Adwokat Magdalena Długosz - Kowalska

Adwokat Magdalena Długosz - Kowalska Jeśli potrzebujecie Państwo porady prawnej, pomocy obrońcy czy pełnomocnika - proszę o kontakt.

20/05/2025

🔍 Rodzaje umów o pracę – co wybrać i co trzeba wiedzieć?

W kontynuacji naszej serii chciałabym nakreślić Państwu trzy podstawowe rodzaje umów o pracę, które reguluje Kodeks pracy. Wybór rodzaju umowy ma ogromne znaczenie dla stabilności zatrudnienia, praw i obowiązków pracownika, a także możliwości jej rozwiązania.

1. Umowa na okres próbny (art. 25 § 2 KP)
Zawierana maksymalnie na 3 miesiące – jej celem jest sprawdzenie kwalifikacji pracownika. Nie można jej przedłużać ani ponownie zawrzeć z tym samym pracownikiem na to samo stanowisko. Co istotne, okres wypowiedzenia tej umowy jest krótszy niż przy pozostałych rodzajach umów.

2. Umowa na czas określony (art. 25 § 1 KP)
To jedna z najczęściej spotykanych form zatrudnienia, ale warto wiedzieć, że ustawodawca wprowadził tutaj istotne ograniczenia – o których opowiem szerzej w następnym poście. Dla porządku dodam, że może być zawarta maksymalnie trzy razy z tym samym pracodawcą i nie dłużej niż na łączny okres 33 miesięcy (więcej = automatyczne przekształcenie w umowę na czas nieokreślony).

3. Umowa na czas nieokreślony
Trzecim i najbardziej pożądanym przez pracowników typem umowy jest umowa o pracę na czas nieokreślony. Zapewnia ona największą stabilność zatrudnienia i najpełniejszą ochronę stosunku pracy.
Jeśli chodzi o okres wypowiedzenia – przy każdym rodzaju umowy jest on inny. Temat ten przybliżę przy okazji następnego posta z serii.

4. ⚖️ Różnice praktyczne:
• Umowa na czas nieokreślony zapewnia najszerszą ochronę prawną.
• Umowa na okres próbny daje dużą elastyczność obu stronom.

⚖️Pomagamy skutecznie ⚖️

24/04/2025

🧾 Umowa o pracę – co musi się w niej znaleźć?

Szanowni Państwo,
rozpoczynam dziś serię, w której przybliżę najważniejsze zagadnienia dotyczące umowy o pracę. W pierwszej kolejności omówimy to, co absolutnie musi się w niej znaleźć, by odpowiadała ona wymaganiom jakie stawie Kodeks pracy.

Zgodnie z art. 29 § 1 Kodeksu pracy, umowa o pracę powinna zawierać:
1. Strony umowy – kto zatrudnia i kto jest zatrudniany, czyli oznaczenie pracodawcy i pracownika.
2. Rodzaj umowy – czy jest to umowa na okres próbny, czas określony czy nieokreślony.
3. Data zawarcia umowy oraz data rozpoczęcia pracy.
4. Rodzaj pracy – czyli określenie stanowiska pracy.
5. Miejsce wykonywania pracy – gdzie praca ma być świadczona.
6. Wynagrodzenie – jego składniki i wysokość.
7. Wymiar czasu pracy – pełen etat, ¾, ½ itp.
8. Okres na jaki umowa jest zawierana - jeśli umowa jest terminowa.

Kodeks pracy nakłada też na pracodawcę obowiązek przekazania pracownikowi informacji uzupełniających, takich jak długość przysługującego urlopu, okres wypowiedzenia czy zasady dotyczące godzin nadliczbowych – i to nie później niż w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy (art. 29 § 3 Kodeksu pracy).

📌 Wniosek: Warto zwrócić uwagę na fakt, że choć forma pisemna umowy jest wymagana, brak jej dochowania nie czyni umowy nieważną – ale może prowadzić do problemów dowodowych i naruszeń praw pracownika.
W kolejnym poście przyjrzymy się rodzajom umów o pracę i temu, jakie są między nimi różnice praktyczne i prawne.

⚖️Pomagamy skutecznie ⚖️

06/03/2025

Jak zmienić określoną w wyroku rozwodowym wysokość alimentów?✔️

To kolejny post z serii dotyczącej możliwej zmiany elementów wyroku rozwodowego. Alimenty na dziecko lub ewentualnie na małżonka mogą być podwyższone lub obniżone a nawet uchylone, jeśli nastąpi istotna zmiana okoliczności. Osoby, na rzecz których zostały zasądzone alimenty są tzw. uprawnionymi natomiast „płatnicy alimentów” nazywani są zobowiązanymi.

