26/05/2020
Zwrot kosztów zabezpieczeń budynków przed ruchem zakładu górniczego. Płyta fundamentowa czy ruszt fundamentowy ( ławy )?
Spór pomiędzy inwestorami a Kopalniami o zwrot poniesionych kosztów zabezpieczeń budynków może wynikać z zakwestionowania wysokości przedstawionych kosztów zabezpieczeń i/lub z zakwestionowania sposobów zabezpieczenia budynków, co jak wynika z mojej praktyki zawodowej jest najczęstszym powodem sporów. Sposobem na zabezpieczenie budynku przed wpływami już wykonanej eksploatacji górniczej, której skutki nadal mogą być odczuwalne bądź eksploatacji planowanej jest np. płyta fundamentowa, ruszt fundamentowy wraz z wykonanymi ściągami kotwiącymi, podsypka piaskowa, dodatkowe wzmocnienie części nadziemnych.
To jaki sposób zabezpieczenia budynku jest najlepszy wymaga analizy konkretnego wypadku i czynników współtowarzyszących. Jednak należy pamiętać, iż przedsiębiorca górniczy ponosi odpowiedzialność tylko za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki przeznaczone na realizację zabezpieczeń przy wznoszeniu budynku na terenie aktywnym górniczo.
Zastosowane zabezpieczenie winno uwzględniać dotychczasowe jak i znane w dacie realizacji budynku, oddziaływania górnicze, przejmując wszelkie związane z tym obciążenia. Płyty fundamentowe dają bardzo dobre warunki usztywnienia konstrukcji, jednak w konkretnym mogą być technicznie i ekonomicznie uzasadnione. Nie oznacza to, że zastosowanie płyty fundamentowej jest wadliwe, lecz może być nieuzasadnione zakresem ustalonego dotychczas i prognozowanego w dacie realizacji budynku oddziaływania górniczego.
W postępowaniu sądowym na pytanie czy dany sposób zabezpieczenia został zastosowany zasadnie odpowie biegły posiadający wiadomości specjalne, w tym z zakresu budownictwa, górnictwa i geologii ( celem ustalenia warunków górniczo - geologicznych terenu) . Rolą biegłego jest również ustalenie wysokości kosztów zabezpieczenia i wzmocnień budynku inwestorów przed działalnością górniczą. Miarodajną dla ustalenia wysokości szkody jest data wykonania prac budowlanych. Wtedy bowiem majątek inwestora zostaje uszczuplony. W mojej ocenie w przypadku uznania, że sposób zabezpieczenia budynku został wykonany niezasadnie inwestorowi i tak należy się zapłata w wysokości kosztów, które należałoby uznać za technicznie i ekonomicznie uzasadnione. Przykładowo jeśli inwestor wykonał niezasadnie ze względu na warunki geologiczno – górnicze zbyt grubą warstwę płyty fundamentowej, przedsiębiorca górniczy i tak winien zwrócić koszt płyty fundamentowej w części w jakiej pogrubienie w sposób wystarczający zabezpieczy budynek na wystąpienie szkód górniczych.
