Owocnie o prawie - Radca prawny Dawid Gruszka

20/03/2026

Notatka służbowa vs. prawo do obrony. Czy „rozpytanie” zatrzymanego to dowód w procesie karnym? ⚖️

W teorii proces karny opiera się na zasadzie rzetelności. W praktyce często spotykamy się z próbami wprowadzenia do procesu oświadczeń oskarżonego, które padły poza oficjalnym protokołem przesłuchania – podczas tzw. rozpytania w trakcie zatrzymania.

Jako obrońcy musimy być tu niezwykle czujni. Przepisy procedury karnej wyraźnie zakazują zastępowania wyjaśnień oskarżonego treścią notatek urzędowych. Co więcej, prokuratura nie może 'obejść' przepisów, przesłuchując policjanta na okoliczność tego, co zatrzymany powiedział mu w nieformalnej rozmowie. Jest to fundament zasady, że nikt nie ma obowiązku dostarczania dowodów przeciwko samemu sobie bez uprzedniego pouczenia o przysługujących mu uprawnieniach.

✅ Case study z mojej praktyki:
W jednej z prowadzonych przeze mnie spraw, prokuratura próbowała wprowadzić dowód z zeznań funkcjonariusza policji. Miał on zrelacjonować przebieg „rozmowy” z klientem, do której doszło tuż po zatrzymaniu, a która dotyczyła okoliczności czynu.

Dzięki podjętym czynnościom procesowym i wykazaniu, że jest to niedopuszczalna próba obejścia zakazów dowodowych, sąd oddalił wniosek dowodowy prokuratury.

Wnioski dla biznesu i osób prywatnych?

Procedura karna to nie tylko suche przepisy, to mechanizmy chroniące jednostkę przed nadużyciami aparatu państwa. Skuteczna obrona polega nie tylko na analizie faktów, ale przede wszystkim na eliminowaniu dowodów uzyskanych w sposób sprzeczny z prawem.

Zapamiętaj:

1. Masz prawo milczeć.
2. „Rozpytanie” to nie przesłuchanie.
3. Obrońca potrafi wyłapać takie błędy proceduralne.

24/02/2026

Czy za złą decyzję biznesową można trafić przed sąd?

Jeśli prowadzisz spółkę, ryzyko to Twój chleb powszedni. Ale czy wiesz, że prawo nie wymaga od Ciebie nieomylności, a jedynie…rzetelności?

Mowa o zasadzie Business Judgment Rule (biznesowej oceny sytuacji), która uregulowana została w art. 293 Kodeksu spółek handlowych.

O co chodzi w skrócie? Jeśli podjąłeś decyzję, która finalnie przyniosła spółce stratę, ale w momencie jej podejmowania działałeś lojalnie, w granicach uzasadnionego ryzyka i na podstawie rzetelnych analiz – jesteś bezpieczny. Prawo chroni menedżerów przed odpowiedzialnością odszkodowawczą względem spółki.

Praktyczna checklista bezpieczeństwa dla Zarządu:

1️⃣ Bazuj na opiniach eksperckich: Przy kluczowych kontraktach korzystaj z zewnętrznych ekspertyz prawnych, finansowych lub technicznych. Delegowanie oceny specjalistom wzmacnia Twoją pozycję w ramach BJR.
2️⃣ Audytuj konflikty interesów: Regularnie weryfikuj, czy osoby podejmujące decyzje nie są powiązane z drugą stroną transakcji. Transparentność jest najlepszą obroną.
3️⃣ Analizuj alternatywy: Zapisuj, jakie inne opcje były rozważane i dlaczego wybrana ścieżka została uznana za najbardziej korzystną dla spółki w danym momencie.
4️⃣ Dokumentuj proces decyzyjny: Protokół z posiedzenia zarządu powinien odzwierciedlać przebieg dyskusji i argumenty „za” oraz „przeciw”. To Twój dowód w ewentualnym procesie.