Podstawa prawna✔️
Zgodnie z art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd może zmienić wysokość alimentów w razie zmiany okoliczności będących podstawą ich ustalenia. Reguła ta odnosi się do każdego rozstrzygnięcia o alimentach, w tym tego zawartego w wyroku rozwodowym.

Kiedy można wnioskować o zmianę?✔️
✔️ Podwyższenie alimentów, gdy:
o Wzrosły potrzeby uprawnionego np. koszty leczenia czy edukacji dziecka.
o Osoba zobowiązana np. rodzic płacący alimenty poprawił swoją sytuację finansową.
✔️ Obniżenie alimentów, gdy:
o Pogorszyła się sytuacja finansowa zobowiązanego do alimentów.
o Dziecko osiągnęło względną samodzielność i nie potrzebuje już wsparcia na dotychczasowym poziomie.
o Drugi rodzic poprawił swoją sytuację finansową i jest w stanie ponosić większe koszty utrzymania dziecka.
✔️ Uchylenie alimentów, gdy:
o Sytuacja materialna uprawnionego, w tym dziecka pozwala mu na samodzielne utrzymanie.
o Małżonek uprawniony do alimentów wstąpi w nowy związek małżeński.
o Minęło pięć lat od prawomocności wyroku, a Sąd nie ustalał winy w rozwodzie.
Jak wszcząć postępowanie?
✔️ Pozew składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania uprawnionego.
✔️ Opłata sądowa: Pozew o podwyższenie alimentów jest wolny od opłat sądowych. Od pozwu o obniżenie/uchylenie alimentów pobierana jest opłata zależna od wartości przedmiotu sporu.
✔️Postępowanie – odbywa się w formie procesu czyli tzw. postepowania procesowego, w którym występują dwie strony powód i pozwany.
✔️ Kto może złożyć pozew?
o Rodzic, działając w imieniu małoletniego dziecka, na rzecz którego rzecz zasądzono alimenty.
o Rodzic płacący alimenty, jeśli chce ich obniżenia/uchylenia.
o Dziecko po osiągnięciu pełnoletności, jeśli alimenty były zasądzone na jego rzecz.
o Małżonek, który domaga się podwyższenia ewentualnie obniżenia/uchylenia alimentów.

Jak wygląda postępowanie dowodowe?
• Sąd może przesłuchać strony i świadków.
• Analizowane są dokumenty potwierdzające sytuację finansową stron oraz obrazujące potrzeby osoby uprawnionej.

Jak wygląda finał sprawy?
Sąd jeżeli stwierdzi, że zaistniały podstawy do zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia wydaje wyrok, w który zmienia na przyszłości określoną w wyroku rozwodowym wysokość alimentów ewentualnie uchyla stwierdzony tym wyrokiem obowiązek alimentacyjny.

Sąd wydaje wyrok, w którym oddala powództwo jeżeli stwierdzi, że brak jest podstaw do zmiany ustalonej w wyroku rozwodowym wysokości alimentów.

⚖️Pomagamy skutecznie ⚖️

02/03/2025

Jak zmienić władzę rodzicielską po rozwodzie?

To kolejny post z serii dotyczącej zmiany elementów wyroku rozwodowego. Tym razem omówię procedurę zmiany tego orzeczenia w zakresie władzy rodzicielskiej. Władza rodzicielska obejmuje prawo i obowiązek do opieki nad dzieckiem, jego wychowania oraz zarządzania jego majątkiem.

Podstawa prawna
Zmiana władzy rodzicielskiej regulowana jest przez art. 106 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że sąd może zmienić wcześniejsze rozstrzygnięcie w tym zakresie, jeśli wymaga tego dobro dziecka.

