Kancelaria Adwokacka Przemysław Juchacz

29/03/2024

17/05/2021

Umowa o roboty budowlane

Umowa o roboty budowlane należy do kategorii nazwanych umów cywilnoprawnych. Zgodnie z treścią art. 647 k.c., przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.

Przedmiotem umowy jest stworzenie określonego obiektu lub wyremontowanie już istniejącego. Najczęściej dotyczy budowy domów jednorodzinnych lub remontów lokalów mieszkalnych. Przepisy wymagają, aby umowa o roboty budowlane była zawarta w zwykłej formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Jak podkreślił Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 4 lutego 2020 r. (sygn. akt I Aga 78/19), umowa o roboty budowalne jest podtypem umowy o dzieło, a kryterium odróżniającym nie jest samo nazewnictwo stosowane wobec stron umowy ale wielkość i złożoność danej inwestycji – umowa o roboty budowlane dotyczy większych przedsięwzięć o zindywidualizowanych właściwościach fizycznych i użytkowych. Cechuje się takimi elementami jak: zastosowanie dokumentacji projektowej, korzystanie z dziennika budowy, przekazanie terenu budowy lub jego wyodrębnionej części, występowanie zinstytucjonalizowanego nadzoru.

28/04/2021

Mediacja rodzinna

Jedną z form pomocy skierowaną do rodzin uwikłanych w konflikt są mediacje. Mediacja jest jednym z dobrowolnych sposobów rozwiązywania konfliktów i umożliwia polubowne rozwiązanie trudnej sprawy przy wsparciu bezstronnej i neutralnej osoby trzeciej. Podmioty decydują się podjąć próbę mediacji, gdy ich celem jest nie tylko uzyskanie korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, lecz przede wszystkim wyjaśnienie spornych kwestii i nawiązanie porozumienia. Podkreślić należy, że przystąpienie do mediacji nie wiąże się z obowiązkiem zawarcia ugody. Nie przekreśla ono również prawa strony do dochodzenia swoich praw przed sądem. Mediacja odbywa się za zgodą obu stron, a wypracowana w jej toku ugoda jest efektem osiągniętego konsensusu.

W sprawach rodzinnych odbywają się w gronie rodzinnym i biorą w nich udział: małżonkowie, rodzeństwo, rodzice, dzieci, dalsi członkowie rodziny. Mediacje rodzinne dotyczą także partnerów żyjących w związkach nieformalnych. Zakres spraw będących przedmiotem mediacji jest bardzo szeroki i nie ogranicza się wyłącznie do ustaleń okołorozwodowych. Oprócz separacji i rozwodu małżonków, w tym spraw związanych z warunkami rozstania, uregulowania opieki nad dziećmi, ustalenia kontaktów z dzieckiem, alimentów czy podziału majątku.

Z praktyki mediatorów rodzinnych wynika ponadto, że do mediacji kierowane są również sprawy rodzinne o podłożu karnym, dotyczące fizycznego i psychicznego znęcania się nad osobami najbliższymi oraz związane z groźbami karalnymi, uporczywym nękaniem, naruszeniem czynności narządu ciała i rozstroju zdrowia.

26/02/2021

Słów kilka o zachowku

Zachowek to temat dość kontrowersyjny. Jest to instytucja, która ingeruje w ostatnią wolę spadkodawcy, a jednocześnie jest swego rodzaju zabezpieczeniem najbliższych krewnych spadkodawcy na wypadek gdyby zostali przez niego pominięci w spadkobraniu.

