25/05/2025
🖋️Czy można wycofać się z podpisanej umowy? Praktyczne rozwiązania w polskim prawie (część 1) 🖋️
Witajcie! 👋
👨💼Nazywam się Piotr Kasztelan i jestem radcą prawnym z wieloletnim doświadczeniem w obsłudze klientów indywidualnych oraz przedsiębiorców. To mój pierwszy wpis na Facebooku, dlatego pozwólcie, że krótko się przedstawię i opowiem o celach, które przyświecają mi w prowadzeniu tej strony.
👨⚖️W swojej codziennej praktyce często spotykam się z sytuacjami, w których klienci przychodzą do mnie z problemami, których można było uniknąć. Bardzo często są one konsekwencją pochopnie podpisanych umów, nieprzeczytanych regulaminów czy nieprzemyślanych decyzji biznesowych. Dlatego zależy mi na szerzeniu wiedzy i świadomości prawnej wśród obywateli – im więcej będziecie wiedzieć o swoich prawach i obowiązkach, tym lepiej ocenicie ryzyko prawne związane z podejmowanymi decyzjami.
✔️Warto jednak zawsze skonsultować się z profesjonalistą przed podpisaniem ważnych umów czy podjęciem istotnych czynności prawnych. Koszt takiej konsultacji to często ułamek potencjalnych strat, jakie możecie ponieść w razie problemów. ✔️
🖋️W związku z tym postanowiłem regularnie publikować serię wpisów dotyczących praktycznych zagadnień prawnych, z jakimi spotykam się w codziennej pracy. Bardzo proszę o wskazanie w komentarzach lub w wiadomości prywatnej, jakie problemy prawne chcielibyście, abym poruszył na blogu – chętnie odpowiem na Wasze pytania i wątpliwości. 🖋️
❓Wycofanie się z podpisanej umowy – czy to możliwe? ❓
Przejdźmy teraz do sedna dzisiejszego wpisu. Jedno z najczęściej zadawanych pytań w mojej kancelarii brzmi: „Podpisałem umowę, ale teraz widzę, że jest dla mnie niekorzystna. Czy mogę się z niej wycofać?”
To bardzo istotne pytanie, ponieważ podpisanie umowy to poważny krok, który wiąże strony prawnie. Dobra wiadomość jest taka, że polskie prawo przewiduje kilka mechanizmów, które mogą pomóc w takiej sytuacji. Oto najważniejsze z nich:
1️⃣Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa
📜Podstawa prawna: Ustawa o prawach konsumenta (art. 27 i następne)
Jeśli jesteście konsumentami i podpisaliście umowę:
➖ przez internet, telefon lub w inny sposób bez fizycznego kontaktu ze sprzedawcą (umowa na odległość),
➖ w swoim domu, miejscu pracy lub podczas spotkania zorganizowanego przez przedsiębiorcę poza jego lokalem (umowa poza lokalem przedsiębiorstwa),
macie prawo odstąpić od umowy w ciągu 14 dni bez podania przyczyny. Termin liczy się od dnia zawarcia umowy (w przypadku usług) lub otrzymania towaru (w przypadku sprzedaży). Uwaga: prawo to nie dotyczy wszystkich umów – są określone wyjątki, np. towary wykonane na zamówienie według specyfikacji konsumenta.
2️⃣Prawo odstąpienia od umowy kredytowej
📜Podstawa prawna: Ustawa o kredycie konsumenckim (art. 53 i następne)
W przypadku umów kredytu konsumenckiego możecie odstąpić od umowy w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, bez podania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami naliczonymi od dnia ich wypłaty do dnia zwrotu.
