06/10/2017
Kiedy wydawany jest nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym?
W ostatnim wpisie przedstawiona została problematyka nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. Tym razem, w sposób ogólny, przedstawione zostanie rozwiązanie bardzo zbliżone – wydawanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym.
Kiedy wydawany jest nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym?
Podobnie jak nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, nakaz w postępowaniu nakazowym wydawany jest przez sądy rejonowe i okręgowe. Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydawany jest z urzędu w sprawach, gdzie powód dochodzi roszczenia pieniężnego, a nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydawany jest na wniosek powoda zgłoszony w pozwie. Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wygląda bardzo podobnie jak w nakaz wydany w postępowaniu upominawczym - tak jak na zdjęciu poniżej.
Kiedy wydawany jest nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym?
Odpowiedzi na to pytanie udziela art. 485 kodeksu postępowania cywilnego zgodnie z którym, zapłaty w tym postępowaniu wydawany jest, gdy powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione dołączonym do pozwu:
a) dokumentem urzędowym,
b) zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem,
c) wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu,
a także innymi dokumentami np. czekami, wekslami, czy wyciągiem z ksiąg bankowych.
W przypadku braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, przewodniczący wyznacza rozprawę, chyba że sprawa może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Na takim posiedzeniu rozpoznawane są sprawy spełniające przesłanki do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. Może więc zdarzyć się taka sytuacja, że pomimo wniosku powoda o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, wydany zostanie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, a to z uwagi na fakt, że pozew nie spełnia wymogów dla wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym (roszczenie udowodnione jest rachunkiem, ale nie jest on np. zaakceptowany przez dłużnika), ale dla wydania nakazu w postępowaniu upominawczym już spełnia.
Jakie są korzyści dla powoda w uzyskaniu nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym?
Pierwsza korzyść jaka płynie już z samego ubiegania się o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, to wysokość opłaty od pozwu. Z wytoczeniem powództwa wiąże się uiszczenie opłaty od pozwu, która w przypadku wniosku powoda o wydanie nakazu w postępowaniu nakazowym pobierana jest w znacznie niższej wysokości i w uproszczeniu stanowi ¼ normalnej opłaty.
Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydawany jest w sprawach, w których roszczenie powoda jest udowodnione np. fakturą wystawioną przez wierzyciela i podpisaną przez dłużnika bez zastrzeżeń lub pisemnym oświadczeniem o uznaniu długu. Wymogi, jakim powinien sprostać powód by otrzymać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, są więc wysokie. Jeśli powód je spełni, to może korzystać z tego, że nakaz zapłaty stanowi tytuł zabezpieczenia wydawany bez nadawania mu klauzuli wykonalności, a także w niektórych przypadkach stanowi on tytuł egzekucyjny. Fakt, że jest on tytułem zabezpieczenia pozwala już po jego wydaniu skierować sprawę do komornika w celu zabezpieczenia naszego roszczenia na czas postępowania. Można więc, w przypadku gdyby istniała obawa, że dłużnik stanie się niewypłacalny już na podstawie samego nakazu w postępowaniu nakazowym, uzyskać zabezpieczenie dochodzonej należności. Wymaga to oczywiście wszczęcia procedury z udziałem komornika.
Kolejną zaletą dla wierzyciela płynącą z wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest to, że wniesienie zarzutów od nakazu (w przypadku nakazu w postępowaniu upominawczym wnosimy sprzeciw) powiązane jest w przeciwieństwie do wniesienia sprzeciwu z wniesieniem opłaty od zarzutów. Pozwany więc, by rozpocząć obronę w sprawie w której wydany został przeciw niemu nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, już na początku sprawy musi ponieść koszty, które są wyższe niż poniesione przez powoda. Wynika to z założenia, że roszczenie powoda jest bardzo dobrze udowodnione, a więc by je odeprzeć trzeba ponieść dodatkowy trud w postaci kosztów, które w przypadku wygranej pozwanego oczywiście zostaną zwrócone.
Otrzymałem nakaz zapłaty na podstawie którego jestem zobowiązany do zapłaty. Co robić?
Schemat działania powinien przebiegać podobnie jak w przypadku nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, który opisany został w poprzednim wpisie. Podkreślenia wymaga fakt, że doręczenie nakazu zapłaty nie musi być końcem sprawy, a często stanowi dopiero jej początek. Trzeba jednak pamiętać by zapisać datę doręczenia nakazu, od niej bowiem liczony jest termin do wniesienia zarzutów od nakazu. Zarzuty jako pismo procesowe podlegają regułom procedury cywilnej w zakresie wymagań konstrukcyjnych i formalnych, a od jakości tego pisma często zależy wynik całego postępowania. Warto więc zadbać by pismo stanowiące zarzuty było sporządzone fachowo.
Jaka jest funkcja nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym?
Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym w jeszcze większym stopniu przyczynia się do usprawnienia procesu cywilnego niż nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym. Wydawany jest on bowiem w sprawach, gdzie roszczenie udowodnione jest za pomocą dokumentów, których treść nie budzi wątpliwości, a obrona pozwanego wymaga zaangażowania już na początku środków finansowych. Pozwala to zniechęcić pozwanych do wnoszenia zarzutów i toczenia sprawy tylko w celu przedłużenia procesu i odroczenia tym samym momentu zapłaty. Nie można również zapomnieć o istotnej funkcji zabezpieczającej, która zwiększa szansę powodzenia postępowania egzekucyjnego.