19/11/2025
Koty wolno żyjące – prawo, odpowiedzialność i… odrobina serca🐾💚
Zima zbliża się nieubłaganie❄️ Gdy my szukamy ciepła w domach🏠, one mają tylko te kilka kartonów📦, małe domki postawione przez mieszkańców czy otwarte okienka do piwnic. Niestety każdego roku widzimy to samo: zniszczone schronienia, pozamykane piwnice, ignorowanie ich obecności – jakby ich los nie miał znaczenia.
Koty wolno żyjące, żyją obok nas – cicho, niezauważalnie, często niezrozumiane🐈 W naszej codzienności mijamy je często nieświadomie. Zgodnie z prawem to nie „bezdomniaki”, które można przeganiać z podwórka. Nie są „czyjeś”, ale też nie są niczyje.
📜Zgodnie z art. 4 ust. 17 ustawy o ochronie zwierząt – stanowią element ekosystemu i są objęte ochroną prawną. Ponadto koty nawet te wolno żyjące, są zwierzętami domowymi w rozumieniu ustawy o ochronie zwierząt.
Jednak często to właśnie one doświadczają największej bezbronności wobec działań ludzi. To jak je traktujemy, nie jest wyłącznie kwestią empatii – to również kwestia przestrzegania prawa⚖️
Co to oznacza w praktyce? 🤔
Art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt zakazuje działań powodujących cierpienie zwierząt. W praktyce oznacza to, że wobec zwierząt w tym kotów wolno żyjących obowiązuje zakaz:
❌umyślnego zadawania bólu lub cierpienia,
❌stosowania przemocy,
❌przepędzania kotów wolno żyjących z miejsca, które stanowi ich środowisko,
❌niszczenia miejsc bytowania kotów wolno żyjących,
❌pozbawiania dostępu do schronienia, gdzie chronią się przed zimnem,
❌pozbawiania dostępu do pożywienia,
❌niszczenia ich schronień np. budek dla kotów,
Co ciekawe – celowe zamykanie okienek piwnicznych, które od dłuższego czasu pozostawały otwarte i służą kotom wolno żyjącym jako schronienie, to nie tylko działanie nieetyczne. Takie postępowanie to utrudnianie im przetrwania, a także może być traktowane jako działanie sprzeczne z ustawą o ochronie zwierząt.
Gmina MA OBOWIĄZEK pomagać kotom wolno żyjącym🏛🐱
Zgodnie z art. 11 ustawy o ochronie zwierząt, do zadań gminy należy m.in. zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom.
📌Gmina corocznie ma obowiązek określić program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, który będzie obejmował m.in. opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie (tj. zapewnienie pożywienia, zapewnienie miejsc bytowania w tym schronienia, prowadzenie sterylizacji i kastracji).
Należy wskazać, że powyższe nie jest dobrą wolą, a obowiązkiem gminy⚠️
A co z karmicielami/wolontariuszami? 🙋♀️🙋♂️
Wokół karmicieli/wolontariuszy narosło mnóstwo mitów. Tymczasem – jeśli dokarmianie odbywa się w sposób uporządkowany, nie powoduje bałaganu i jest zgodne z ustalonymi zasadami – nie można zabronić takiej pomocy. Osoby dokarmiające koty wolno żyjące nie są intruzami. W świetle prawa są często jedyną realną formą ochrony zwierząt żyjących na danym terenie. To oni m.in.
✅dbają o dostarczenie pożywienia,
✅umieszczają budki w miejscach bytowania kotów,
✅łapią koty w celu ich sterylizacji/kastracji lub zapewnienia im odpowiedniego leczenia.
Sytuacje kotów wolno żyjących znam z własnego doświadczenia💬
Od lat pomaga kotom wolno żyjącym – po prostu, po cichu, po ludzku. Znam ich miejsca, znam ich trasy, wiem gdzie chowają się przed mrozem. Wiem też, jak niewiele trzeba, żeby im to odebrać: jedno zamknięte okienko, jedna zniszczona budka, jedna interwencja kogoś, kto uzna, że „kot nie powinien tu być”. Dla mnie te sytuacje to nie tylko paragrafy – to konkretne zwierzęta, które właśnie straciły jedyne schronienie💔
To nie są abstrakcyjne sytuacje, które widzi się w internecie. To dzieje się tuż obok nas – a ja przez lata widziałam to z bliska. Koty wolno żyjące nie prosiły o życie na ulicy. Mimo to każdego dnia walczą o ciepło, bezpieczeństwo i przetrwanie, zazwyczaj jedyną ochronę znajdując u osób, które je dokarmiają, pilnują ich miejsca bytowania, po prostu je dostrzegają… 🐾
Koty wolno żyjące nie mają głosu, ale my możemy być tym głosem – i prawo również stoi po ich stronie⚖️ Koty wolno żyjące mają prawo istnieć, a my mamy obowiązek to prawo szanować.
