąpiła z pozwem o zwrot dofinansowania. Sąd uznał jednak, że taka droga jest niedopuszczalna – co skutkowało odrzuceniem pozwu.
Rozpoznając skargę kasacyjną strony powodowej na postanowienie o odrzuceniu pozwu, Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej uznał za prawidłowe stanowisko sądów powszechnych, zgodnie z którym droga sądowa w sprawie o ustalenie wygaśnięcia obowiązku zwrotu dofinansowania przyznanego przez PARP – na podstawie umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków unijnych – jest niedopuszczalna.
W uzasadnieniu podkreślono, że obowiązek zwrotu środków unijnych wynika z relacji administracyjnoprawnej, a właściwą ścieżką dochodzenia należności jest postępowanie administracyjne. Oznacza to, że sąd cywilny nie jest właściwy do rozstrzygania tego typu sporów, a wniesienie pozwu cywilnego może zakończyć się jego odrzuceniem już na etapie formalnym.
Orzeczenie ma istotne znaczenie zarówno dla przedsiębiorców korzystających z funduszy unijnych, jak i dla instytucji publicznych. W praktyce oznacza to konieczność każdorazowego ustalenia właściwego trybu dochodzenia roszczeń.
Wyrok ten stanowi ważne przypomnienie, że w sprawach dotyczących dotacji unijnych granica między prawem cywilnym a administracyjnym ma fundamentalne znaczenie, a jej błędne określenie może prowadzić do wydłużenia postępowania i powstania dodatkowych kosztów.
Zapraszamy do kontaktu.
+48 12 422 80 96
[email protected]
