02/10/2026
Dzień dobry. 🤝
„Panie mecenasie, on nic mi nie zrobił. Tylko pisze. Codziennie, po kilkadziesiąt razy. Stoi pod blokiem, kiedy wracam z pracy. Zakłada nowe konta, jak go blokuję. Nie wiem, czy z czymś takim w ogóle mogę iść na policję."
Możecie. I powinniście. Wiele osób latami znosi takie zachowanie, bo „przecież nie bije", „może mu przejdzie", „nie chcę robić afery". Tymczasem uporczywe nękanie to w polskim prawie przestępstwo – i to zagrożone karą wyższą, niż większość ludzi się spodziewa.
Czym właściwie jest nękanie w rozumieniu prawa
Art. 190a § 1 k.k. karze tego, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza jej prywatność. Kluczowe jest słowo „uporczywe". Jeden nieprzyjemny SMS czy jednorazowa awantura pod drzwiami to jeszcze nie stalking. Chodzi o zachowania powtarzalne, rozciągnięte w czasie, które trwają mimo tego, że druga strona wyraźnie daje do zrozumienia, że sobie ich nie życzy. Sąd ocenia cały ciąg zdarzeń, a nie każde z osobna.
Jak to wygląda w praktyce
Wydzwanianie o każdej porze, zasypywanie wiadomościami, czekanie pod domem albo pracą, „przypadkowe" spotkania, kontaktowanie się z rodziną i znajomymi, wysyłanie niechcianych prezentów, śledzenie lokalizacji, publikowanie w sieci informacji o Was. Nie musi dojść do groźby ani do przemocy fizycznej – wystarczy, że takie zachowanie realnie odbiera Wam spokój i poczucie bezpieczeństwa, a w danej sytuacji każdy rozsądny człowiek czułby się podobnie.
Podszywanie się też jest nękaniem
Art. 190a § 2 k.k. dotyczy sytuacji, w której ktoś podszywa się pod Was, wykorzystując Wasz wizerunek, dane osobowe albo inne dane, po których można Was zidentyfikować – i w ten sposób wyrządza Wam szkodę majątkową lub osobistą. Fałszywy profil na Facebooku z Waszymi zdjęciami, ogłoszenia „towarzyskie" z Waszym numerem telefonu, zamawianie rzeczy na Wasze nazwisko. To nie „głupi żart", tylko przestępstwo zagrożone taką samą karą jak klasyczny stalking.
Co grozi sprawcy
Za nękanie i za podszywanie się grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Jeśli następstwem nękania jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca odpowiada z art. 190a § 3 k.k. – od 2 do 15 lat pozbawienia wolności. Do tego sąd może orzec m.in. zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym i zakaz zbliżania się do niego, a już w trakcie postępowania prokurator może zastosować środki zapobiegawcze, które odetną sprawcę od ofiary, zanim zapadnie wyrok.
Dla porównania: istnieje też wykroczenie z art. 107 k.w. – złośliwe niepokojenie innej osoby w celu dokuczenia jej (kara ograniczenia wolności, grzywny albo nagany). To kategoria dla zachowań jednorazowych lub mniej dotkliwych. Gdy dzieje się to tygodniami czy miesiącami i realnie odbiera Wam spokój, mówimy już o przestępstwie.
Najpierw dowody, potem zawiadomienie
Zanim pójdziecie na policję, zacznijcie zbierać materiał. Nie usuwajcie wiadomości, nawet jeśli bardzo chcecie zapomnieć. Róbcie zrzuty ekranu z widoczną datą, godziną i numerem lub nazwą konta. Zachowujcie maile, nagrania z poczty głosowej, listy połączeń. Prowadźcie prosty dziennik: data, godzina, co się stało, kto to widział. Spiszcie dane świadków – sąsiadów, współpracowników, znajomych. Taki „rejestr" robi ogromną różnicę, bo pokazuje, że nie chodzi o jedno zdarzenie, tylko o uporczywość, którą trzeba wykazać.
Jak zgłosić nękanie
Zawiadomienie możecie złożyć na dowolnej komendzie lub komisariacie policji albo w prokuraturze – ustnie do protokołu lub na piśmie. Ważna rzecz: podstawowy typ stalkingu ścigany jest na wniosek pokrzywdzonego (art. 190a § 4 k.k.). Oznacza to, że oprócz opisania, co się dzieje, musicie wyraźnie złożyć wniosek o ściganie sprawcy. Jeżeli funkcjonariusz o to nie zapyta, powiedzcie to sami i upewnijcie się, że znalazło się to w protokole. Dopiero wtedy sprawa toczy się dalej z urzędu – prowadzi ją prokurator, a nie Wy sami.
Wniosku nie da się wycofać „na telefon"
Częsty scenariusz: sprawca po zawiadomieniu nagle przeprasza, obiecuje poprawę, a pokrzywdzony zastanawia się, czy nie odpuścić. Cofnięcie wniosku jest możliwe, ale nie dowolne – w postępowaniu przygotowawczym potrzebna jest zgoda prokuratora, a przed sądem zgoda sądu i to tylko do określonego momentu (art. 12 § 3 k.p.k.). A jeśli wniosek zostanie skutecznie cofnięty, ponowne jego złożenie nie jest już możliwe. Dlatego zanim podejmiecie taką decyzję pod wpływem emocji, porozmawiajcie z prawnikiem.
Nie musicie przez to przechodzić sami
Jako pokrzywdzeni możecie działać w sprawie jako strona – przeglądać akta, składać wnioski dowodowe, a przed sądem występować jako oskarżyciel posiłkowy. Pełnomocnik pomoże przygotować zawiadomienie tak, żeby od początku było kompletne, i dopilnuje, by organy nie potraktowały sprawy jako „konfliktu sąsiedzkiego" czy „prywatnych przepychanek byłych partnerów".
Podsumowując: nękanie to nie jest problem, który „sam się rozwiąże", tylko przestępstwo zagrożone karą do 8 lat więzienia. Zbierajcie dowody od pierwszego dnia, zgłaszajcie sprawę z wyraźnym wnioskiem o ściganie i nie zostawajcie z tym sami.
Ktoś nie daje Wam spokoju i nie wiecie, czy to już stalking?
Piszcie w komentarzu albo w wiadomości prywatnej – chętnie podpowiem, od czego zacząć.
________________________________________
🎯 Zakres usług:
✅ Prawo Pracy – przywrócenie do pracy, uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, ustalenie stosunku pracy
✅ Prawo Karne – obrona w sprawach karnych, wykroczenia
✅ Prawo Rodzinne – rozwód, alimenty, kontakty, władza rodzicielska
✅ Prawo Cywilne – odszkodowania, zapłata, spadki, zasiedzenia, podziały majątku
________________________________________
📍 ul. Kościuszki 11/224, 25-310 Kielce
📞 +48 730 814 790
✉️ [email protected]
🌐 adwokat-bandrowski.pl
________________________________________