18/01/2026
🔍 Dlaczego warto wnioskować o zabezpieczenie alimentów?
W praktyce często zdarza się, że osoba uprawniona do alimentów (najczęściej dziecko lub były małżonek) oczekuje na rozstrzygnięcie sądu w sprawie o rozwód albo w sprawie o alimenty – a tymczasem brak zabezpieczenia może powodować trudną sytuację finansową.
W takich przypadkach wniosek o zabezpieczenie alimentów umożliwia szybkie ustalenie tymczasowych świadczeń jeszcze przed zakończeniem postępowania – co jest szczególnie istotne, gdy:
✔ brak jest środków na utrzymanie domu lub dziecka,
✔ konieczne jest pokrycie kosztów leczenia, edukacji, mieszkania,
✔ pozwany uchyla się od łożenia na utrzymanie.
📌 Podstawa prawna zabezpieczenia alimentów
Podstawą prawną do wydania przez sąd postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia alimentacyjnego jest:
• Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.) – art. 730–737 k.p.c. , art. 747– k.p.c. regulujące przesłanki zabezpieczenia,
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy (k.r.o.) – art. 128–144 k.r.o. – określający obowiązek alimentacyjny.
Ogólną zasadą jest, że strona może żądać zabezpieczenia jeśli wykaże interes prawny i uprawdopodobni roszczenie. Reguła ta doznaje jednak ograniczenia w sprawach o alimenty, gdzie wystarczy jedynie uprawdopodobnić istnienie roszczenia. Innymi słowy, nie musisz wykazywać, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.
W praktyce wystarczy że uprawdopodobnisz, że na pozwanym ciąży wynikający z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny (np. składając akt urodzenia dziecka) oraz wykażesz usprawiedliwione koszty utrzymania uprawnionego do alimentów ( np. załączając do wniosku o zabezpieczenie faktury potwierdzające te koszty).
📝 Kiedy i w jakiej sprawie można złożyć wniosek?
Wniosek o zabezpieczenie alimentów możesz złożyć:
🔹 w sprawie o rozwód – jeśli żądasz alimentów na czas trwania rozwodu,
🔹 w sprawie o alimenty – gdy domagasz się alimentów na dziecko lub na siebie,
🔹 przed wszczęciem postępowania – ale wtedy Sąd wyznacza termin, w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione - pod rygorem upadku zabezpieczenia.
W praktyce najczęściej wnioskuje się o zabezpieczenie wraz z pozwem o alimenty albo w pozwie o rozwód (gdy domagamy się ustalenia obowiązku alimentacyjnego już w trakcie postępowania rozwodowego).
🧾 Jak formalnie wygląda wniosek o zabezpieczenie alimentów?
Wniosek o zabezpieczenie alimentów powinien zawierać:
1. Dane stron postępowania – imię i nazwisko, adres, PESEL. Jeśli występujesz z pozwem o alimenty na rzecz dziecka, to powodem jest małoletni, reprezentowany przez rodzica pod którego pieczą pozostaje,
2. Wskazanie sądu – właściwego rzeczowo i miejscowo,
3. Żądanie zabezpieczenia – wskazanie, jakiej kwoty domagasz się od pozwanego na czas trwania postępowania oraz w jakim terminie i w jaki sposób ma być płatna. Warto dodać żądanie zasądzenia odsetek w wypadku zwłoki w płatności którejkolwiek z rat.
4. Uzasadnienie – opis sytuacji faktycznej i finansowej (np. brak środków na utrzymanie dziecka, wysokość usprawiedliwionych potrzeb, brak alimentów od pozwanego),
5. Podpis,
6. Załączniki (jeśli możliwe): dowody dochodów, wydatków, zaświadczenia itp.)
📌 Ważne: wskazanie wysokości alimentów musi być konkretne – sąd nie zasądzi alimentów „w kwocie do ustalenia”.
💰 Opłata sądowa
Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej: uksc), nie pobiera się opłat od wniosku o udzielenie zabezpieczenia, zgłoszonego w piśmie rozpoczynającym postępowanie. Ponadto, ustala przewiduje podmiotowe zwolnienie od kosztów sądowych - strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych oraz strona pozwana w sprawie o obniżenie alimentów nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 2 uksc).
🧠 Jak przebiega procedura w sądzie?
1️. Złożenie wniosku
Sprawy o alimenty rozpoznaje Sąd Rejonowy Wydział Rodzinny i Nieletnich właściwy ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego do alimentów. W sprawach o rozwód orzeka Sąd Okręgowy Wydział Cywilny – najczęściej właściwość wynika z ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków),
2️. Rozpoznanie przez sąd
Sąd może rozpoznać wniosek na posiedzeniu niejawnym (bez udziału stron) albo wezwać strony na rozprawę, jeżeli wymaga tego sytuacja.
3️. Postanowienie zabezpieczające
Sąd wyda postanowienie o:
✔ udzieleniu zabezpieczenia – wskazując wysokość alimentów, sposób płatności i okres w jakim mają być płacone (do zakończenia postępowania),
✔ oddalające wniosek o udzielenie zabezpieczenia – w przypadku braku dostatecznych podstaw. Wtedy rozstrzygniecie takie możesz zaskarżyć.
4️. Egzekucja
Jeśli zabezpieczenie zostanie zasądzone, alimenty są egzekwowane jak standardowe świadczenia pieniężne – również przez komornika, jeśli dłużnik nie płaci. Zgodnie z art. 743 k.p.c. postanowienie jest natychmiast wykonalne !
Jeśli chcesz przygotować profesjonalny wniosek o zabezpieczenie alimentów, poprawnie wskazać argumenty oraz przejść przez procedurę sądową bez stresu – zapraszam do kontaktu.
Jako adwokat z Góry specjalizuję się w sprawach rodzinnych, w tym rozwodach i alimentach – pomogę Ci zabezpieczyć Twoje prawa.
