18/06/2026
⚖️ Stanowisko Prezydium NRA w sprawie standardów oceny należytej staranności pełnomocnika procesowego.
🟢 W dniu 18 czerwca 2026 roku Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przyjęło stanowisko w sprawie standardów oceny należytej staranności pełnomocnika procesowego.
🟢 W stanowisku Prezydium NRA wyraziło zdecydowany sprzeciw wobec argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2026 r., sygn. III CZ 44/26, w zakresie dotyczącym oceny należytej staranności profesjonalnego pełnomocnika.
🟢 W ocenie Prezydium NRA przyjęte w uzasadnieniu założenia prowadzą do wykreowania standardu wykonywania zawodu adwokata, który nie znajduje oparcia ani w obowiązujących przepisach prawa, ani w realiach świadczenia pomocy prawnej, a w konsekwencji może godzić w konstytucyjne prawo obywateli do sądu oraz do korzystania z profesjonalnej pomocy prawnej.
➡️ Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej pokreśliło, że teza, zgodnie z którą adwokat powinien przy planowaniu czynności procesowych zakładać możliwość wystąpienia krótkotrwałych problemów zdrowotnych i odpowiednio wcześniej podejmować czynności procesowe pod rygorem przypisania mu winy za uchybienie terminowi, prowadzi do ustanowienia standardu staranności oderwanego od realiów wykonywania zawodu adwokata oraz zasad funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
➡️ Adwokat jest zobowiązany do działania z najwyższą starannością zawodową, jednak nie może być obciążany odpowiedzialnością za sam fakt skorzystania z całego ustawowo przewidzianego terminu. Termin procesowy wyznacza granice dopuszczalnego działania strony i jej pełnomocnika. Korzystanie z niego do ostatniego dnia nie może być traktowane jako przejaw nienależytej staranności ani okoliczność przemawiająca przeciwko stronie ubiegającej się o przywrócenie terminu.
➡️ Przyjęcie odmiennego założenia prowadziłoby do faktycznego skracania terminów procesowych dla profesjonalnych pełnomocników. W praktyce oznaczałoby bowiem oczekiwanie, że adwokat wykona czynność wcześniej niż wymaga tego ustawa wyłącznie dlatego, że w ostatnich dniach terminu mogą wystąpić zdarzenia losowe. Taka wykładnia pozostaje trudna do pogodzenia z zasadą pewności prawa oraz z konstytucyjnym prawem obywatela do sądu.
➡️ Prezydium NRA zwróciło również uwagę, że choroba pełnomocnika nie może być oceniana wyłącznie przez pryzmat organizacji jego pracy. Adwokat jest człowiekiem, a nie uczestnikiem postępowania pozbawionym prawa do ochrony zdrowia. Wymaganie, aby przewidywał i zawczasu kompensował każdą potencjalną niedyspozycję zdrowotną, prowadzi do nieakceptowalnego wniosku, że ryzyko choroby ma zawsze obciążać stronę postępowania, niezależnie od konkretnych okoliczności sprawy.
➡️ Prezydium NRA podkreśliło, że ocena przesłanki braku winy przy rozpoznawaniu wniosków o przywrócenie terminu powinna mieć charakter indywidualny, uwzględniający rzeczywiste okoliczności danej sprawy, a nie opierać się na abstrakcyjnym założeniu, iż profesjonalny pełnomocnik powinien stale planować swoją pracę z wyprzedzeniem pozwalającym wyeliminować skutki wszelkich możliwych zdarzeń losowych.
➡️ Ochrona prawa obywatela do skutecznej pomocy prawnej wymaga, aby standard należytej staranności adwokata był standardem wysokim, lecz jednocześnie racjonalnym i odpowiadającym rzeczywistym warunkom wykonywania zawodu. W przeciwnym razie konsekwencje zdarzeń niezależnych od pełnomocnika będą ponosili przede wszystkim obywatele poszukujący ochrony swoich praw przed sądem. Z tego też powodu i mając przede wszystkim na względzie interes obywateli nieakceptowalne jest dokonywanie przez sądy ocen zaprezentowanych w przedmiotowym orzeczeniu.
Czytaj stanowisko - link w komentarzu. 🔗
