08/02/2026
👇
Szkoda całkowita pojazdu będącego przedmiotem leasingu to jedna z najbardziej problematycznych sytuacji dla korzystających, ponieważ oprócz kwestii ubezpieczeniowych pojawia się konieczność prawidłowego rozliczenia samej umowy leasingu.
W świetle przepisów, leasing jest szczególnym stosunkiem zobowiązaniowym. Zgodnie z art. 709¹ Kodeksu cywilnego przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy i oddać ją korzystającemu do używania, a korzystający zobowiązuje się zapłacić w ratach wynagrodzenie pieniężne odpowiadające co najmniej cenie nabycia rzeczy.
Oznacza to, że właścicielem pojazdu przez cały okres trwania umowy pozostaje leasingodawca, natomiast ryzyko związane z jego utratą lub uszkodzeniem w praktyce obciąża leasingobiorcę.
W przypadku szkody całkowitej (np. zniszczenia pojazdu w wypadku lub jego kradzieży) dochodzi co do zasady do wygaśnięcia umowy leasingu (art. 709⁵ § 1 k.c.) , jednak nie oznacza to, że zobowiązania finansowe korzystającego automatycznie wygasają.
Kluczowe znaczenie ma art. 709⁵ § 3 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym jeżeli rzecz została utracona z przyczyn, za które finansujący nie ponosi odpowiedzialności, finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i wygaśnięcia umowy leasingu oraz z tytułu ubezpieczenia rzeczy, a także naprawienia szkody. W praktyce oznacza to obowiązek swoistego „rozliczenia umowy do końca”, przy czym leasingodawca nie może żądać kwot, które prowadziłyby do jego bezpodstawnego wzbogacenia.
Istotną rolę odgrywa odszkodowanie z polisy AC lub OC sprawcy. Co do zasady jest ono wypłacane leasingodawcy jako właścicielowi pojazdu i zaliczane na poczet rozliczenia umowy. Jeżeli jednak suma odszkodowania oraz ewentualna wartość pozostałości (wraku) nie pokrywają wszystkich należności wynikających z umowy (pozostałych rat, wartości wykupu, opłat dodatkowych przewidzianych w OWUL), leasingodawca może dochodzić dopłaty od korzystającego.
W praktyce spory najczęściej dotyczą sposobu dyskontowania przyszłych rat, prawidłowego zaliczenia odszkodowania, wyceny pozostałości pojazdu oraz dodatkowych opłat naliczanych po szkodzie całkowitej lub staranności finansującego przy postępowaniu likwidacyjnym. Każda umowa leasingu i jej ogólne warunki mogą wprowadzać szczegółowe mechanizmy rozliczeń, dlatego weryfikacja wyliczeń przedstawionych przez leasingodawcę ma kluczowe znaczenie. Błędy w kalkulacjach nie należą do rzadkości, a różnice na niekorzyść korzystającego mogą sięgać istotnych kwot.