3️⃣Uchylenie się od skutków wadliwego oświadczenia woli
📜Podstawa prawna: Kodeks cywilny (art. 82 i następne)
Wady oświadczenia woli to nieprawidłowości przy składaniu oświadczenia woli, które mogą wpłynąć na ważność czynności prawnej, np. umowy. Kodeks cywilny (art. 82–88 KC) wyróżnia pięć takich wad: brak świadomości lub swobody (art. 82 KC), pozorność (art. 83 KC), błąd (art. 84 KC), podstęp (art. 86 KC) oraz groźba (art. 87 KC). Każda z nich ma ściśle określone przesłanki, a przepisy te są bezwzględnie obowiązujące.
Rodzaje wad i ich skutki:
➖Brak świadomości lub swobody (niemożność zrozumienia przez osobę składającą oświadczenie woli znaczenia i treści podejmowanej decyzji, np. osoba w stanie całkowitego upojenia alkoholowego podpisuje umowę sprzedaży samochodu, nie zdając sobie z tego sprawy) oraz pozorność (oświadczenie woli składane za zgodą drugiej strony bez rzeczywistego zamiaru wywołania skutku prawnego, np. dłużnik, chcąc uniknąć egzekucji, przenosi własność składników majątku na inną osobę, ale strony umawiają się, że umowa nie wywoła skutków prawnych lub zamiar wywołania innego skutku niż ujawniony w treści oświadczenia, np. strony zawierają umowę darowizny, choć w rzeczywistości dokonują sprzedaży) powodują nieważność czynności prawnej – umowa nie wywołuje skutków prawnych.
➖Błąd (wada oświadczenia woli wynikająca z mylnego lub braku wyobrażenia o treści oświadczenia bądź stanie rzeczy), podstęp (świadome wprowadzenie w błąd osoby składającej oświadczenie woli, np. zatajenie przez sprzedawcę, że sprzedawany towar jest falsyfikatem) oraz groźba (złożenie oświadczenia woli pod wpływem obawy przed niekorzystnymi konsekwencjami osobistymi lub majątkowymi zapowiedzianymi przez drugą stronę lub osobę trzecią, np. podpisanie umowy pod presją przemocy) prowadzą do wzruszalności – czynność prawna jest ważna, ale można się od niej uchylić.
Jeśli czynność prawna jest wzruszalna (błąd, podstęp, groźba), można uchylić się od jej skutków, składając oświadczenie o uchyleniu się na piśmie i w terminie określonym w KC (zazwyczaj rok od wykrycia wady lub ustania groźby – art. 88 KC).
Oświadczenie to należy skierować do drugiej strony umowy. Po skutecznym uchyleniu czynność prawna traktowana jest, jakby nigdy nie została dokonana. W przypadku nieważności (brak świadomości/swobody, pozorność) nie trzeba podejmować dodatkowych działań – czynność jest nieważna z mocy prawa.
--------------------------------------------------------------------------
Oczywiście nie jest to zamknięta lista możliwych instrumentów prawnych, które pozwalają wycofać się z niekorzystnej umowy. W następnym poście pochylimy się nad możliwością wycofania się z umowy z uwagi na:
1) wyzysk,
2) niedozwolone klauzule w umowach z konsumentami,
3) niezgodność towaru z umową oraz roszczenia z rękojmi.
Serdecznie Pozdrawiam
radca prawny Piotr Kasztelan
❗Ważne zastrzeżenie ❗
Niniejszy wpis nie stanowi opinii prawnej i nie może być traktowany jako indywidualna porada prawna. Każdy przypadek jest inny i wymaga dokładnej analizy wszystkich okoliczności. Przedstawione informacje mają charakter ogólny i służą jedynie poszerzeniu Waszej wiedzy prawnej.
Jeśli znajdziecie się w sytuacji, gdy chcecie wycofać się z podpisanej umowy, zdecydowanie zachęcam do skonsultowania sprawy z prawnikiem, który dokładnie przeanalizuje Wasz konkretny przypadek i wskaże najlepsze rozwiązanie.
Czekam na Wasze pytania i sugestie tematów do kolejnych wpisów!
💬Piszcie w komentarzach lub wiadomościach prywatnych – chętnie odpowiem na Wasze wątpliwości prawne.💬
