11/12/2020
Pojęcie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza znakomitej większości z Nas nie jest obce a dla większości ten rodzaj dziedziczenia kojarzy się z przyjęciem przez spadkobiercę jedynie rzeczy wartościowych które pozostawił zmarły np. oszczędności zgromadzonych na rachunku bankowym, samochodu czy nieruchomości- nie zaś długów, które mimo jego śmierci pozostają do spłaty.
Czy rzeczywiście jednak tak jest? Czy przyjmując spadek z tzw. dobrodziejstwem inwentarza rzeczywiście nie musimy się martwić o spłatę pozostawionych przez spadkobiercę zobowiązań? Otóż nie do końca, bo za te długi jednak odpowiadamy- czasami w całości, czasami tylko częściowo a może się zdarzyć, że i w ogóle przy czym do ustalenia Naszej odpowiedzialności potrzebujemy porównania wysokości zadłużenia do wartości odziedziczonego spadku.
W obecnym stanie prawnym ten sposób przyjęcia spadku oznacza nic innego, jak ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy jako dłużnika osobistego odpowiadającego całym swoim majątkiem do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo w spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Oczywiście wszystkie te prawne sformułowania brzmią dosyć skomplikowanie jednak postaram się wytłumaczyć co to oznacza dla Nas w praktyce.
Jan Kowalski odziedziczył po wujku samochód osobowy o wartości 25 tyś złotych, wujek posiadał również zadłużenie bankowe na kwotę 30 tyś złotych- w sytuacji przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza bank może się skutecznie domagać od pana Kowalskiego jedynie kwoty 25 tyś złotych, albowiem taka jest wartość odziedziczonego przez niego spadku. W sytuacji, gdyby samochód był wart 30 tyś złotych bank może domagać się spłaty całego zadłużenia i odwrotnie, gdyby samochód był wart 5 tyś złotych to tylko spłaty takiej kwoty może żądać od Nas bank.
W tym miejscu wspomnieć należy o kwestii, z której większość z Nas nie zdaje sobie sprawy. Otóż przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza to nie tylko odpowiedzialność za długi do wartości czynnego spadku, ale odpowiedzialność którą ponosimy całym naszym majątkiem. I znowu- co to oznacza dla Nas w praktyce?
Wracając do Naszego przykładu oznacza to, że wierzyciel-bank jeżeli uzna, że odziedziczony przez Jana Kowalskiego samochód trudno będzie sprzedać to ma prawo skierować swoje roszczenia a następnie ewentualną egzekucję komorniczą do pozostałych składników majątku Pana Kowalskiego tj. do oszczędności pieniężnych znajdujących się na rachunku bankowym spadkobiercy czy też poprzez złożenie wniosku o prowadzenie egzekucji z nieruchomości należącej do spadkodawcy.
I takie działanie wierzyciela będzie całkowicie zgodne z prawem, albowiem tak jak wspomniałam wcześniej odpowiedzialność ponosimy całym naszym majątkiem a nie tylko majątkiem odziedziczonym.
Decydując się na przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza należy więc dołożyć wszelkich starań aby dowiedzieć się jakiego rodzaju majątek pozostawił spadkodawca oraz czy i w jakiej wysokości pozostawił również długi po to aby prawidłowo ocenić czy w skutek takiego rodzaju spadkobrania nie dojdzie do uszczuplenia naszego majątku bądź też czy wchodzące w skład spadku przedmioty są na tyle „atrakcyjne” aby zgodzić się na konieczność spłaty zadłużenia spadkodawcy, nawet kosztem przedmiotów wchodzących w skład Naszego majątku.
Co ważne na dokonanie wskazanych ustaleń i kalkulacji mamy 6 miesięcy od daty powzięcia informacji, że znaleźliśmy się w gronie spadkobierców po danym zmarłym. W tym terminie możemy bowiem złożyć trzy rodzaje oświadczeń: przyjąć spadek wprost, odrzucić spadek w całości bądź przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Bardzo ważne jest to, że jeżeli we wskazanym powyżej terminie nie złożymy jednego z wymienionych oświadczeń to zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przyjęcie spadku nastąpi z dobrodziejstwem inwentarza.