Kiedy można wnioskować o zmianę?
• Jeśli jeden z rodziców posiadający władze rodzicielską rażąco zaniedbuje obowiązki wobec dziecka (np. brak kontaktu, brak troski o zdrowie i edukację).
• Jeśli nastąpiła znacząca poprawa sytuacji w zakresie predyspozycji wychowawczych rodzica, który wcześniej miał co najmniej ograniczoną władzę rodzicielską.
• W przypadku zagrożenia dobra dziecka, np. gdy jeden z rodziców, który na zachowaną choćby częściowo władze rodzicielską nadużywa alkoholu, stosuje przemoc lub prowadzi destrukcyjny tryb życia.
• Jeżeli zachodzi sytuacja, w której nie można osiągnąć porozumienia w zakresie wykonywania przez rodziców władzy rodzicielskiej.
Są to tylko przykładowe sytuacje. W rzeczywistości ingerencja sądu w dotychczasowy sposób wykonywania władzy rodzicielskiej może mieć miejsce zawsze, kiedy wymaga tego sytuacja w tym aktualne relacje pomiędzy rodzicami a dzieckiem. Decyzja sądu ma na celu dostosowanie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej do bieżącej sytuacji wychowawczej dziecka. Możliwe są tu wszystkie rodzaje orzeczeń, jakie w zakresie kształtowania władzy rodzicielskiej przewiduje kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Jak wszcząć postępowanie?
• Wniosek składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka.
• Opłata sądowa: 100 zł.
• Postępowanie nieprocesowe – sąd podejmuje decyzję w trybie postanowienia, a nie wyroku.

• Kto może złożyć wniosek?
o Jeden z rodziców.
o Prokurator.
o Rzecznik Praw Dziecka.
o Sąd może działać z urzędu.

Co powinien zawierać wniosek?
• Dane wnioskodawcy i drugiego rodzica.
• Konkretny wniosek o zmianę władzy rodzicielskiej (np. o jej ograniczenie, przywrócenie lub całkowite pozbawienie).
• Uzasadnienie z podaniem dowodów (np. zaświadczenia ze szkoły, dokumentacja psychologiczna).
• Odpis wniosku dla drugiego rodzica.
Jak wygląda postępowanie dowodowe?
• Sąd przesłuchuje rodziców – ewentualnie powołanych świadków.
• Co do zasady przeprowadzany jest wywiad kuratora.
• Sąd może powołać biegłego psychologa, by ocenić relacje dziecka z rodzicami oraz kompetencje wychowawcze rodziców.
• Możliwe jest wysłuchanie dziecka.

Jaki jest finał sprawy?
Sąd wydaje postanowienie, które może podlegać zmianie w przyszłości, jeśli zajdą okoliczności ukształtowanego w nim sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej.

⚖️Pomagamy skutecznie ⚖️

13/02/2025

Jak zmienić ustalenia dotyczące kontaktów z dzieckiem po rozwodzie?

W nawiązaniu do ubiegłotygodniowego postu dzisiaj chciałabym poruszyć temat ustaleń dotyczących kontaktów z dzieckiem zawartych w wyroku rozwodowym. To jeden z elementów wyroku, który można zmienić, jeśli zaistnieją nowe okoliczności. Sąd może zarówno zmodyfikować harmonogram spotkań, jak i całkowicie ograniczyć lub rozszerzyć kontakty rodzica z dzieckiem.

Kiedy można wystąpić o zmianę kontaktów? W szczególności w wypadkach gdy:
🔹 Zmiana miejsca zamieszkania dziecka lub rodzica, utrudniająca dotychczasowy sposób kontaktów.
🔹 Brak zainteresowania dzieckiem przez rodzica uprawnionego do kontaktów.
🔹 Konieczność dostosowania kontaktów do wieku i potrzeb dziecka.
🔹 Pogorszenie się sytuacji rodzica lub jego zachowanie zagrażające dobru dziecka.
🔹 Wola rozszerzenia kontaktów z dzieckiem.

Jak wszcząć postępowanie?
🔹 Należy złożyć do sądu rejonowego wydział rodzinny właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka – wniosek o zmianę wyroku rozwodowego w zakresie dotyczącym władzy rodzicielskiej, a w szczególności jej wykonywania w postaci osobistych kontaktów z dzieckiem.
🔹 Dokonać opłaty sądowej w wysokości: 100 zł.
🔹 Postępowanie będzie się toczyło w trybie nieprocesowym.
🔹 Wniosek może złożyć jeden z rodziców, opiekun prawny dziecka, prokurator lub Rzecznik Praw Dziecka.

Co powinien zawierać wniosek?
🔹 Standardowe wymogi pisma procesowego plus opłatę.
🔹 Wskazanie orzeczenia, którego zmiany się domagamy, czyli wyroku rozwodowego z oznaczeniem sygnatury i sądu, który ten wyrok wydał (jeśli taki wyrok posiadamy, jego odpis należy złożyć w załączeniu).
🔹 Dokładne określenie, jakiej zmiany się domaga wnioskujący (np. zwiększenie, ograniczenie, zakaz kontaktów).
🔹 Uzasadnienie wraz z dowodami (np. opinie psychologiczne, zaświadczenia ze szkoły, zeznania świadków).