Prawo do zachowku oparte jest na istnieniu bliskiej więzi rodzinnej między spadkodawcą a uprawnionym, w związku z czym prawo spadkowe zapewniło ochronę praw najbliższej rodziny zmarłego, co znajduje swoje odzwierciedlenie w wielu instytucjach uregulowanych w kodeksie cywilnym, a dokładniej w części dotyczącej prawa spadkowego. Cel zachowku została doskonale opisany w orzeczeniu SN z dnia 13 czerwca 2013 r, (V CSK 385/12), w którym to wskazano, że „instytucja zachowku służy ochronie interesów majątkowych najbliższych członków rodziny spadkodawcy, wymienionych w art. 991 § 1 k.c., przez zapewnienie im, niezależnie od woli spadkodawcy, a nawet wbrew jego woli, roszczenia pieniężnego odpowiadającego określonemu w powołanym przepisie ułamkowi wartości ich udziału w spadku, który by im przypadał przy dziedziczeniu ustawowym.”

Kto ma prawo się ubiegać?
- zstępni – dzieci spadkodawcy, wnuki, prawnuki itd.
-małżonek
- rodzice spadkodawcy

Wysokość zachowku to połowa wartości udziału jaki przypadałby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym, czyli połowa z tego co uprawniony by dostał gdyby nie był pominięty w spadku. Odstępstwo od reguły dotyczy małoletnich zstępnych oraz osób trwale niezdolnych do pracy. W ich przypadku wysokość zachowku wynosi dwie trzecie wartości udziału spadkowego.

Pierwszą czynnością konieczną do obliczenia zachowku jest ustalenie czystej wartości spadku. Należy ustalić wartość stanu czynnego spadku przez zestawienie i wycenę wszystkich praw (aktywów) należących do spadku, następnie od tak ustalonej wartości stanu czynnego spadku – odjąć wartość stanu biernego (pasywów) spadku. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę- od tej zasady istnieją wyjątki zawarte w art. 994 k.c. Czysta wartość spadku powiększona o darowizny doliczane do spadku tworzy substrat zachowku. Podstawę obliczenia zachowku określonego spadkobiercy stanowi udział spadkowy. Zgodnie z art. 992 k.c. przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni. Tak ustalony udział spadkowy należy następnie pomnożyć przez substrat zachowku i przez jedną drugą lub dwie trzecie (zgodnie z art. 991 § 1 k.c.) a otrzymany w ten sposób wynik określa wysokość zachowku.

25/01/2021

Ustalenie kontaktów z dzieckiem

Ustalenie oraz zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem stanowi istotne zagadnienie prawa rodzinnego i opiekuńczego. Orzecznictwo sądów w takich sprawach jest bardzo bogate.

Elementarną kwestią, na którą trzeba by wskazać w tej materii, jest odróżnienie uregulowań w zakresie kontaktów z dzieckiem od pieczy nad nim. Zgodnie z dyspozycją art. 113 § 1 k.r.o. niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Tak więc kontakty z dzieckiem, nie są elementem wykonywania władzy rodzicielskiej i prawo do nich jest niezależne od jej posiadania. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej (wyrok SN z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt V KK 42/18).

Podkreślić w tym miejscu należy, że prawo do utrzymywania kontaktów z dzieckiem jest prawem osobistym rodziców i przez to niezależnym od władzy rodzicielskiej, dlatego przysługuje rodzicom również w razie pozbawienia ich władzy rodzicielskiej, jej zawieszenia albo ograniczenia (wyrok SN z dnia 8 września 2004 r., sygn. akt IV CK 615/03, LEX nr 122840).

W przypadku kiedy dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka oraz biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy. Oznacza to, że samo faktyczne sprawowanie przez dłuższy czas pieczy nad dzieckiem nie jest wystarczające do uwzględnienia przez sąd wniosku o kontakty z nim, ponieważ decydujący powinien być pozytywny wpływ na wychowanie oraz rozwój duchowy i emocjonalny dziecka.

29/12/2020

Rozwód-przesłanki pozytywne i negatywne

Rocznie w Polsce sądy orzekają średnio 65 tys. rozwodów. Wpływ na zwiększone zainteresowanie procedurami rozwodowymi ma także okres lockdownu kiedy małżeństwa spędzają ze sobą każdą wolną chwilę, co może uwypuklić problemy i różnice w związku.

