Atty. Yasser Aureada, CPA

11/05/2026

𝗜𝗖𝗖 𝘄𝗮𝗿𝗿𝗮𝗻𝘁 𝘃𝘀. 𝗦𝗲𝗻. 𝗕𝗮𝘁𝗼 𝗗𝗲𝗹𝗮 𝗥𝗼𝘀𝗮: 𝗥𝘂𝗹𝗲 𝗼𝗳 𝗟𝗮𝘄 𝗼𝗿 𝗥𝘂𝗹𝗲 𝗼𝗳 𝗣𝗼𝗹𝗶𝘁𝗶𝗰𝘀?

My Legal POV:

Batay sa pinakahuling public statement na iniulat ng media, kinumpirma umano ng International Criminal Court (ICC) na ang kumakalat na dokumento laban kay Sen. Ronald “Bato” Dela Rosa ay isang tunay na ICC document at na ang warrant ay inilabas confidentially at under seal ng ICC Pre-Trial Chamber I noong Nobyembre 2025.

Gayunman, mahalagang tandaan na sa ilalim ng ating Konstitusyon, hindi absolute shield ang Senado laban sa isang lawful arrest.[1]

Sa ilalim ng 1987 Constitution, ang legislative immunity ng isang senador ay limitado lamang sa mga kasong may kaparusahan na hindi lalampas sa anim (6) na taong pagkakakulong habang nasa sesyon ang Kongreso.[2] Kung ang alegasyon ay crimes against humanity, na likas na mabigat na offense, malinaw na hindi ito saklaw ng ordinaryong parliamentary immunity.

Pero dito pumapasok ang mas mahalagang usapin:

𝗣𝗮𝗮𝗻𝗼 𝗶𝘁𝗼 𝗶𝗽𝗮𝗽𝗮𝘁𝘂𝗽𝗮𝗱 𝗮𝘆𝗼𝗻 𝘀𝗮 𝗯𝗮𝘁𝗮𝘀? 𝗦𝗶𝗻𝗼 𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗮𝘆 𝗹𝗮𝘄𝗳𝘂𝗹 𝗮𝘂𝘁𝗵𝗼𝗿𝗶𝘁𝘆 𝘂𝗽𝗮𝗻𝗴 𝗶𝗲𝗻𝗳𝗼𝗿𝗰𝗲 𝗶𝘁𝗼? 𝗔𝘁 𝗻𝗮𝘀𝘂𝗻𝗼𝗱 𝗯𝗮 𝗮𝗻𝗴 𝗱𝘂𝗲 𝗽𝗿𝗼𝗰𝗲𝘀𝘀?

Totoong kinikilala ng ating Konstitusyon na ang generally accepted principles of international law ay bahagi ng law of the land.[3] Ngunit hindi absolute na nangangahulugan ito na bawat international process o foreign tribunal action ay automatic at unconditional nang enforceable sa Pilipinas.

Sa ilalim ng constitutional law ng Pilipinas, nananatiling umiiral ang constitutional safeguards, domestic legislation, at procedural requirements ng ating sariling legal system.[4]

Kaya kahit may authentic ICC warrant pa, hindi ibig sabihin nito na maaaring isantabi ang Bill of Rights, due process, at lawful governmental procedures ng bansa.

Totoo ring maaaring maglabas ang ICC ng sealed or confidential warrants bago ito opisyal na i-unseal o ipatupad.[5] Ngunit kahit ang Rome Statute mismo ay kumikilala na ang arrest at surrender proceedings ay kailangang isagawa alinsunod sa batas at procedures ng requested State.[6]

Ibig sabihin: kahit international tribunal pa ang ICC, hindi nawawala ang requirement ng lawful implementation, proper governmental authority, at constitutional due process.

Dito nagiging mas mahalaga ang legal precision kaysa political emotion.

Sapagkat sa isang bansang pinamamahalaan ng rule of law, hindi sapat ang political pressure, leaked documents, media circulation, o social media outrage upang tanggalan ng kalayaan ang isang tao.[4]

Kapag minadali ang pag-aresto nang walang malinaw at maayos na legal foundation, nagiging delikado ang precedent na nalilikha natin.

Today, it may be a controversial senator. Tomorrow, it can be any ordinary citizen.

Kapag pinayagan nating manaig ang “arrest by publicity” kaysa “arrest by lawful process,” hindi na iyon tunay na rule of law — kundi rule of power.

