26/02/2026
🔴 Przełomowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zasiedzenia służebności przesyłu
2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. P 10/16) wydał orzeczenie, które może istotnie zmienić sytuację właścicieli nieruchomości obciążonych urządzeniami przesyłowymi – takimi jak linie energetyczne, gazociągi czy rurociągi.
TK uznał, że dotychczasowa wykładnia art. 292 w zw. z art. 285 § 1 i 2 k.c., pozwalająca przedsiębiorstwom przesyłowym powoływać się na zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu (w odniesieniu do okresu sprzed 3 sierpnia 2008 r.), jest niezgodna z Konstytucją, jeżeli wobec nieruchomości nie wydano decyzji administracyjnej w oparciu o przepisy o wywłaszczeniu lub gospodarce nieruchomościami.
📌 Co to oznacza w praktyce?
✔️ W sprawach w toku – zarzut zasiedzenia może zostać skutecznie zakwestionowany, co zwiększa szanse właścicieli na uzyskanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
✔️ W sprawach zakończonych – możliwe jest rozważenie wznowienia postępowania (art. 401¹ k.p.c.), w terminie trzech miesięcy od wejścia wyroku w życie.
✔️ W nowych postępowaniach – kluczowe będzie precyzyjne ustalenie początku biegu terminu zasiedzenia (20 lat w dobrej wierze, 30 lat w złej wierze) oraz charakteru posiadania.
Należy pamiętać, że wyrok wywoła skutki prawne dopiero po publikacji w Dzienniku Ustaw. W przestrzeni eksperckiej pojawiają się również dyskusje dotyczące składu orzekającego, co może mieć znaczenie dla strategii procesowej.
💼 Dla właścicieli nieruchomości orzeczenie TK jest szansą na ochronę praw i dochodzenie należnego wynagrodzenia. Znaczenie ma profesjonalna analiza dokumentów, ustalenie historii posadowienia urządzeń oraz właściwa ocena ryzyka procesowego.
Sprawy dotyczące nieruchomości i infrastruktury przesyłowej należą do najbardziej złożonych postępowań cywilnych. W MKZPartnerzy prowadzimy je kompleksowo – od analizy dokumentacji po strategię procesową i reprezentację przed sądami.
Autorką komentarza - do którego link udostępniamy niżej - jest r. pr. Katarzyna Ignatowicz-Dębska, wspólniczka MKZPartnerzy i liderka Działu Procesowego, która od lat nadzoruje postępowania o wysokim stopniu skomplikowania, w tym dotyczące nieruchomości.