25/07/2018
PRAWO KONSUMENCKIE DLA KAŻDEGO
Zespół PRESTIGE zaprasza konsumentów i przedsiębiorców do lektury artykułów z zakresu prawa konsumenckiego.
👉Tworząc blok porad prawnych wzięliśmy pod uwagę przede wszystkim praktyczny aspekt przedstawionych zagadnień z wskazaniem sposobu rozwiązania problemów, często nazywanych sporami pomiędzy stronami. Chcieliśmy również wskazać krok po kroku, jak poruszać się w gąszczu przepisów rozwiązując konkretnie wskazane zagadnienie.
👉Każdy z nas robiąc zakupy staje się konsumentem, korzystając z szeregu uprawnień gwarantowanych ustawowo. Musimy jednak pamiętać, że ustawodawca zawarł w art.. 22 (1) k.c. definicje konsumenta, tym samym wskazując kto z katalogu uprawnień konsumenckich może korzystać.
👉Definicja konsumenta składa się ona z czterech elementów: Po pierwsze, konsumentem może być tylko osoba fizyczna, po drugie, musi dokonać czynności prawnej, po trzecie, czynność ta niezwiązana jest bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową oraz po czwarte adresatem oświadczenia woli jest przedsiębiorca. Prowadzi to do wniosku, że istnienie bezpośredniego związku między czynnością prawną a działalnością gospodarczą lub zawodową podmiotu dokonującego czynności oznacza, że podmiot ten występuje w istocie w roli przedsiębiorcy, a zatem nie może być jednocześnie uważany za konsumenta.
👉Kupując jakikolwiek towar czy zamawiając usługi telekomunikacyjne, każdorazowo zawarta zostaje umowa z przedsiębiorcą. Jeśli umowa została zawarta wyłącznie w celach prywatnych, stroną umowy jest konsument. W takiej sytuacji konsumentowi przysługują liczne prawa, zawarte w ustawie z dnia 30.05.2014r. o prawach konsumenta, które weszły w życie w dniu 25 grudnia 2014 roku.
👉Zasady dotyczą zakupów w sklepach tradycyjnych, w internecie i na pokazach. Konsumenci zyskali też nowe możliwości przy składaniu reklamacji. Należy jednak pamiętać, że opisane tu regulacje obejmują wyłącznie umowy zawarte od 25 grudnia 2014 r., czyli po wejściu w życie ustawy o prawach konsumenta. Wobec umów zawartych przed tą datą – nawet jeżeli będą nadal wykonywane – zastosowanie mają przepisy poprzednio obowiązujące Zastosowanie przepisów ustawy z dnia 30.05.2014r. o prawach konsumenta przedstawimy na podstawie określonych zagadnień, zarówno z punktu widzenia konsumenta, jak i przedsiębiorcy.
👉Znalazłam w skrzynce pocztowej przesyłkę której nigdy nie zamawiałam. W doręczonej przesyłce znajdowała się faktura do zapłaty za towar i koszty przesyłki. Czy faktycznie muszę zapłacić i przyjmować od przedsiębiorcy następne przesyłki?
👉Prawie każdy z nas spotkał się albo może spotkać się z wrzuconą przesyłką do skrzynki lub doręczoną przez listonosza. Ustawodawca zdefiniował taką przesyłkę jako świadczenie niezamówione przez konsumenta (ang. inertia selling).
➡️
Ustawa o prawach konsumenta objęła ochroną prawną konsumentów przed tego rodzaju praktykami.
➡️
Będą konsumentem podlegamy ochroni prawnej określonej w art. 5 ustawy o prawach konsumenta, który zakazuje w każdych okolicznościach żądania natychmiastowej lub odroczonej zapłaty za produkty bądź zwrotu lub przechowania produktów, które zostały dostarczone przez przedsiębiorcę, ale nie zostały zamówione przez konsumenta.
➡️
Spełnienie niezamówionego świadczenia jest zakazane jako agresywna praktyka rynkowa i zakaz ten znajduje się na tzw. czarnej liście, która obejmuje wykaz praktyk handlowych nieuczciwych w każdych okolicznościach.
➡️
Świadczenie niezamówione obejmuje produkty, czyli towary i usługi, przez które rozumie się każdy towar lub usługę, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, w tym dostarczenie wody, gazu, energii elektrycznej, dostarczenie centralnego ogrzewania oraz, co istotne, dostarczenie treści cyfrowych.