Pamiętaj: Prawo nie wymaga od Ciebie nieomylności, lecz profesjonalizmu i rzetelności. Twoim zadaniem jest udowodnić, że w dniu decyzji zrobiłeś wszystko, co profesjonalista zrobić powinien.

👇 Praktyczny przykład sytuacji, w której BJR ratuje zarząd, znajdziesz w komentarzu poniżej.

20/02/2026

Masz długi tylko w Urzędzie Skarbowym? Uważaj, to może być pułapka! ⚠️

Wyobraź sobie taką sytuację: Twoja spółka ma problemy, jedynym wierzycielem jest fiskus. Nie składasz wniosku o upadłość, bo usłyszałeś, że sądy upadłościowe odmawiają uwzględniania wniosku, mówiąc: „Nie ma upadłości, bo ma Pan tylko jednego wierzyciela”.

Myślisz: „Skoro sądy upadłościowe tak mówią, to jestem czysty”.

Nic bardziej mylnego! ❌

To moment, w którym wpadasz wprost w ramiona art. 116 Ordynacji podatkowej. Urząd Skarbowy może teraz zapukać do Twojego prywatnego majątku, twierdząc, że nie dopełniłeś obowiązku zgłoszenia upadłości we właściwym czasie.

Co warto wiedzieć?

👉 Orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje, że członek zarządu MA OBOWIĄZEK złożyć wniosek o upadłość, gdy spółka staje się niewypłacalna, nawet jeśli ma tylko jednego wierzyciela - Urząd Skarbowy. Jak wskazują sądy: "obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość jest niezależny od przewidywanej skuteczności tego wniosku."

Zatem choć sąd upadłościowy może oddalić wniosek o upadłość ze względów formalnych (jeden wierzyciel), to dla fiskusa brak tego wniosku może stać się podstawą do przeniesienia odpowiedzialności na majątek prywatny członka zarządu (art. 116 Ordynacji podatkowej).

👉 Aby uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, musisz wykazać, że wniosek został złożony „we właściwym czasie”. "Właściwy czas" to termin ściśle powiązany z momentem wystąpienia stanu niewypłacalności spółki. Jeśli go nie złożysz, bo „przecież mam tylko jeden dług”, fiskus może zająć Twój prywatny majątek: dom czy konto.

Pamiętaj - Jeśli Twoja firma traci płynność, liczy się „właściwy czas” na reakcję.

05/01/2026

Jawność wynagrodzeń - zmiany w Kodeksie pracy.

Od 24 grudnia 2025 r. obowiązują nowe przepisy Kodeksu pracy, które wprowadzają obowiązek informowania kandydatów o wynagrodzeniu już na etapie rekrutacji.

Co to oznacza w praktyce?

Pracodawca musi przekazać osobie ubiegającej się o zatrudnienie informację o:
👉konkretnej kwocie wynagrodzenia albo
👉przedziale (widełkach) wynagrodzenia przewidzianego na dane stanowisko.

Informacja ta powinna zostać przekazana:
👉w ogłoszeniu o pracę, lub
👉przed rozmową kwalifikacyjną, lub
👉najpóźniej przed podpisaniem umowy.

Nie ma obowiązku podawania stawki w samym ogłoszeniu, ale kandydat musi poznać ją odpowiednio wcześniej, tak aby móc się z nią zapoznać i ją ocenić.

Co obejmuje "wynagrodzenie"?

Wynagrodzenie to nie tylko pensja zasadnicza. Obejmuje ono:

👉wszystkie składniki wynagrodzenia, niezależnie od ich nazwy,
👉dodatkowe świadczenia związane z pracą, jeżeli funkcjonują u danego pracodawcy (np. premie, dodatki regulaminowe).

Nie trzeba natomiast informować o świadczeniach wynikających wprost z przepisów powszechnych (np. dodatkach za nadgodziny czy pracę w nocy).