At tandaan natin:

𝗝𝘂𝘀𝘁𝗶𝗰𝗲 𝘄𝗶𝘁𝗵𝗼𝘂𝘁 𝗱𝘂𝗲 𝗽𝗿𝗼𝗰𝗲𝘀𝘀 𝗯𝗲𝗰𝗼𝗺𝗲𝘀 𝗮𝗯𝘂𝘀𝗲.
𝗕𝘂𝘁 𝗶𝗺𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝘆 𝘄𝗶𝘁𝗵𝗼𝘂𝘁 𝗮𝗰𝗰𝗼𝘂𝗻𝘁𝗮𝗯𝗶𝗹𝗶𝘁𝘆 𝗱𝗲𝘀𝘁𝗿𝗼𝘆𝘀 𝗱𝗲𝗺𝗼𝗰𝗿𝗮𝗰𝘆.

──────────────────
𝗙𝗢𝗢𝗧𝗡𝗢𝗧𝗘𝗦 / 𝗥𝗘𝗙𝗘𝗥𝗘𝗡𝗖𝗘𝗦

[1] CONST. (1987), art. VI, sec. 11.

[2] Id. Legislative immunity applies only to offenses punishable by imprisonment of not more than six (6) years.

[3] CONST. (1987), art. II, sec. 2.

[4] CONST. (1987), art. III, secs. 1–2.

[5] Rome Statute of the International Criminal Court, art. 58, July 17, 1998, available athttps://www.icc-cpi.int/sites/default/files/RS-Eng.pdf (last accessed May 11, 2026).

[6] Rome Statute of the International Criminal Court, arts. 59 & Part IX (International Cooperation and Judicial Assistance), available athttps://www.icc-cpi.int/sites/default/files/RS-Eng.pdf (last accessed May 11, 2026).

08/05/2026

📣

29/04/2026

Pwede bang buksan ang ITR ni VP Sara Duterte? Legal ba talaga?

Mainit ngayon ang usapan tungkol sa posibilidad na buksan ang Income Tax Returns (ITR) ni VP Sara Duterte, pati ng kanyang asawa at mga negosyong iniuugnay sa kanya. Pero linawin natin, hindi ito simpleng usapin ng transparency. Usapin ito ng batas, Konstitusyon, at tamang proseso.

ITR: “Public record” ba talaga?

Unang punto, kahit sinasabing “public record” ang ITR sa ilalim ng Section 71 ng National Internal Revenue Code (NIRC), hindi ito basta-basta bukas sa publiko. May malinaw na kondisyon, kailangan ng pahintulot ng Pangulo at pagsunod sa itinakdang proseso. Dagdag pa rito, sa ilalim ng Section 270 ng NIRC, bawal ilabas ang tax information nang walang legal na authority, at may kaakibat itong criminal liability. Kaya sa praktika, nananatiling confidential ang ITR, maliban kung may malinaw na legal na batayan para ibunyag ito.

Kapangyarihan ng Kongreso, may hangganan

Totoo, may kapangyarihan ang Kongreso na mag-imbestiga sa ilalim ng Article VI, Section 21 ng Konstitusyon. Pero hindi ito absolute. Sa Bengzon v. Senate Blue Ribbon Committee, binigyang-diin ng Korte Suprema na ang imbestigasyon ay dapat tunay na “in aid of legislation.” Hindi ito maaaring gamitin para lamang mag-usig ng mga indibidwal o manghimasok sa mga kasong nasa hurisdiksyon na ng korte. Dagdag pa, kailangang igalang ang mga karapatan ng mga taong sangkot sa imbestigasyon.[1]

Puwede bang pilitin ang paglabas ng ITR?

Kung sa BIR manggagaling ang ITR, dito nagiging kritikal ang usapin. Dahil sa Section 270, hindi basta maaaring pilitin ang BIR na ilabas ito nang walang malinaw na legal basis. Kung gagawin ito nang labag sa batas, maaari itong magresulta sa criminal liability.

Pwede bang i-compel ang Vice President?

Hindi rin automatic na hindi maaaring tawagin ang Vice President o ibang executive officials. Sa Senate v. Ermita, malinaw na maaaring i-compel ng Kongreso ang kanilang pagharap kung ang imbestigasyon ay tunay na in aid of legislation. Gayunman, may mahahalagang limitasyon:
(a) Hindi dapat ito maging fishing expedition;
(b) Kailangang may malinaw na legislative purpose; at
(c) Kung may itataas na objection (hal. executive privilege), dapat ito ay specific, malinaw, at properly invoked.[2]

Subpoena: hindi rin absolute

Sa Neri v. Senate, kinilala ng Korte Suprema na kahit may subpoena ang Senado, hindi absolute ang obligasyon na sumagot. Maaaring tumanggi ang isang opisyal kung:
(a) May valid na claim ng executive privilege
(b) Maayos itong na-invoke (hindi general o blanket)
(c) At limitado lamang sa mga tanong na saklaw ng privilege
Importante, hindi ito pahintulot para tumanggi sa lahat, selective at justified refusal lamang ang pinapayagan.[3]

Paano kung impeachment?

