10/08/2026
Witam Państwa bardzo serdecznie ! 🙂
Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Waligórski przedstawia:
Wiele osób prowadzących działalność gospodarczą, czy pracując przykładowo na umowie zlecenia spotyka się z nieuczciwymi kontrahentami.
Często słyszę, że ktoś nie zapłacił za fakturę czy wynagrodzenie określone w umowie.
Jeżeli Ciebie też dotknął ten problem to ten artykuł jest dla Ciebie.
Gotowi !?
Zaczynamy ! 😉
Nie zapłacił faktury? Sam dokument nie odzyska pieniędzy. Jakie postępowania ma do dyspozycji przedsiębiorca?
Wielu przedsiębiorców zna ten moment. Usługa została wykonana, towar wydany, faktura wystawiona, termin płatności minął. Mijają kolejne dni i okazuje się, że kontrahent nie płaci. Problem zaczyna być szczególnie dotkliwy wtedy, gdy przedsiębiorca sam musi regulować podatki, pensje i własne zobowiązania, mimo że pieniądze formalnie już dawno powinny znaleźć się na koncie.
Samo wystawienie faktury nie powoduje jeszcze automatycznie obowiązku zapłaty. Faktura najczęściej potwierdza istnienie zobowiązania wynikającego z umowy, sprzedaży albo wykonanej usługi. Jeżeli termin płatności został określony, po jego upływie wierzyciel może rozpocząć dochodzenie należności.
Podstawą jest tutaj art. 455 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym świadczenie powinno zostać spełnione w terminie wynikającym z treści zobowiązania, a jeżeli termin nie został oznaczony – niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania zobowiązania.
Pierwszym krokiem w praktyce pozostaje najczęściej wezwanie do zapłaty. Nie zawsze jest ono obowiązkowe, ale często pozwala odzyskać należność bez kierowania sprawy do sądu. Już na tym etapie wierzyciel może dochodzić również odsetek.
Prawo do odsetek wynika z art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia nawet wtedy, gdy nie poniósł szkody i nawet jeśli opóźnienie nie było zawinione.
Jeżeli wezwanie nie przynosi efektu, kolejnym krokiem pozostaje sąd.
Najczęściej sprawy o niezapłacone faktury trafiają do postępowania upominawczego. Podstawę stanowią art. 498–505 Kodeksu postępowania cywilnego. W tym trybie sąd może wydać nakaz zapłaty bez rozprawy i bez udziału stron, jeżeli z treści pozwu wynika zasadność roszczenia.
Jeżeli jednak kontrahent wniesie sprzeciw od nakazu zapłaty, sprawa przechodzi do zwykłego postępowania i konieczne może być przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego.
Drugim rozwiązaniem jest postępowanie nakazowe, regulowane w art. 484¹–497 Kodeksu postępowania cywilnego. To jeden z najsilniejszych instrumentów dla wierzyciela. Sąd może wydać nakaz zapłaty między innymi na podstawie zaakceptowanej faktury, uznania długu, dokumentu urzędowego albo innych dokumentów wskazanych w przepisach.
Postępowanie nakazowe daje dodatkową przewagę – zgodnie z art. 492 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego nakaz zapłaty wydany w tym trybie od chwili wydania stanowi tytuł zabezpieczenia wykonalny bez nadawania klauzuli wykonalności.
Jeżeli wierzyciel uzyska prawomocny wyrok albo nakaz zapłaty z klauzulą wykonalności, sprawa trafia do egzekucji komorniczej.
Podstawę prowadzenia egzekucji stanowi art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Sam przebieg postępowania egzekucyjnego regulują przepisy art. 797 i następne Kodeksu postępowania cywilnego.
W relacjach między przedsiębiorcami warto pamiętać również o dodatkowych uprawnieniach wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Na podstawie art. 10 tej ustawy wierzyciel może dochodzić rekompensaty za koszty odzyskiwania należności niezależnie od samych odsetek.
Największym błędem po otrzymaniu niezapłaconej faktury często nie jest jednak brak pozwu. Największym błędem jest czekanie. Bo im dłużej trwa zwłoka, tym większe ryzyko, że dłużnik przestanie mieć z czego zapłacić.
Mam nadziej, że się podobało i dziękuję, że dotarliście do końca.
Pozdrawiam 🙂