Jeżeli pracodawca posługuje się przedziałem wynagrodzenia, powinien on:

👉wskazywać realne minimum i maksimum, jakie można otrzymać na danym stanowisku,
👉uwzględniać składniki wynikające z obowiązującego regulaminu wynagradzania.

Forma i moment przekazania informacji

Informacja o wynagrodzeniu:
👉nie może być przekazana wyłącznie ustnie,
👉musi mieć formę pisemną lub elektroniczną (np. e-mail),
👉powinna trafić do kandydata z odpowiednim wyprzedzeniem (np. przed rozmową rekrutacyjną), aby mógł ją realnie przeanalizować.

Sankcje

Do 7 czerwca 2026 r. obowiązuje okres przejściowy – brak sankcji. Od 7 czerwca 2026 r. brak przekazania informacji o wynagrodzeniu może skutkować grzywną od 1 000 zł do 30 000 zł.

30/10/2025

Wczoraj miałem przyjemność uczestniczyć w spotkaniu Klubu Przedsiębiorczości w Poznaniu – wydarzeniu, które po raz kolejny udowodniło, że wymiana doświadczeń i dobre relacje to siła napędowa rozwoju w biznesie. 📶

Poznałem wielu inspirujących ludzi, z którymi rozmawialiśmy nie tylko o wyzwaniach, ale też o praktycznych rozwiązaniach i pomysłach na dalszy rozwój.

To był wieczór pełen dobrej energii, merytorycznych rozmów i autentycznego networkingu.

Dziękuję organizatorom za stworzenie przestrzeni, w której przedsiębiorcy mogą się wspierać, uczyć od siebie i wzajemnie inspirować. 💼

18/09/2025

Urodziny mojej drogi zawodowej.

Dwa lata temu zostałem radcą prawnym. Z perspektywy czasu mogę powiedzieć, że to był punkt zwrotny – moment, w którym marzenia i lata nauki stały się rzeczywistością. Ale był to także początek drogi, która uczy mnie dużo więcej niż tylko prawa.

Ta rocznica jest dla mnie szczególna, bo moja ścieżka nie była oczywista ani „zaprogramowana”. Nie pochodzę z prawniczej rodziny, nikt nie wprowadzał mnie do zawodu, nie miałem zaplecza w postaci gotowych kontaktów czy znajomości. Wszystko, co mam dziś, to efekt pracy, konsekwencji i uporu, by iść własnym tempem i na własnych zasadach.

Pierwsze kroki zawodowe stawiałem jeszcze w trakcie aplikacji. Nie ukrywam – bywało ciężko. Były noce spędzone nad aktami, weekendy wypełnione pracą i chwile zwątpienia, kiedy wydawało się, że wszystkiego jest za dużo. Ale paradoksalnie – właśnie te momenty dawały mi największą siłę. Zrozumiałem, że radca prawny to nie tylko ktoś, kto zna przepisy. To ktoś, kto potrafi zachować spokój w trudnych chwilach, kto uczy się pokory wobec prawa i życia, a przede wszystkim – kto potrafi słuchać i rozumieć drugiego człowieka.

W czasie tych dwóch lat były sukcesy – sprawy, które zakończyły się pozytywnie, podziękowania od klientów, momenty, w których mogłem doradzić przedsiębiorcom w kluczowych decyzjach i widzieć, jak te decyzje realnie wpływają na rozwój ich firm. Ale były też porażki – i one, choć bolesne, okazały się niezwykle cenne. Nauczyły mnie, że przegrana nie przekreśla wartości mojej pracy, że liczy się rzetelność i zaangażowanie, a nie tylko wynik.

Dwa lata w zawodzie nauczyły mnie też czegoś bardzo ważnego – jak łączyć intensywną pracę z życiem prywatnym. Choć praca prawnika często kończy się późno i czasem nie zna weekendów, znalazłem przestrzeń dla siebie i dla bliskich. Bo bez tego nawet największe zawodowe sukcesy tracą sens.

