10/03/2016
WNIOSEK O NADANIE WYROKOWI RYGORU NATYCHMIASTOWEJ WYKONALNOŚCI
Czy orzeczenie nieprawomocne może być wykonalne? Okazuje się, że w niektórych wypadkach jest to możliwe, nawet jeżeli nie wynika to z mocy samego prawa. Wówczas niezbędne jest opatrzenie wyroku w rygor natychmiastowej wykonalności. Regulacja ta wynika z art. 333 kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady, że wykonalne są dopiero wyroki prawomocne. Rygor natychmiastowej wykonalności polega na nadaniu wyrokowi cech tytułu egzekucyjnego jeszcze przed uprawomocnieniem. Natychmiastowa wykonalność wyroków oznacza, że wyrok nieprawomocny stanowi tytuł egzekucyjny i podlega wykonaniu.
Czy tylko obywatel zyskuje na tej procedurze? Głównym celem, jaki przyświeca tej instytucji, jest przyspieszenie całej procedury dochodzenia roszczeń przez sąd.
Czy wyrok opatrzony rygorem wykonalności jest tytułem egzekucyjnym? Wyrok opatrzony rygorem wykonalności jest tytułem egzekucyjnym (art. 777 § 1 pkt 1), który stanowi podstawę egzekucji, jeżeli zostanie zaopatrzony w klauzulę wykonalności (art. 776 k.p.c.).
Jak zatem uzyskać omawiany rygor natychmiastowej wykonalności? Należy w tym celu złożyć do sądu wniosek, jeżeli przyznanie rygoru nie następuje z urzędu.
Czy wniosek ten należy uzasadnić? Wniosek ten powinien być należycie umotywowany. Nie wszyscy mają jednak świadomość, że sprawne dochodzenie uprawnień przed sądem w dużej mierze zależy od znajomości reguł postępowania, a w tym wypadku od dokładności sporządzenia wniosku.
Wniosek ten może być również zawarty w pozwie, zgłoszony w piśmie procesowym przed rozpoczęciem rozprawy lub bezpośrednio na rozprawie. W praktyce stosowanej często przez osoby fizyczne czy prawników, zdarza się, że wnioski te nie zawierają uzasadnień z mocnymi argumentami skierowanymi do rozpatrzenia przez sąd lub nie zawierają żadnych uzasadnień. Wniosek o rygor natychmiastowej wykonalności może złożyć nie tylko powód ale także interwenient uboczny, współuczestnik sporu, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna lub inspektor pracy w sytuacji, gdyby opóźnienie wyroku:
- uniemożliwiało jego wykonanie,
- znacznie utrudniało jego wykonanie,
- narażało powoda na szkodę.
Ważne jest, by wykazać przynajmniej jedną z wyżej wymienionych przesłanek określonych w § 3 art. 333 kodeksu postępowania cywilnego. Każda z tych przesłanek może oddzielnie stanowić podstawę wniosku o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Jeżeli powód nie wykaże żadnych z tych okoliczności, sąd oddali wniosek.
Czy rygor natychmiastowej wykonalności odnosi się do wszystkich wyroków?
Rygor natychmiastowej wykonalności może zostać nadany tylko takiemu wyrokowi, który nadaje się do wykonania w drodze egzekucji. Nie można więc nadać rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi ustalającemu stosunek prawny lub prawo, a także w zasadzie wyrokowi kształtującemu stosunek prawny lub prawo, np. zasądzającemu odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez zwierzę (art. 431 § 2 k.c.).
Źródła: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, prof. Zieliński, 2015, wyd. 8