➡️
Najważniejszym elementem tego zagadnienia jest fakt, że świadczenie musi być niezamówione przez konsumenta.
➡️
Niezamówione świadczenie wystąpi, gdy np. konsument otrzyma prezent od przedsiębiorcy, jeżeli nie wyraził na niego zgody lub jeżeli konsument otrzymał produkt, choć prosił o materiały informacyjne.
➡️
Należy zwrócić uwagę na fakt, że regulacją art. 5 nie jest objęte przesyłanie darmowych próbek reklamowych, o ile nie towarzyszy im żądanie np. zwrotu kosztów przesyłki.
➡️
Spełnieniu niezamówionego świadczenia nie musi towarzyszyć żądanie zapłaty za produkty, żądanie ich zwrotu lub przechowania, mimo że w praktyce taka sytuacja najczęściej występuje. Przesłanie konsumentowi rachunku nie zmienia kwalifikacji spełnienia niezamówionego świadczenia.
➡️
Nie ma też znaczenia, czy przedsiębiorca zobowiązał się ponieść koszty zwrotu lub przechowania produktu.
➡️
Konsument nie ma obowiązku m.in. przyjęcia niezamówionego świadczenia, kontaktu z przedsiębiorcą, przechowywania niezamówionych produktów i ich zwrotu, a także nie odpowiada za zużycie, utratę czy zniszczenie świadczenia niezamówionego. Konsument nie odpowiada też z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia na podstawie art. 405 i nast. k.c.
➡️
Zawarcie umowy pomiędzy konsumentem a przedsiębiorcą, w wyniku spełnienia świadczenia niezamówionego może nastąpić tylko w przypadku, gdy przy przyjęciu świadczenia niezamówionego towarzyszy oświadczenie woli konsumenta złożone w sposób wyraźny, czyli przez oświadczenie o przyjęciu oferty, albo złożone w sposób dorozumiany, w formie spełnienia świadczenia wzajemnego.
👉 Innymi słowy konsument musi zgodzić się na świadczenie ze strony przedsiębiorcy. Tak samo, brak odpowiedzi konsumenta na niezamówione świadczenie, nie stanowi zgody na zawarcie umowy.
👉Będąc przedsiębiorcą, należy pamiętać, że to przedsiębiorca ponosi ekonomiczne i prawne konsekwencje spełnienia niezamówionego świadczenia, w tym ryzyko utraty, uszkodzenia i ubytku towaru.
➡️
Skorzystanie przez konsumenta ze świadczenia niezamówionego nie prowadzi do zawarcia kontraktu i roszczenia przedsiębiorcy o zwrot świadczenia.
👉W związku z tym będąc przedsiębiorcą i dokonując tego rodzaju praktyk należy pamiętać, że nie chroni przedsiębiorcę nawet zapis art. 410 k.c., który nakazuje stosować przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu również do świadczenia nienależnego, które występuje w sytuacji, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (art. 420 § 2 k.c.), czyli zasadniczo także wobec świadczenia niezamówionego.
👉Przedsiębiorca musi pamiętać, że mimo że art. 411 pkt 1 k.c. umożliwia zwrot świadczenia, jeżeli spełniający świadczenie, co prawda, wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, lecz spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu, to w przypadku spełnienia niezamówionego świadczenia takie zastrzeżenie należy uznać za nieważne wskutek sprzeczności z art. 5 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta, który przewiduje, że spełnienie niezamówionego świadczenia nie nakłada na konsumenta żadnych zobowiązań.
👉Dla przedsiębiorcy istotny jest również zapis art. 5 ust.2 ustawy, zgodnie z którym brak odpowiedzi konsumenta na niezamówione świadczenie, nie stanowi zgody na zawarcie umowy.
➡️
Przepis ten precyzuje, że milczenie konsumenta w następstwie spełnienia niezamówionego świadczenia nie stanowi zgody na zawarcie umowy, czyli umowa taka nie zostaje zawarta.
➡️
Dlatego też dołączanie przez przedsiębiorcę do niezamówionego świadczenia zastrzeżenia typu
➡️
"Brak odpowiedzi oznacza akceptację przesyłki i zawarcie umowy" nie powoduje zawarcia umowy pomiędzy konsumentem a przedsiębiorcą.