Mas malakas ang kapangyarihan ng Kongreso kapag ito ay kumikilos bilang impeachment court. Ngunit hindi ibig sabihin nito na awtomatikong nawawala ang confidentiality ng ITR. Mas tamang pagtingin:
(a) Maaaring mas lumakas ang pangangailangan sa ebidensya
(b) Pero kailangan pa rin ng lawful process
(c) Dapat may malinaw na relevance sa kaso
(d) At dapat igalang ang umiiral na batas sa tax secrecy at constitutional rights
Sa madaling salita, hindi automatic override ang impeachment sa confidentiality ng ITR, kailangan pa rin itong ipaglaban sa tamang legal na batayan.

Mas sensitibo: asawa at negosyo

Mas lalo pang nagiging komplikado kung asawa o mga negosyo ang pag-uusapan. Sila ay private individuals at hiwalay na legal entities. Ibig sabihin, mas mataas ang antas ng proteksyon nila sa ilalim ng batas. Kung walang malinaw at direktang koneksyon sa isyu, maaaring ituring ang paghingi ng kanilang ITR bilang paglabag sa right to privacy o bilang overbroad inquiry.

Ang bottom line

Ang prinsipyo ay malinaw:
(a) Ang ITR ay confidential;
(b) May proseso bago ito mabuksan;
(c) May limitasyon ang kapangyarihan ng Kongreso; at
(d) Hindi pwedeng lampasan ang batas kahit gaano kalaki ang isyu.

Hindi lang ito tungkol kay VP Sara Duterte. Ito ay tungkol sa mas malaking tanong: Hanggang saan ang kapangyarihan ng gobyerno, at saan nagsisimula ang karapatan ng mamamayan?

Sa isang demokratikong sistema, iisa lang ang sagot: Dapat laging umiiral ang batas.

References:
[1] Bengzon v. Senate Blue Ribbon Committee, G.R. No. 89914 (1991)
[2] Senate v. Ermita, G.R. No. 169777 (2006)
[3] Neri v. Senate, G.R. No. 180643 (2008)



Photo courtesy of Philippine Daily Inquirer. No copyright infringement intended. For news and commentary use only.

31/03/2026

Most businesses still get this wrong about cross-border services.

They assume: “If the service is done abroad, it’s not taxable in the Philippines”.

But the ACES Supreme Court case (now reinforced by BIR RMC 024-2026) tells a different story.

Taxation is no longer about where the service starts. It’s about where the value is actually created and completed.

That shift changes everything.

A service performed overseas can still be Philippine-sourced income if:
1. It is completed in the Philippines
2. It depends on Philippine infrastructure
3. The economic benefit arises locally

And if that happens, the consequences are real:
- 25% withholding tax exposure
- 12% VAT implications
- Audit risk for the Philippine payor

The bigger lesson here isn’t just about tax.

It’s about how regulators now look at business reality. Not labels. Not contracts. But substance over form.

For companies working with foreign vendors, this means one thing: You don’t just need tax compliance, you need a clear understanding of how your services actually work.

Because in today’s environment, the question is no longer: “Is this cross-border?”

It’s: “Where is the income truly generated?”

Cross-border services are now a day-to-day reality for Philippine businesses. Think offshore consultants, IT outsourcing, foreign engineering teams, online training providers, international telecom services, and more. The challenge is that “the service is abroad” doesn’t automatically mean “...

27/03/2026

Hi po, favor! Like and share please 🙏

27/03/2026

Panukala ni Sen. Imee Marcos:
Iminumungkahi niya ang pansamantalang pagsuspinde ng hulog at bayad sa utang sa SSS, GSIS, PAG-IBIG, at PhilHealth.

Layunin nito na tulungan ang mga Pilipino na makayanan ang patuloy na pagtaas ng presyo ng gasolina at iba pang bilihin dulot ng energy crisis.

Ano ang ibig sabihin nito sa’yo?

Kung maipapatupad, maaaring:
• Mas malaki ang take-home pay ng mga empleyado
• May dagdag na pera para sa pang-araw-araw na gastusin tulad ng pagkain, pamasahe, at kuryente
• Pansamantalang ginhawa sa mga may loan payments

Pero may kapalit ba ito?

May ilang posibleng epekto na dapat pag-isipan:
• Maaaring maapektuhan ang pondo ng SSS, GSIS, PAG-IBIG, at PhilHealth
• Posibleng magkaroon ng delay sa future benefits tulad ng pension o loan eligibility
• Tanong: sapat ba ang panandaliang tulong kumpara sa pangmatagalang epekto?