Jak przebiega postępowanie?
🔹 Sąd może przeprowadzić rozprawę i przesłuchać strony.
🔹 Może zostać powołany biegły psycholog lub opinia Opiniodawczego Zespołu Specjalistów Sądowych do oceny sytuacji dziecka, w kontekście postulowanej zmiany zakresu kontaktu.
🔹 Sąd podejmuje decyzję na podstawie zgromadzonych dowodów.
🔹 Strony mogą zawrzeć w tym zakresie również stosowną ugodę.

⚖️Pomagamy skutecznie ⚖️

08/02/2025

✅ Co reguluje wyrok rozwodowy i które jego elementy można zmienić? ⚖️

Szanowni Państwo - wyrok rozwodowy to nie tylko formalne rozwiązanie małżeństwa, ale także uregulowanie wielu kluczowych kwestii dotyczących byłych małżonków oraz ich dzieci. Warto wiedzieć, które z tych ustaleń są trwałe, a które mogą zostać zmienione w przyszłości.

Elementy trwałe – co do zasady niepodlegające zmianie
🔹 Rozwiązanie małżeństwa – samo orzeczenie rozwodu jest ostateczne. Nie ma możliwości jego cofnięcia, a ponowne zawarcie związku wymaga przeprowadzenia ceremonii ślubnej.
🔹 Orzeczenie o winie – jeśli sąd rozstrzygnął, kto ponosi winę za rozpad małżeństwa (jeden z małżonków, oboje lub nikt), to ustalenie to jest co do zasady niezmienne.
🔹 Podział majątku wspólnego (jeśli został dokonany w wyroku) – choć rzadko zdarza się, aby podział majątku został przeprowadzony już toku postępowania o rozwód (zwykle odbywa się to w osobnym postępowaniu), to jeżeli jednak strony zdecydowały się na taki ruch a sąd w wyroku rozwodowym podjął takie rozstrzygnięcie, to jest ono ostateczne.
🔹 Podział do korzystania wspólnie zajmowanego mieszkania – jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków, a w wyjątkowych wypadkach o eksmisji jednego z nich. Jest to rozstrzygnięcie ostateczne choć tymczasowe.

Elementy, które można zmienić w przyszłości
🔄 Władza rodzicielska – sąd w wyroku rozwodowym orzeka o władzy rodzicielskiej. Może przyznać pełnię władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, jak również w zależności od ustaleń może tę władzę ograniczyć, zawiesić a nawet jej pozbawić – może to dotyczyć tak jednego jak i obojga rodziców. Jeżeli jednak w przyszłości sytuacja ulegnie zmianie, np. jeden z rodziców nie będzie wypełniał swoich obowiązków lub przeciwnie – poprawi swoje relacje z dziećmi, możliwe jest wystąpienie o zmianę tych rozstrzygnięć.
🔄 Miejsce zamieszkania dziecka – wraz z rozstrzygnięciem o władzy rodzicielskiej sąd w wyroku rozwodowym orzeka o miejscu zamieszkania dziecka. Podobnie jednak w przypadku władzy rodzicielskiej rozstrzygnięcie tej kwestii – w razie zmiany okoliczności i sytuacji życiowej rodziców lub dziecka – może ulec zmianie.
🔄 Kontakty z dzieckiem – jeśli w wyroku rozwodowym określono sposób kontaktów rodzica z dzieckiem, ustalenia te można zmodyfikować w późniejszym czasie i dostosować do nowych okoliczności, np. zmiany miejsca zamieszkania jednego z rodziców. Jeżeli w wyroku rozwodowym sąd na wniosek stron odstąpił od ustalania kontaktów z dzieckiem, istnieje możliwość uregulowania tych kontaktów – szczególnie jeżeli rodzice przestali się w tym zakresie porozumiewać.
🔄 Alimenty na dziecko – wysokość alimentów może zostać zmieniona w późniejszym postępowaniu, jeśli zmienią się potrzeby dziecka lub sytuacja finansowa rodzica zobowiązanego do ich płacenia. Możliwe jest zarówno ich podwyższenie, jak i obniżenie.
🔄 Alimenty na byłego małżonka – jeśli jeden z małżonków został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz drugiego, w przyszłości można domagać się ich zmiany lub uchylenia, np. jeśli uprawniony do alimentów zawrze nowy związek małżeński lub poprawi swoją sytuację finansową.