Nie stoję w miejscu. Cały czas się uczę i rozwijam. Zostałem Liderem Działu Prawa Korporacyjnego i Gospodarczego Kancelarii SKP (Skoczyński Kolańczyk Rudnicka). To dla mnie ogromne wyróżnienie i odpowiedzialność – kieruję zespołem, który wspiera przedsiębiorców w najważniejszych obszarach ich działalności. Każdego dnia mamy do czynienia z wyzwaniami, które wymagają nie tylko znajomości prawa, ale też zrozumienia, jak działa biznes w praktyce.

To, że powierzono mi tę rolę, traktuję jako dowód zaufania i potwierdzenie, że droga, którą wybrałem, ma sens. Jestem wdzięczny za możliwość rozwoju i za ludzi, z którymi mogę pracować.

Dziękuję za zaufanie, współpracę i inspiracje, które każdego dnia pozwalają mi stawać się lepszym prawnikiem i lepszym człowiekiem. ⚖️💼

Ps.
Na zdjęciu mój ś.p. Dziadek, bez którego nie byłoby tego wszystkiego 🙏

25/08/2025

To jedno z częstszych pytań, które pojawia się przy zgłoszeniach do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). Odpowiedź brzmi: to zależy.

👉 beneficjent rzeczywisty to osoba fizyczna sprawująca bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką – np. posiadająca większość udziałów albo prawo do powoływania i odwoływania członków zarządu.

👉sam fakt, że ktoś jest członkiem zarządu, nie oznacza jeszcze automatycznie, że jest beneficjentem rzeczywistym. Zarząd pełni funkcję wykonawczą, ale beneficjentem rzeczywistym jest zazwyczaj właściciel lub osoba faktycznie kontrolująca spółkę.

👉wyjątek: jeżeli nie da się ustalić osoby posiadającej udziały lub sprawującej kontrolę (np. udziałowcy są rozproszeni i żaden nie ma istotnego pakietu powyżej 25%), wówczas do CRBR wpisuje się członków zarządu jako tzw. osoby zajmujące wyższe stanowisko kierownicze na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret piąty ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu).

👉 Dlatego w praktyce często zdarza się, że do rejestru wpisany zostaje Prezes lub cały zarząd – ale tylko w określonych sytuacjach.

✍️ Podsumowanie:
Członek zarządu nie zawsze jest beneficjentem rzeczywistym. Będzie nim tylko wtedy, gdy nie można wskazać osoby sprawującej kontrolę poprzez udziały lub inne uprawnienia korporacyjne.

⚠️ Konsekwencje błędnego wpisu:
Wpisanie do CRBR osoby, która nie jest beneficjentem rzeczywistym (albo pominięcie właściwego beneficjenta), to nie „drobnostka”. Może to prowadzić do odpowiedzialności prawnej, w tym finansowej.

12/08/2025

Cyfryzacja procedury cywilnej – uchwalona nowelizacja KPC

Od 1 marca 2026 r. zawodowi pełnomocnicy będą mogli wnosić drogą elektroniczną m.in. apelacje, zażalenia (poza do SN), pisma w postępowaniu drugoinstancyjnym, wnioski o mediację, posiedzenie zdalne czy nadanie klauzuli wykonalności. Od 1 marca 2027 r. stanie się to obowiązkiem.

📌 Inne kluczowe zmiany:
1. uchylenie art. 130¹a k.p.c. – koniec ze zwrotem pism procesowych.
2. uproszczenie doręczeń między pełnomocnikami – brak zwrotu przy braku oświadczenia o nadaniu pisma do strony przeciwnej. W zamian sąd w razie wątpliwości będzie mógł żądać dowodu nadania pisma.
3. nowelizacja przesądzi, że ugodę można zawrzeć na posiedzeniu zdalnym bez podpisów.
4. obowiązkowa mediacja w sporach z umów o roboty budowlane, chyba że będą zachodziły podstawy do wydania nakazu zapłaty. Do mediacji można nie przystąpić, jednak w przypadku oczywiście nieuzasadnionej odmowy strona naraża się na ryzyko nałożenia sankcji kosztowej.

