18/10/2025
Od października 2025 roku w Polsce oficjalnie ruszył system kaucyjny- rozwiązanie, które od dawna funkcjonuje w wielu państwach Unii Europejskiej. Jego głównym celem jest zwiększenie poziomu recyklingu oraz ograniczenie ilości odpadów trafiających na wysypiska.
Na czym polega system kaucyjny?
System działa w prosty sposób. Przy zakupie napoju w plastikowej butelce, puszce aluminiowej czy szklanym opakowaniu, które jest objęte systemem, do ceny produktu doliczana jest kaucja, w wysokości od 50 groszy do 1 zł. Po opróżnieniu opakowania można je zwrócić w dużych sklepach lub specjalnych punktach zbiórki i odzyskać wpłaconą kwotę. W praktyce oznacza to, że konsumenci płacą więcej, ale mają możliwość odzyskania pieniędzy w zamian za proekologiczne zachowanie.
Na wprowadzeniu systemu kaucyjnego zyskają przede wszystkim środowisko naturalne, producenci napojów, sieci handlowe i firmy recyklingowe. Kaucja za butelki i puszki ma ograniczyć ilość odpadów, co ma sprawić, że nasze otoczenie stanie się czystsze, a poziom recyklingu wzrośnie. Dla sieci handlowych to dodatkowy sposób na przyciągnięcie klientów, a recyklerom ułatwi dostęp do lepiej posegregowanych surowców.
Nie wszyscy na wprowadzeniu systemu kaucyjnego skorzystają. W trudniejszej sytuacji znajdą się konsumenci, którzy z różnych względów nie będą oddawać opakowań i tym samym stracą wpłaconą kaucję. Największe obawy mają jednak gminy, które spodziewają się spadku przychodów oraz problemów z utrzymaniem wymaganych poziomów recyklingu, co może odbić się na lokalnych budżetach i przełożyć się na wyższe koszty dla mieszkańców.
Obawy samorządów są uzasadnione. Do tej pory to gminy odpowiadały za zbiórkę odpadów opakowaniowych i uzyskiwały przychody ze sprzedaży surowców wtórnych. Teraz część tego strumienia zostanie przejęta przez system kaucyjny, który działa poza gminnym systemem gospodarki odpadami.�W praktyce oznacza to, że mniej wartościowych surowców trafi do gminnych pojemników, co może zwiększyć koszty utrzymania systemu dla samorządów i mieszkańców.
System kaucyjny to ogromna zmiana nie tylko dla konsumentów, ale też dla przedsiębiorców i samorządów. Wymaga dostosowania procesów logistycznych, prawnych i finansowych. Jednocześnie może być krokiem milowym w stronę gospodarki obiegu zamkniętego, która opiera się na ponownym wykorzystaniu zasobów.
Jak każdy nowy system, budzi pewne wątpliwości i wymaga dopracowania, ale jego główne cele pozostają jasne; czystsze środowisko i bardziej odpowiedzialna konsumpcja.