W kolejnych postach postaram się Państwu precyzyjnie wskazać, w jaki sposób i w jakich postępowaniach dokonywać zmian wskazanych wyżej, „zmiennych” elementów wyroku rozwodowego.

⚖️Pomagamy skutecznie ⚖️

16/01/2025

Ubezwłasnowolnienie całkowite i funkcja opiekuna prawnego

Szanowni Państwo,
Ubezwłasnowolnienie całkowite to najdalej idąca forma ograniczenia zdolności do czynności prawnych, mająca na celu ochronę osób, które w ogóle nie są w stanie kierować swoim postępowaniem. Przepisy dotyczące tej instytucji znajdują się w Kodeksie cywilnym (art. 12 – 14 k.c.), natomiast aspekt procesowy ubezwłasnowolnienia jest uregulowany w Kodeksie postępowania cywilnego (art. 544–560 k.p.c.).

Przesłanki ubezwłasnowolnienia całkowitego
Zgodnie z art. 13 § 1 k.c., ubezwłasnowolnienie całkowite może zostać orzeczone, gdy z powodu:
• choroby psychicznej,
• niedorozwoju umysłowego,
• innych zaburzeń psychicznych – w szczególności uzależnienia,
osoba nie jest zdolna do kierowania swoim postępowaniem.
Orzeczenie ubezwłasnowolnienia całkowitego możliwe jest wobec osoby pełnoletniej, a także małoletniej powyżej 13. roku życia.

Skutki prawne ubezwłasnowolnienia całkowitego
Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie:
• traci zdolność do czynności prawnych, co oznacza, że czynności prawne dokonane z jej udziałem są nieważne (art. 14 § 1 k.c.). W praktyce osoba nie może samodzielnie zawierać umów, zarządzać majątkiem ani podejmować decyzji rodzących skutki prawne,
• w jej imieniu działa ustanowiony przez sąd opiekun ewentualnie osoba wykonująca władzę rodzicielską jeżeli ubezwłasnowolnienie dotyczy osoby małoletniej, która ukończyła 13 rok życia - opiekun odpowiada za podejmowanie wszelkich czynności prawnych i zarządzanie majątkiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej.

Funkcja opiekuna
Opiekun ustanawiany jest przez sąd opiekuńczy zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 145–178 krio). Jego zadania obejmują:
• reprezentowanie osoby ubezwłasnowolnionej przy czynnościach prawnych;
• zarządzanie majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej;
• dbanie o dobro osobiste podopiecznego, w tym podejmowanie decyzji dotyczących jego leczenia czy opieki.
Opiekun podlega nadzorowi sądu opiekuńczego, co oznacza, że ma obowiązek składania okresowych sprawozdań z wykonywania swoich obowiązków.

Pamiętać należy, że do dokonania czynności przekraczających zwykły zarząd w tym czynności rozporządzających składnikami majątku osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, konieczne jest uzyskanie zgody sądu rodzinnego (art. 156 krio). Aby taką zgodę uzyskać należy złożyć stosowny wniosek i przeprowadzić postępowanie dowodowe, którego celem jest wykazanie, że dokonanie określonej czynności leży w interesie ubezwłasnowolnionego.

⚖️Pomagamy skutecznie ⚖️

19/12/2024

Ubezwłasnowolnienie częściowe i funkcja kuratora

Szanowni Państwo,

Ubezwłasnowolnienie częściowe to forma ochrony osób, które z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innych zaburzeń (w tym uzależnienia) nie są w pełni zdolne do samodzielnego kierowania swoim postępowaniem i z tych względów potrzebują w tym zakresie pomocy. Ubezwłasnowolnienie częściowe jest mniej „restrykcyjne” od swojego „całkowitego” odpowiednika, gdyż pozwala na zachowanie ograniczonej zdolności do czynności prawnych.
Podstawy prawne i przesłanki
Zgodnie z art. 16 § 1 Kodeksu cywilnego, ubezwłasnowolnienie częściowe może być orzeczone, jeśli stan zdrowia danej osoby uniemożliwia jej podejmowanie niektórych działań prawnych ale nie wyklucza możliwości samodzielnego funkcjonowania w prostych sprawach życia codziennego, tj. gdy nie jest konieczne orzeczenie ubezwłasnowolnienia całkowitego. Ubezwłasnowolnienie częściowe wypełnia przestrzeń pomiędzy pełną zdolnością pokierowania swoim postępowania a wynikającym ze stanu zdrowia całkowitym brakiem tej zdolności.

