22/08/2023
PRAWO KARNE
Automat to nie osoba – Problem kas samoobsługowych…
Początkowo te przepisy stosowano również w przypadkach, gdy sprawca nie miał do czynienia z kasjerem, a podmieniony produkt wprowadził samodzielnie, korzystając z kasy automatycznej. Sądy zmieniają jednak swoje podejście do takich spraw - wskazują bowiem w uproszczeniu, że kasa samoobsługowa nie jest inną osobą, a o takiej mowa w art. 286 k.k. - Dla wyczerpania znamion przestępstwa niezbędnym jest to, aby działanie sprawcy skierowane było z jednej strony na osobę, która dokonuje niekorzystnego rozporządzenia swoim lub cudzym mieniem, z drugiej zaś strony na mienie, które sprawca uzyskuje w wyniku rozporządzenia - wskazał sąd w wyroku z 19 maja 2022 r., VII Ka 3/22. - Zatem przestępstwo oszustwa, popełnione zostaje w chwili dokonania niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonego, przy czym co istotne, rozporządzenie to musi być podjęte w następstwie wprowadzania w błąd przez sprawcę i musi mieć na celu osiągnięcie przez niego korzyści majątkowej.
Oskarżony, którego dotyczył wyrok, kupił perfumy w drogerii, tyle że zanim "nabił" towar na kasę samoobsługową, podmienił kody kreskowe. W ten sposób za perfumy za ponad 100 złotych, zapłacił niecałe 13. Został przyłapany na gorącym uczynku i postawiono mu zarzut oszustwa. - O ile zatem w przedmiotowym stanie faktycznym, nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że oskarżony działał świadomie i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, to jednak do wyczerpania znamion przestępstwa przyjętego przez sąd meriti, zabrakło elementarnego czynnika, jakim jest osoba – żywy człowiek, którego oskarżony w sposób celowy i zamierzony oszukałby celem osiągnięcia korzyści majątkowej - wskazał sąd w uzasadnieniu. I wyrok sądu niższej instancji zmienił - orzekając, że zmiana kodów kreskowych na perfumach i zapłacenie w kasie samoobsługowej to kradzież, a co za tym idzie - ze względu na wartość skradzionego mienia - wykroczenie za art. 119 KW.