Nowe przepisy przewidują też rozwiązania na wypadek awarii Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych (za pomocą którego będą wnoszone pisma procesowe drogą elektroniczną) i problemy z przesłaniem załączników.

To krok w kierunku cyfryzacji postępowań, wymagający od pełnomocników dostosowania praktyki i narzędzi kancelarii.

Nowelizacja oczekuje na podpis Prezydenta.

04/08/2025

Miło mi poinformować, że w nadchodzącym roku akademickim będę miał przyjemność poprowadzić zajęcia na kierunku Kryminologia! ⚖️🕵️‍♂️

Dzięki współpracy z uczelnią studenci będą mogli poznać praktyczne aspekty prawa cywilnego, administracyjnego i gospodarczego, które stanowią fundament nie tylko w pracy prawnika, ale również w zawodach związanych z bezpieczeństwem, kryminalistyką i zarządzaniem ryzykiem.

Wykładanie to dla mnie nie tylko dzielenie się wiedzą, ale przede wszystkim rozmowa o tym, jak prawo działa w praktyce – z perspektywy kancelarii, sali sądowej i codziennych wyzwań, jakie stawia przed nami rzeczywistość.

Nie mogę się już doczekać spotkania z Wami na sali wykładowej! 💼⚖️
Do zobaczenia, studenci Kryminologii! 👨‍🏫

Z przyjemnością przedstawiamy kolejnego wykładowcę, którego będziecie mieli okazję poznać na 𝗸𝗶𝗲𝗿𝘂𝗻𝗸𝘂 𝗞𝗿𝘆𝗺𝗶𝗻𝗼𝗹𝗼𝗴𝗶𝗮! 🤩

𝗠𝗴𝗿 𝗗𝗮𝘄𝗶𝗱 𝗚𝗿𝘂𝘀𝘇𝗸𝗮 to radca prawny, specjalizujący się w prawie cywilnym, administracyjnym i gospodarczym. Na co dzień prowadzi własną kancelarię prawną oraz zajęcia akademickie z zakresu prawa ⚖️🏛️, łącząc przy tym wiedzę teoretyczną z praktycznym doświadczeniem.

Jako wykładowca, mgr Gruszka skupia się na fundamentach prawa, pomagając studentom zrozumieć nie tylko teoretyczne podstawy przepisów prawnych, ale także ich zastosowanie w różnych obszarach. 📖 Jego zajęcia to doskonała okazja, by poznać mechanizmy działania prawa w kontekście cywilnym, administracyjnym i gospodarczym, co stanowi niezbędne podstawy do pracy w obszarze kryminologii, kryminalistyki oraz zarządzania bezpieczeństwem. 👨‍⚖️🔍

Zostań ekspertem Kryminologii i zapisz się na studia już dziś! 🕵️‍♂️ Więcej informacji oraz zasady rekrutacji znajdują się na stronie: https://tiny.pl/n9st4ygj 🌐

22/07/2025

Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza do biznesu. Przestała być futurystycznym gadżetem, ponieważ już teraz m.in. automatyzuje obsługę klienta, generuje teksty, tworzy grafiki, koduje, pomaga porządkować dokumentację, a nawet przyspiesza kontakt z kontrahentami. Nie ma w tym nic dziwnego - AI pracuje 24/7, nie bierze urlopu i nie choruje. Jest to więc realna pomoc dla firm – szybka, wydajna i dostępna zawsze, gdy jest taka potrzeba. Ale czy bezpieczna?

Jako radca prawny coraz częściej analizuję dla klientów umowy dotyczące tworzenia i wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. I za każdym razem wracają te same pytania:

👉 Czy treści wygenerowane przez AI są chronione przez prawo autorskie?
👉 Czy korzystając z cudzych utworów i wpisując je do np. ChatGPT, można naruszyć prawa autorskie?
👉 Czy i kto odpowiada za naruszenie prawa, jeśli AI „zainspiruje się” cudzą twórczością?