Konsekwencje ubezwłasnowolnienia częściowego
Osoba ubezwłasnowolniona częściowo:
• zachowuje zdolność do czynności prawnych, która jest ograniczona do zawierania umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego (art. 20 k.c.), może też co do zasady rozporządzać swoim zarobkiem (art. 21 k.c.)
• w pozostałych sprawach skuteczność - ważność podejmowanych przez taką osobę czynności jest uzależniona od zgody kuratora – brak zgody kuratora może skutkować nieważnością czynności prawnej (art. 16 § 2 k.c. art. 17 k.c. art. 18 k.c. art. 19 k.c.).

Rola kuratora
Kurator osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawiany jest przez sąd opiekuńczy zgodnie z art. 178 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jego zadania obejmują:
• udzielanie wsparcia osobie ubezwłasnowolnionej przy podejmowania czynności nie tylko prawnych ale i faktycznych,
• wyrażanie zgody na czynności prawne przekraczające zakres codziennych spraw,
• dbanie o interesy osoby ubezwłasnowolnionej i ochrona jej majątku,
• reprezentację i zarząd majątkiem osoby częściowo ubezwłasnowolnionej ale tylko wtedy gdy sąd rodzinny tak postanowi.

Kurator co do zasady nie ma prawa samodzielnie podejmować decyzji w imieniu osoby ubezwłasnowolnionej – jego funkcja polega na wspieraniu i współdziałaniu w celu zapewnienia bezpieczeństwa prawnego. Kurator nie inicjuje ale zatwierdza określone działania swojego „podopiecznego”. Dla upewnienia się jaki jest zakres umocowania kuratora zawsze warto poprosić taką osobę o zaświadczenia jakie otrzymała z sądu rodzinnego, gdyż w tym dokumencie mogą się znajdować zapisy określające jej rzeczywisty zakres uprawnień.

Poza tym pamiętać należy, że do zatwierdzenia czynności rozporządzających składnikami majątku osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, konieczne jest uzyskanie zgody sądu rodzinnego. Aby taką zgodę uzyskać należy złożyć stosowny wniosek i przeprowadzić postępowanie dowodowe, którego celem jest wykazanie, że dokonanie określonej czynności leży w interesie ubezwłasnowolnionego.

⚖️Pomagamy skutecznie ⚖️

15/12/2024

Czym jest ubezwłasnowolnienie w polskim prawie?

Szanowni Państwo,

Instytucja ubezwłasnowolnienia to jedno z kluczowych narzędzi polskiego prawa cywilnego, służących ochronie i zabezpieczeniu interesów osób, które z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego czy innych zaburzeń psychicznych nie są w stanie pokierować swoim postępowaniem lub doznają na tym polu istotnych ograniczeń. Przepisy regulujące rodzaje, podstawy i skutki ubezwłasnowolnienia znajdują się w Kodeksie cywilnym (art. 12 – 22 k.c.), natomiast aspekt procesowy ubezwłasnowolnienia jest uregulowany w Kodeksie postępowania cywilnego (art. 544–560 k.p.c.).

Kiedy można orzec ubezwłasnowolnienie?
Ubezwłasnowolnienie może być orzeczone, jeżeli osoba z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w tym uzależnienia, w ogóle nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem (ubezwłasnowolnienie całkowite art. 13 § 1 k.c.) lub jeżeli z tych przyczyn doznaje w zakresie kierowania swoim postępowaniem istotnych ograniczeń, które uzasadniają potrzebę stałej pomocy w prowadzeniu je spraw (ubezwłasnowolnienie częściowe art. 16 § 1 k.c.). W przypadku takich osób ich zdolność do działania w sferze prawa musi zostać ograniczona lub całkowicie wyłączona, aby zapobiec ewentualnym negatywnym konsekwencjom czynności podjętych bez właściwego rozeznania.

Kogo można ubezwłasnowolnić?
1. Osoby pełnoletnie – mogą zostać ubezwłasnowolnione całkowicie lub częściowo, w zależności od tego jaka jest ich zdolność do pokierowania swoim postępowaniem.
2. Osoby małoletnie powyżej 13. roku życia – mogą zostać ubezwłasnowolnione jedynie całkowicie - ubezwłasnowolnienie częściowe jest w stosunku do tych osób wyłączone.