Aby uzyskać rozwód, koniecznym jest wypełnienie określonych ustawą przesłanek, tj. wykazanie że rozkład pożycia między małżonkami ma charakter trwały i zupełny. Zupełny rozkład pożycia obejmuje co do zasady łączny zanik pomiędzy małżonkami:
-więzi duchowej,
-więzi fizycznej
-więzi gospodarczej.

W pewnych przypadkach dopuszcza się jednak uznanie za zupełny rozkład pożycia również pomimo braku całkowitego zaniku więzi gospodarczych, np. kiedy w trakcie rozprawy rozwodowej małżonkowie ze względów ekonomicznych mieszkają we wspólnym mieszkaniu i prowadzą w znikomym zakresie wspólne gospodarstwo domowe, zwłaszcza wtedy, kiedy mają wspólne małoletnie dzieci. Trwałość rozkładu pożycia małżeńskiego oznacza natomiast, że doświadczenie życiowe pozwala przyjąć, iż na tle konkretnej sprawy powrót małżonków do pożycia nie nastąpi (wyr. SA w Katowicach z 12.3.2010 r., I ACa 51/10, niepubl.). Dopiero w następstwie ustania wszystkich trzech więzi możliwe jest skuteczne żądanie orzeczenia przez sąd o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód.

Dla skutecznego żądania orzeczenia o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód nie wystarczy jednak spełnienie przesłanki pozytywnej. Niezbędne jest również, aby nie wystąpiła żadna z trzech przesłanek negatywnych, do których art. 56 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zalicza: sprzeczność rozwodu z dobrem wspólnych małoletnich dzieci, sprzeczność z zasadami współżycia społecznego oraz żądanie rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia (chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego).

Puentując, jeżeli sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie o rozwód, przyjmie, iż rozkład pożycia ma charakter zupełny i trwały, a żadna negatywna przesłanka nie wystąpiła, wyda wyrok, w którym rozwiąże przez rozwód związek małżeński stron.

10/11/2020

Słów kilka na temat wpływu pandemii na zaciągnięte zobowiązania umowne

Wydarzenia związane z rozprzestrzenianiem się koronawirusa sprawiają, że przedsiębiorcy są pełni obaw, czy uda im się zrealizować swoje obowiązki kontraktowe.
Jedną z naczelnych zasad prawa zobowiązań jest zasada pacta sunt servanda (łac. umów należy dotrzymywać). Odpowiedzialność za niewykonanie zawartej umowy określa art. 471 kodeksu cywilnego. Wskazuje on, że ,,dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi".
Oczywiste jest, że pandemię koronawirusa możemy zakwalifikować jako okoliczność siły wyższej, czyli taką na którą strony zobowiązań umownych nie miały wpływu, nie mogły jej przewidzieć, a muszą się dostosować do ograniczeń wprowadzanych w ich funkcjonowaniu. Wystąpienie pandemii jako okoliczność siły wyższej nie pozwala na swobodne zrezygnowanie z wykonywania zobowiązań umownych zaciągniętych przed wystąpieniem pandemii, a będzie to możliwe wyłącznie wówczas, gdy między brakiem możliwości wykonania umowy, a siłą wyższą istnieje ścisły związek, a strony pomimo wykazania się najwyższą starannością w celu zminimalizowania skutków siły wyższej, nie były i nie są w stanie jej pokonać.
Rekomendowanym rozwiązaniem jest dążenie do dobrowolnego uregulowania zobowiązań, uwzględniających konsekwencje pandemii. Można to zrealizować przez negocjowanie warunków umownych, złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się roszczeń bądź rozwiązanie umowy.
Kodeks cywilny przewiduje również tzw. klauzulę rebus sic stantibus, czyli zmianę umowy w związku ze zmieniającymi się stosunkami społeczno-gospodarczymi w sytuacjach nadzwyczajnych, w drodze postępowania sądowego.
Podsumowując, rozsądnym rozwiązaniem wydaje się przeprowadzenie szczegółowej analizy umów pod kątem możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności z powodu wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnej zmiany stosunków.