18/07/2019
Jak przenieść sprawę do innego sądu w przypadku właściwości wyłącznej?
Co do zasady właściwym miejscowo do prowadzenia sprawy jest sąd, w okręgu którego pozwany ma miejsce zamieszkania. W pewnych przypadkach kodeks postępowania cywilnego przewiduje jednak, że sprawa może się toczyć tylko przed określonym sądem (właściwość wyłączna). Ustawa przewiduje m. in., że powództwo o własność lub o inne prawa rzeczowe na nieruchomości, jak również powództwo o posiadanie nieruchomości można wytoczyć wyłącznie przed sąd miejsca jej położenia. Z kolei powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu, polecenia oraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Może się więc zdarzyć, że staniemy się uczestnikiem w sprawie spadkowej wszczętej przed sądem mającym siedzibę z dala od naszego miejsca zamieszkania. Czy zawsze musi się to wiązać z koniecznością dalekich wyjazdów na rozprawy?
Art. 508 § 2 kpc wskazuje, że w wypadku gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności albo gdy wymagają tego względy celowości, sąd nad nim przełożony wyznaczy na posiedzeniu niejawnym inny sąd do rozpoznania sprawy w całości lub w części. Natomiast zgodnie z § 3 art. 508 kpc, wyznaczenie następuje z urzędu albo na przedstawienie sądu właściwego, albo też na wniosek właściwego organu lub osoby zainteresowanej, po wysłuchaniu w razie potrzeby innych osób zainteresowanych.
Względy celowości, o których mowa w art. 508 § 2 kpc to takie okoliczności, które uzasadniają wniosek, że przekazanie sprawy innemu sądowi będzie korzystne dla wszystkich (lub większości) uczestników. Przekazanie sprawy do innego sądu może więc być uzasadnione, gdy większość uczestników mieszka z dala od siedziby sądu właściwego.
Należy pamiętać, że w razie braku podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi można zawnioskować o przesłuchanie w drodze pomocy prawnej przed sądem rejonowym właściwym dla naszego miejsca zamieszkania.