Notaryo Publiko

12/06/2026

🇵🇭 **IKA-128 TAONG KALAYAAN NG PILIPINAS** 🇵🇭

**Ang kalayaan ay hindi lamang alaala ng nakaraan—ito ay nararanasan araw-araw ng bawat Pilipino.**

Makikita ito sa mag-aaral na nagsisikap para sa magandang kinabukasan, sa manggagawang marangal na naghahanapbuhay para sa pamilya, sa negosyanteng lumilikha ng oportunidad, sa magsasakang nagpapakain sa bayan, sa lingkod-bayan na tumutupad sa kanyang tungkulin, at sa bawat mamamayang may ambag sa pag-unlad ng ating bansa.

Sa pagdiriwang natin ng **ika-128 Araw ng Kalayaan**, naaalala natin na ang kalayaang ating tinatamasa ay may kaakibat na pananagutan. Sa panahong humaharap ang ating bansa sa iba't ibang hamon—mula sa kabuhayan, edukasyon, at pamamahala, hanggang sa patuloy na panawagan para sa pananagutan at mabuting pamumuno—ang tunay na lakas ng ating bansa ay nasa aktibong pakikilahok at pagmamalasakit ng bawat mamamayan.

**Ipinaglaban ng ating mga bayani ang ating kalayaan. Tungkulin naman natin ngayon na ito ay pangalagaan at patatagin.**

Magagawa natin ito sa pamamagitan ng:

✔️ **Paggalang sa karapatan at dignidad ng bawat isa**
✔️ **Pagtataguyod ng katotohanan, integridad, at pananagutan**
✔️ **Pagiging mulat at responsableng mamamayan**
✔️ **Pag-aambag sa ating komunidad at bansa**
✔️ **Pagkakaisa sa kabila ng ating mga pagkakaiba**

Habang tayo ay sama-samang sumusulong, nawa'y patuloy nating itaguyod ang isang Pilipinas kung saan:

🇵🇭 **Bawat Pilipino ay may pagkakataong umunlad.**
⚖️ **Iginagalang at pinaiiral ang Batas at Katarungan.**
🤝 **Ang paglilingkod-bayan ay nakabatay sa integridad at pananagutan.**
🎓 **Ang edukasyon ay daan tungo sa pag-asenso.**
❤️ **Nangingibabaw ang pagkakaisa, malasakit, at katarungan.**

**Ang tunay na kalayaan ay hindi lamang nasusukat sa mga karapatang ating tinatamasa, kundi sa kung paano natin ito ginagamit upang makatulong sa kapwa at mapalakas ang ating bayan.**

**Maligayang Ika-128 Araw ng Kalayaan!**
**Mabuhay ang bawat Pilipino.**
**Mabuhay ang Pilipinas! 🇵🇭**

⚖️ *"Ang kalayaan ay hindi lamang ipinagdiriwang tuwing Hunyo 12—ito ay pinangangalagaan araw-araw sa pamamagitan ng katotohanan, pananagutan, pagkakaisa, at pagmamahal sa bayan."*

21/05/2026

14/05/2026

🏛️ IS THIS WHAT THE FILIPINO PEOPLE DESERVE?

Last night, the Senate — a place meant for lawmaking and public service — became the center of an alleged siege, lockdown, fear, and gunfire.

Hindi ito simpleng “political drama.”
This reflects something deeper and more dangerous:

⚠️ When government institutions are turned into battlegrounds for political survival, the Filipino people lose trust in the rule of law.

Ordinary citizens are expected to obey warrants, face investigations, and submit to legal processes.
But when powerful officials appear protected by political allies, armed security, and state resources, people begin to ask:

❓ Pantay pa ba talaga ang batas?
❓ Para kanino ba ang gobyerno?

Every hour spent on political standoffs, power struggles, and institutional chaos is an hour taken away from the real problems of Filipinos:

📌 mataas na presyo ng bilihin
📌 trabaho at kabuhayan
📌 edukasyon
📌 healthcare
📌 public safety
📌 corruption

The Senate should never feel like a fortress under siege.
It should remain a symbol of democracy, accountability, and public trust.

Because in the end, when institutions are weakened by politics, it is always the ordinary Filipino who suffers the most.

14/05/2026

⚖️ KAPAG MAHIRAP — ARESTO AGAD.
🏛️ KAPAG MAKAPANGYARIHAN — “PROTECTIVE CUSTODY”?

Kapag ordinaryong mamamayan ang may warrant,
hinahanap, dinadampot, at ikinukulong agad.

Pero kapag may impluwensya?
May lockdown.
May es**rt.
May buong institusyon na ginagawang panangga.

The Senate is meant for LEGISLATION — not SANCTUARY.