Kto może złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie?
Zgodnie z art. 545 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, wniosek o ubezwłasnowolnienie mogą złożyć:
• małżonek,
• krewni w linii prostej (rodzice, dzieci, wnuki),
• rodzeństwo,
• przedstawiciel ustawowy osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona.
Sąd rozpatrujący wniosek ma obowiązek zbadania, czy zachodzą przesłanki ubezwłasnowolnienia, oraz wzięcia pod uwagę dobra osoby, której sprawa dotyczy (art. 546 § 1 k.p.c.).

Skutki ubezwłasnowolnienia
1. Ubezwłasnowolnienie całkowite – osoba traci zupełnie zdolność do czynności prawnych, a jej interesy reprezentuje ustanowiony przez sąd opiekun prawny, a w przypadku osób niepełnoletnich – do czasu uzyskania pełnoletności – osoba sprawująca władzę rodzicielską (art. 13 § 2 k.c.). Czynności prawne dokonane z udziałem takich osób w tym umowy są nieważne (art. 14 § 1 k.c.).
2. Ubezwłasnowolnienie częściowe – osoba zachowuje zdolność do czynności prawnych, która jest ograniczona do zawierania umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego (art. 20 k.c.), może też co do zasady rozporządzać swoim zarobkiem (art. 21 k.c.) – w pozostałych sprawach skuteczność - ważność podejmowanych przez taką osobę czynności jest uzależniona od zgody kuratora (art. 16 § 2 k.c. art. 17 k.c. art. 18 k.c. art. 19 k.c.).

W kolejnych wpisach omówimy szczegółowo każde z tych ubezwłasnowolnień oraz rolę opiekuna i kuratora w ochronie praw osób ubezwłasnowolnionych.

⚖️Pomagamy skutecznie ⚖️

14/11/2024

Szanowni Państwo,

dzisiaj chciałabym poruszyć temat apelacji od wyroku rozwodowego, a w szczególności wymogu wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia (WPZ). W sprawach rozwodowych apelacja jest środkiem odwoławczym, który umożliwia zakwestionowanie orzeczenia sądu I instancji w zakresie określonych rozstrzygnięć, takich jak wysokość alimentów, władza rodzicielska czy podział majątku. W niektórych sytuacjach wymagane jest precyzyjne określenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Jest to istotne, gdyż w sprawach majątkowych wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia jest jednym z warunków formalnym apelacji. Brak określenia WPZ inicjuje procedurę uzupełnienia braków formalnych. Jeżeli brak ten nie zostanie uzupełniony sąd odrzuci apelację. W konsekwencji wyrok sądu pierwszej instancji pozostanie bez kontroli sądu odwoławczego.

Kluczowe znaczenie przy wskazywaniu WPZ w apelacji rozwodowej ma zakres zaskarżenia, czyli które konkretnie elementy wyroku są przedmiotem odwołania. Poniżej wyjaśniam, jak różne przypadki wpływają na obowiązek wskazania WPZ.
1. Zaskarżenie tylko części wyroku (bez rozwodu i winy)
Jeżeli nie kwestionujemy samego rozwodu ani winy, lecz jedynie pozostałe elementy wyroku – takie jak alimenty, władza rodzicielska, eksmisja lub sposób korzystania z mieszkania – to obowiązek wskazania WPZ zależy od charakteru zaskarżanych roszczeń:
• W przypadku roszczeń majątkowych, np. alimentów, wskazanie WPZ jest obligatoryjne (zgodnie z art. 368 § 2 k.p.c.) dla każdej z kwestionowanych kwestii.
• Przy roszczeniach niemajątkowych, takich jak władza rodzicielska czy kontakty, WPZ nie jest wymagane.
2. Zaskarżenie wyłącznie kwestii rozwiązania małżeństwa i winy
Jeśli apelacja dotyczy wyłącznie samego rozwiązania małżeństwa i winy (i jest to jedyne kwestionowane rozstrzygnięcie), nie musimy określać WPZ. Apelacja ta dotyczy kwestii niemajątkowej, więc brak jest takiego obowiązku.
3. Zaskarżenie winy oraz innych rozstrzygnięć
Jeżeli w apelacji kwestionujemy winę oraz inne aspekty wyroku (np. alimenty na małżonka lub dzieci), uważam, że również w tym przypadku nie ma konieczności wskazywania WPZ. W tego typu sprawach sądy traktują apelację nadal jako dotyczącą sprawy niemajątkowej (rozwodu) z dodatkowymi żądaniami, co oznacza, że przy zaskarżeniu samej winy, z formalnego punktu widzenia, określenie WPZ nie jest konieczne.