To nie są już akademickie rozważania. Te pytania mają realny wpływ na bezpieczeństwo prawne firm – i to w bardzo konkretnych sytuacjach, np. przy wykorzystywaniu treści wygenerowanych przez AI.

Co mówią przepisy i praktyka?

Treści stworzone wyłącznie przez AI co do zasady nie są objęte prawem autorskim, bo stworzył je algorytm, a nie człowiek. Jeśli jednak wpiszesz do modelu (np. ChatGPT) dane, które zawierają cudze utwory – np. fragmenty tekstów, projekty graficzne, logo, zdjęcia i inne treści – to Ty możesz odpowiadać za ich dalsze wykorzystanie.

📌 Przykład:

Agencja social media korzysta z AI do stworzenia zdjęcia osoby na tle gór. Jako inspirację do promptu podają:
„Stwórz obraz jak to zdjęcie” – i dołączają link do konkretnej, chronionej fotografii ze stocka.

❗ Ryzyko: nawet jeśli końcowy obraz różni się w detalach, to AI mogła „zapożyczyć” istotne elementy kompozycji, stylu i kadrów. W takiej sytuacji odpowiedzialność za naruszenie spoczywać będzie na użytkowniku – nie na twórcy narzędzia AI.

Co istotne regulaminy narzędzi AI (np. OpenAI, Midjourney) często przenoszą całą odpowiedzialność na użytkownika – nie zapewniając żadnej gwarancji prawnej co do treści wygenerowanych przez model. Przykładowo regulamin OpenAI zawiera klauzulę, że każda osoba, której prawa własności intelektualnej zostały naruszone, może złożyć skargę – a użytkownik (czyli Ty lub Twoja firma) może ponosić tego konsekwencje.

👨‍💻 AI to niewątpliwie świetne narzędzie, ale trzeba wiedzieć, jak z niego bezpiecznie korzystać. Warto w każdym takim przypadku przeanalizować z prawnikiem, czy nie ryzykujesz naruszeń prawa - bez obaw o nieświadome błędy.

03/07/2025

Zakończyłem właśnie mój 5. rok akademicki!

Zaczynałem w roku akademickim 2020/2021 – czyli w samym środku pandemii. Zamiast stanąć przed grupą żywych ludzi, przemawiałem do czarnego prostokąta komputera. Zero reakcji, zero kontaktu wzrokowego – tylko ja, prezentacja i pytanie w głowie: „czy ktoś w ogóle tam jest?”.

Nie ukrywam – to stresowało bardziej niż niejedna rozprawa sądowa 😊

Tak wyglądały moje początki jako nauczyciela akademickiego.

Dziś, pięć lat później, wiem jedno – nie zamieniłbym tej drogi na żadną inną.

Na co dzień pracuję jako radca prawny, specjalizując się w prawie handlowym, gospodarczym i karno-gospodarczym. Praca z przedsiębiorcami pozwala mi łączyć teorię z praktyką. Dzięki temu na zajęciach nie opowiadam tylko o przepisach, ale też o realnych problemach, decyzjach i konsekwencjach. I czasem… o tym, co naprawdę potrafi się wydarzyć w sądzie lub przy stole negocjacyjnym 🙂

Łączenie zawodu radcy prawnego z uczeniem prawa to dla mnie duża wartość.
I choć czasem łatwiej przekonać sąd niż grupę studentów o 8:00 rano, to nie zamieniłbym tego doświadczenia na żadne inne. Bo żadna sala sądowa nie daje tylu pytań, tyle świeżego spojrzenia i czasem… tylu zaskakujących puent 😉

Dziękuję wszystkim, którzy są częścią tej drogi. Studentom, współpracownikom i tym, którzy kiedyś dali mi kredyt zaufania.

Do zobaczenia w nowym semestrze.

20/05/2025