Ang pondo, gusali, at kapangyarihan ng gobyerno ay para sa taumbayan — hindi para gawing depensa laban sa pananagutan.

Just as notarization is a PUBLIC TRUST that cannot be abused for convenience or influence, public office must never be used to escape accountability.

⚖️ Sa tunay na demokrasya, iisa lang dapat ang batas —
mayaman man o mahirap, makapangyarihan man o ordinaryong mamamayan.

10/04/2026

"Binigyang-pansin din ng Korte Suprema na ang pagbabago sa likas na anyo ng kahit isang bahagi lamang ng isang protektadong forest reserve ay nagbabanta sa katatagan ng watershed ng Angat River-Bustos Dam at nagdudulot ng malubhang panganib sa buhay, kalusugan, at ari-arian ng mga naninirahan sa ilang lalawigan."

Idineklara bilang protektadong kagubatan ang Angat River-Bustos Dam Forest Reserve sa ilalim ng Proclamation No. 573.

Sa sesyon ng En Banc ng ngayong Miyerkules, ika-8 ng Abril 2026, naglabas ito ng writ of kalikasan laban sa Halrey Construction, Inc. at iba pang mga taong kumikilos para sa kanila, dahil sa pagsasagawa ng ilegal na quarrying sa loob ng Angat River-Bustos Dam Forest Reserve sa Banaban, Angat, Bulacan.

Sa ponencia ni Associate Justice Amy C. Lazaro-Javier, pinagbigyan ng Korte Suprema ang hiling ni petitioner Narciso A. De Leon para sa isang pansamantalang environmental protection order na nag-uutos sa mga respondent na agad itigil ang quarrying, paghuhukay, pagkuha ng lupa, o katulad na mga gawain sa loob ng watershed area. Ipinagbabawal din sa kanila ang paggawa ng anumang kilos na maaaring magdulot ng karagdagang pinsala sa kapaligiran.

Sa pag-isyu ng writ, inilapat ng Korte Suprema ang precautionary principle batay sa mga teknikal na natuklasan na nagpapakita na malaki ang naidulot ng mga gawain ng mga respondent sa pagtaas sa surface runoff, erosion, at sedimentation sa loob ng watershed system. Ayon sa mga ulat, sinira ng mga gawaing ito ang mga pananim, halaman, at mga punong namumunga na nagsisilbing tirahan ng mga hayop.

Binigyang-pansin din ng Korte Suprema na ang pagbabago sa likas na anyo ng kahit isang bahagi lamang ng isang protektadong forest reserve ay nagbabanta sa katatagan ng watershed ng Angat River-Bustos Dam at nagdudulot ng malubhang panganib sa buhay, kalusugan, at ari-arian ng mga naninirahan sa ilang lalawigan.

Idineklara bilang protektadong kagubatan ang Angat River-Bustos Dam Forest Reserve sa ilalim ng Proclamation No. 573.

Basahin ang press briefer sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=162980.

Sumunod sa Credit Attribution Policy ng SC PIO: https://sc.judiciary.gov.ph/credit-attribution-policy/.

10/04/2026

Concealment??

-Dynasty

Sa isang sesyon noong Miyerkules, Abril 8, 2026, isinantabi ng En Banc ng ang petisyon para sa certiorari na inihain ni Merson C. Calubag. Layunin ng petisyon na kuwestiyunin ang mga resolusyon ng Commission on Elections (COMELEC) na nagkansela sa kanyang Certificate of Candidacy (COC) para sa posisyon ng Sangguniang Kabataan Chairperson sa Barangay Magtangale, San Francisco, Surigao del Norte noong 2023 Barangay at SK Elections. Ang desisyon ay isinulat ni Associate Justice Antonio T. Kho, Jr.

Napag-alaman ng COMELEC na nagbigay si Calubag ng maling pahayag tungkol sa isang mahalagang detalye sa kanyang Certificate of Candidacy. Idineklara niya roon na wala siyang kamag-anak hanggang sa second civil degree of consanguinity or affinity sa sinumang kasalukuyang miyembro ng Sangguniang Barangay ng Barangay Magtangale, kahit na ang kanyang ina ay isa palang miyembro nito.

Ayon sa Seksyon 10 o tinatawag na “Anti-Dynasty clause” ng Republic Act No. 10742 (Sangguniang Kabataan Reform Act of 2015), ang isang kandidato para sa Sangguniang Kabataan ay wala dapat kaugnayan—hanggang second civil degree of consanguinity or affinity—sa sinumang kasalukuyang halal na opisyal sa pambansa, rehiyonal, panlalawigan, panlungsod, pambayan, o pambarangay na antas sa lugar kung saan siya tatakbo.