Dla większego bezpieczeństwa
Dla pełnego bezpieczeństwa rekomenduję jednak wskazanie WPZ dla roszczeń majątkowych, jeśli apelacja dotyczy również innych kwestii poza winą. Znam praktykę, w której niektórzy praktycy podają WPZ, aby uniknąć ewentualnych braków formalnych. Wskazanie WPZ nie spowoduje żadnych negatywnych konsekwencji, a może zapewnić większy spokój w toku procedury apelacyjnej.

Analiza tez publikowanego orzecznictwa daje podstawy do tego do wniosku, że sądy zdają się unikać jednoznacznego wyjaśnienia niektórych kwestii, zwłaszcza jeśli apelacja dotyczy winy wraz z innymi żądaniami. Treść uzasadnień oraz określonych w nich stanów faktycznych wskazuje jednak, iż w takich przypadkach sąd nadal postrzega sprawę jako rozwodową o charakterze niemajątkowym i to niezależnie od zaskarżenia pozostałych zawartych w wyroku rozwodowym rozstrzygnięć. Dopiero w braku zaskarżenia winy sprawa ta na potrzeby apelacji staje się sprawą o alimenty, władzę rodzicielską itd. W tym przypadku zaskarżenie każdego z tych rozstrzygnięć jest traktowane tak, jakoby zostało zaskarżone poza sprawą rozwodową – indywidualnie. Wówczas w zależności od charakteru zaskarżonego rozstrzygnięcia będzie lub nie będzie konieczne wskazanie WPZ i uiszczenie stosownej opłaty o apelacji, bo prawidłowa opłata to też jest warunek formalny apelacji. Temat opłaty od apelacji w sprawie rozwodowej poruszę w następnym poście.

Podsumowując, każda apelacja rozwodowa jest na swój sposób unikalna, dlatego warto dobrze przemyśleć zakres zaskarżenia i znać jego następstwa. Wówczas procedura „przyjęcia apelacji do rozpoznania” przebiegnie sprawnie a my damy sobie szansę na korektę wyroku, z którego treścią się nie zgadzamy.

⚖️Pomagamy skutecznie ⚖️

02/11/2024

📜 Zatarcie skazania przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary – zmiany po nowelizacji z 2023 roku

W przypadku skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nowe przepisy wprowadziły ważne zmiany dotyczące momentu, w którym dochodzi do zatarcia skazania. Zgodnie z art. 76 § 1 Kodeksu karnego, obowiązującym od 2023 roku, skazanie ulega zatarciu z mocy prawa po upływie roku od zakończenia okresu próby, o ile osoba skazana nie popełniła w tym czasie kolejnego przestępstwa.

🔍 Nowy przepis a wcześniejsze regulacje
Przed nowelizacją obowiązywał korzystniejszy dla skazanych przepis – wystarczało 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, aby doszło do zatarcia skazania. Jednak w 2023 roku ustawodawca zdecydował się na wydłużenie tego okresu do jednego roku. Obecne (od 1 października 2023) regulacje przewidują dłuższy czas oczekiwania na usunięcie informacji o skazaniu z rejestrów, co może wpłynąć na życie zawodowe i osobiste osoby skazanej.

⏳ Stosowanie przepisów względniejszych
W myśl art. 4 Kodeksu karnego, jeśli przepisy uległy zmianie w trakcie postępowania lub okresu próby, stosuje się ustawę względniejszą dla skazanego. Dlatego osoby, które popełniły przestępstwo przed 1 października 2023 rokiem, mają możliwość skorzystania z poprzednich przepisów, dzięki czemu ich skazanie może zostać zatarte już po 6 miesiącach od zakończenia okresu próby. Dla osób, które dopuściły się przestępstwa po wejściu w życie nowelizacji, zatarcie skazania nastąpi dopiero po upływie roku.

⚖️ Znaczenie zmiany w praktyce
Wydłużenie okresu wymaganego do zatarcia skazania może mieć znaczący wpływ na osoby, które chcą jak najszybciej „zamknąć” sprawy związane z wyrokiem. Rok oczekiwania może być odczuwalnym ograniczeniem, szczególnie w przypadku, gdy informacje o skazaniu są istotne z perspektywy pracy zawodowej czy życia społecznego. Dlatego w praktyce wiele osób może skorzystać z prawa do stosowania ustawy względniejszej, co przyśpieszy proces zatarcia skazania.

⚖️ Pomagamy skutecznie ⚖️

Adres

Partyzantów 4/6 Lok. 4
Czestochowa
42-217

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Adwokat Magdalena Długosz - Kowalska umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij

Kategoria