10/08/2026
Słupy energetyczne, gazociągi i inne urządzenia przesyłowe na prywatnych działkach. Co zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego?
Przez wiele lat właściciele nieruchomości, na których znajdowały się urządzenia przesyłowe, mieli ograniczone możliwości dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z ich gruntu. Dotyczy to w szczególności infrastruktury powstałej wiele lat temu – jeszcze w okresie PRL – takiej jak słupy i linie energetyczne, gazociągi czy inne urządzenia służące do przesyłu energii lub mediów.
Istotną zmianę przyniósł wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16.
Trybunał zakwestionował możliwość takiego rozumienia przepisów, które pozwalało przedsiębiorstwom przesyłowym na nabywanie w drodze zasiedzenia – za okres sprzed 3 sierpnia 2008 r. – prawa odpowiadającego treścią służebności przesyłu, jeżeli wcześniej nie
doszło m.in. do wywłaszczenia nieruchomości ani wydania odpowiedniej decyzji administracyjnej.
Ma to znaczenie przede wszystkim dla właścicieli nieruchomości, którzy przez lata znosili obecność infrastruktury przesyłowej na swoich gruntach, nie otrzymując za to wynagrodzenia. Co istotne, pojawiają się już pierwsze korzystne dla właścicieli rozstrzygnięcia.
W jednej ze spraw Sąd Okręgowy w Rzeszowie przyznał właścicielce ponad 180 tys. zł jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, jednocześnie oddalając zarzut zasiedzenia podnoszony przez przedsiębiorstwo przesyłowe. W innej sprawie Sąd Najwyższy przyznał właścicielowi ponad 335 tys. zł. Kwoty te pokazują, że wynagrodzenie za korzystanie z prywatnej nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe może być znaczące i zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Nie oznacza to jednak, że każda nieruchomość z urządzeniem przesyłowym będzie automatycznie uprawniała do uzyskania określonej kwoty.
Przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia znaczenie mogą mieć m.in.:
• rodzaj urządzenia przesyłowego,
• zakres korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo,
• szerokość pasa zajętego przez infrastrukturę i strefy związane z jej funkcjonowaniem,
• przeznaczenie nieruchomości,
• jej lokalizacja i wartość,
• sposób faktycznego korzystania z gruntu,
• ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości wynikające z istniejącej infrastruktury.
Znaczenie ma również ustalenie, czy przedsiębiorstwo posiada skuteczny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości oraz czy w przeszłości doszło do prawidłowego uregulowania stanu prawnego gruntu.
Warto przy tym pamiętać, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza automatycznej wypłaty pieniędzy właścicielom wszystkich nieruchomości, na których znajdują się stare urządzenia przesyłowe. Każda sprawa wymaga analizy dokumentów dotyczących konkretnej nieruchomości, historii powstania urządzeń oraz podstawy prawnej korzystania z gruntu. Jednocześnie obecne orzecznictwo pokazuje, że kwestia wynagrodzenia za korzystanie z
prywatnych nieruchomości przez przedsiębiorstwa przesyłowe ponownie nabiera istotnego znaczenia.
_______________________
Kancelaria Radcy Prawnego Aleksandra Trusewicz
📍74-400 Dębno, ul. Mickiewicza 38
📍74-240 Lipiany, ul. Plac Wolności 19
☎️tel. 502 455 394 / 789 423 892
📧e-mail: [email protected]
💻www.aleksandratrusewicz.pl