Kinilala ng Korte Suprema ang balangkas na itinakda sa RA 10742 bilang hakbang ng lehislatura para pigilan ang pagbuo at paglawak ng mga dinastiyang politikal sa bansa—bilang tugon sa panawagan ng Konstitusyon na bigyang-kahulugan ang political dynasty, kahit man lang sa antas ng barangay at Sangguniang Kabataan. Ayon pa sa Korte, ang ganitong batas ay nagbibigay-buhay sa patakarang nakasaad sa Konstitusyon na naglalayong ipagbawal ang mga dinastiyang politikal.

Basahin ang kabuuan ng Press Briefer sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=163046

Sumunod sa Credit Attribution Policy ng SC PIO: https://sc.judiciary.gov.ph/credit-attribution-policy/.

06/04/2026

Child Abuse Law vs Acts of Lasciviousness

Nilinaw ng ang pagtatangi sa aplikasyon ng acts of lasciviousness sa ilalim ng Republic Act (RA) Blg. 7610, o ang Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act, at acts of lasciviousness sa ilalim ng Revised Penal Code (RPC).

Sa isang Desisyon na isinulat ni Associate Justice Henri Jean Paul B. Inting, pinagtibay ng En Banc ng Korte Suprema ang hatol na guilty kay Jeffrey L. Gramatica (Gramatica) para sa acts of lasciviousness sa ilalim ng Seksyon 5(b) ng RA 7610, pero binago ang hatol sa isa pang akusado, si ###2660399, at inilapat ang acts of lasciviousness sa ilalim ng Artikulo 366 ng Revised Penal Code (RPC).

Sa mga pinagsamang kasong ito na kinasasangkutan ng mga menor de edad na sina AAA, BBB, at CCC, naglatag ang Korte Suprema ng mga patnubay para matiyak ang wastong pagsasakdal ng mga kaso sa ilalim ng dalawang magkaibang batas na ito.

Kinasuhan si Gramatica ng acts of lasciviousness sa ilalim ng Seksyon 5(b) ng RA 7610 dahil sa pakikipagtalik kina AAA at BBB, na kapwa nalulong sa shabu.

Samantala, kinasuhan naman si ###266039 ng kaparehong kaso dahil sa panghihipo sa maseselang bahagi ng katawan ng kanyang apo na si CCC habang ito’y natutulog.

Depensa ni Gramatica, niligawan niya si BBB at nagkaroon sila ng sekswal na pagsasama pero hindi niya alam na isa itong menor de edad. Itinanggi naman ni ###266039 ang mga akusasyon at sinabing ginising lang niya si CCC para humingi ng tulong sa paglagay ng gamot sa mata.

Kapwa nagdesisyon ang Regional Trial Court at Court of Appeals na parehong nagkasala sina Gramatica at ###266039 ng acts of lasciviousness sa ilalim ng Seksyon 5(b) ng RA 7610 laban kina BBB at CCC.

Ang isang menor de edad ay sinasabing ginawan ng iba pang pang-aabusong sekswal kapag sila ay naging biktima ng acts of lasciviousness nang may kasamang pamimilit o impluwensiya ng nakatatanda. Sa kasong ito, 14 lang si BBB at 17 si CCC noong nangyari ang insidente. Si Gramatica ay 23, samantalang si ###266039 ay 62.

Pinagtibay ng Korte Suprema ang hatol kay Gramatica sa ilalim ng RA 7610, ngunit binago ang hatol ni ###266039 sa acts of lasciviousness sa ilalim ng Revised Penal Code (RPC). Ayon sa Korte, hindi angkop ang RA 7610 kung ang menor de edad ay ganap na walang kamalayan, pinilit lang, o walang kamalay-malay, dahil sa ganitong sitwasyon, hindi maituturing na sumang-ayon ang biktima sa pakikipagtalik.

Sa ilalim ng Seksyon 5 ng RA 7610, ang mga batang biktima ay sumailalim sa iba pang anyo ng sekswal na pang-aabuso bilang nakikilahok sa pakikipagtalik o malisyosong gawaing sekswal dahil sa pamimilit o impluwensiya ng isang nakatatanda.

Para malinaw ang saklaw ng acts of lasciviousness sa ilalim ng RA 7610 at sa ibang kaugnay na krimen sa ilalim ng RPC, naglatag ang Korte Suprema ng mga patnubay at isinasaalang-alang din ang RA 11648 na nagtaas ng edad ng sexual consent sa 16 taong gulang.

Una, angkop ang Seksyon 5(b) sa mga batang may edad 16 hanggang mas mababa sa 18 na sumasailalim sa sekswal na pang-aabuso.

Ikalawa, saklaw nito ang mga sitwasyon kung saan may depektibong pahintulot. Maaaring tila sumasang-ayon ang menor de edad, ngunit hindi ito bunga ng malayang kalooban kundi dahil sa pamimilit o impluwensiya ng isang nakatatanda. Kaya’t isang krimen ang pakikipagtalik sa batang pinagsamantalahan sa prostitusyon o sumailalim sa sekswal na pang-aabuso, kahit pa tila may pahintulot.

Ikatlo, hindi ito naaangkop kung ang akto ay may kasamang puwersa, pananakot, panlilinlang, pag-alis ng katinuan, kawalan ng malay, o matinding pang-aabuso ng awtoridad. Sa ganitong mga kaso, ang krimen ay papasok sa acts of lasciviousness sa ilalim ng RPC.

Ikaapat, kung ang biktima ay wala pang 12 o wala pang 16 taong gulang, at hindi saklaw ng Seksyon 5(b), ang krimen ay r**e o acts of lasciviousness sa ilalim ng RPC.

Sa kasong ito, si BBB ay isang batang pinagsamantalahan sa prostitusyon o iba pang sekswal na pang-aabuso dahil nakipagtalik siya kay Gramatica kapalit ng isang konsiderasyon, ang shabu, kaya may kriminal na pananagutan si Gramatica sa ilalim ng Seksyon 5(b) ng RA 7610.

Samantala, hindi naaangkop ang Seksyon 5(b) ng RA 7610 kay ###266039. Nilinaw ng Korte Suprema na hindi saklaw ng RA 7610 ang lahat ng acts of lasciviousness laban sa mga menor de edad na may edad 12 hanggang mas mababa sa 18. Ang batas ay naaangkop lamang kapag ang mga menor de edad ay nagbigay ng depektibong pahintulot sa gawaing sekswal.

Sa kasong ito, hindi sumang-ayon si CCC sa acts of lasciviousness dahil natutulog siya at wala siyang malay. Hindi ginamit ni ###266039 ang pamimilit o impluwensiya, kundi umasa sa kanyang moral na awtoridad bilang lolo niya, na itinuturing bilang pananakot. Dahil dito, pananagutan ni ###266039 ang acts of lasciviousness sa ilalim ng Artikulo 336 ng RPC, sa halip na RA 7610.

Para sa acts of lasciviousness sa ilalim ng Seksyon 5(b) na kinasasangkutan si BBB, hinatulan si Gramatica ng maximum na 17 taon, apat na buwan, at isang araw na pagkakakulong at iniutos na magbayad kay BBB ng PHP 150,000 bilang kabayaran at danyos, pati na rin ng multa na PHP 15,000.

Para sa acts of lasciviousness sa ilalim ng Artikulo 336 ng RPC, hinatulan si ###266039 ng maximum na anim na taon na pagkakakulong at iniutos na magbayad kay CCC ng PHP 450,000 bilang kabayaran at danyos na may karampatang interes.

Kinilala ng Korte Suprema na sa ilalim ng kasalukuyang mga batas, si ###266039, na gumawa ng kasuklam-suklam at asal-hayop na gawain laban sa kanyang menor de edad na apo, ay nahaharap sa mas mababang parusa kumpara sa RA 7610. Hinimok nito ang lehislatura na amyendahan ang umiiral na mga batas upang mas maprotektahang mabuti ang mga bata.

Basahin ang press release sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=162863.

Basahin ang buong Desisyon sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=162842.

Basahin ang Hiwalay na Sumasang-ayon na Opinyon ni Senior Associate Justice Marvic M.V.F. Leonen sa https://sc.judiciary.gov.ph/260233-266039-separate-concurring-opinion-senior-associate-justice-marvic-m-v-f-leonen/.

Basahin ang Sumasang-ayon na Opinyon ni Associate Justice Alfredo Benjamin S. Caguioa sa https://sc.judiciary.gov.ph/260233-266039-concurring-opinion-associate-justice-alfredo-benjamin-s-caguioa/.

Basahin ang Hiwalay na Sumasang-ayon na Opinyon ni Associate Justice Rodil V. Zalameda sa https://sc.judiciary.gov.ph/260233-266039-separate-concurring-opinion-associate-justice-rodil-v-zalameda/.

Sumunod sa Credit Attribution Policy ng SC PIO: https://sc.judiciary.gov.ph/credit-attribution-policy/.

06/04/2026

“Menor de edad ang ina noong isinilang ang bata. Sino ang may custody?”

nasa INA ang custody—
hindi naaapektuhan ng kanyang edad, kundi ng kanyang pagiging fit o unfit

19/03/2026

06/03/2026