Usapang praktikal: Makakatulong nga ba?

Para sa maraming Pilipino, malaking tulong ang kahit konting dagdag sa budget ngayon.
Pero para sa iba, mas mahalaga ang siguradong benepisyo sa hinaharap.

25/03/2026

📣📢 RA 12316: Gaano Kalaki ang Ibababa ng Presyo ng Gasolina?

Lahat tayo ramdam ang taas ng gasolina. Isang galaw lang ng presyo, damay agad ang pamasahe, pagkain, at gastos sa negosyo.

Kaya ngayon, trending ang Republic Act 12316.

Pero ang tanong ng marami:
“Magkano ba talaga ang ibababa ng presyo?”

Ano ang ginagawa ng RA 12316?

Sa simple lang, pinapayagan nito ang gobyerno na pansamantalang bawasan o alisin ang excise tax sa fuel kapag mataas ang presyo ng langis sa world market.

Pero tandaan, hindi ito automatic. May proseso pa bago ito ipatupad.

Magkano ang pwedeng ibaba?

Dito nagiging interesting.

Sa kasalukuyang sistema ng buwis:
• Ang gasolina may humigit-kumulang ₱10 na excise tax kada litro
• Ang diesel naman ay nasa ₱6 kada litro

Ibig sabihin, kung tuluyang alisin ang excise tax:

👉 Posibleng bumaba ang gasolina ng hanggang ₱10 per liter
👉 Ang diesel naman ng hanggang ₱6 per liter

Malaking bagay ito, lalo na sa mga driver at negosyo.

Pero eto ang reality…

Hindi ibig sabihin na automatic mong mararamdaman ang buong ₱10 o ₱6 na bawas.

Bakit?

Kasi ang presyo ng fuel ay naka-base pa rin sa:
• global oil prices
• palitan ng dolyar
• supply at demand
• pricing ng oil companies

Kaya ang actual na mararamdaman mo pwedeng:
👉 mas mababa sa ₱10 / ₱6
👉 o minsan, natatabunan pa ng pagtaas ng world prices

So tulong ba talaga ito?

Oo, pero pansamantala lang.

Ang RA 12316 ay parang “pang-gaan ng bigat,” hindi pang-ayos ng buong problema.

Hindi nito kayang kontrolin ang presyo ng langis sa buong mundo, pero kaya nitong bawasan ang impact kahit papaano.

Bakit hindi na lang permanenteng tanggalin?

Simple lang, may kapalit.

Ang fuel tax ay ginagamit para pondohan ang mga proyekto ng gobyerno.

Kapag tinanggal ito nang tuluyan, bababa ang kita ng gobyerno, at may ibang sektor ang maaapektuhan.

Kaya ang batas na ito ay temporary relief, hindi long-term solution.

Bottomline

Kung ma-activate ang RA 12316:

👉 May chance na bumaba ang gasolina (hanggang ~₱10/L)
👉 May chance na bumaba ang diesel (hanggang ~₱6/L)
👉 Pero hindi garantisado ang full effect

Sa madaling sabi:
May tulong, pero hindi miracle fix.

25/03/2026

Fulfilling my duties as counsel, personally filed a counter-affidavit on behalf of a client at the Bureau of Immigration.

Committed to protecting clients’ rights through hands-on legal representation. 👨‍💼⚖️

25/03/2026

📢 ENERGY EMERGENCY SA PILIPINAS: ANO ANG IBIG SABIHIN?

Nilagdaan ni Pangulong BBM ang Executive Order No. 110, na nagdedeklara ng state of national energy emergency dahil sa banta ng kakulangan sa supply ng enerhiya, lalo na dulot ng global oil crisis at tensyon sa Middle East.

Ano ang ibig sabihin nito?
Ibig sabihin, may seryosong banta sa suplay ng kuryente at langis, kaya kailangan ng agarang aksyon ng gobyerno.

Ano ang posibleng epekto?
• Posibleng pagtaas ng presyo ng kuryente at gasolina
• Risk ng power interruptions o brownout
• Epekto sa negosyo, transportasyon, at presyo ng bilihin

Ano ang gagawin ng gobyerno?
Sa ilalim ng EO 110:

✔️ Pabilisin ang energy projects at dagdag supply
✔️ Magpatupad ng energy conservation measures
✔️ Suportahan ang transport, pagkain, at kabuhayan (UPLIFT program)
✔️ Bantayan ang presyo at supply ng fuel at basic goods
✔️ Hikayatin ang paggamit ng renewable energy

Ano ang dapat gawin ng publiko?
• Magtipid sa kuryente
• Maghanda sa posibleng aberya
• Maging updated at mapanuri sa balita

Bottomline
Ang energy emergency ay babala, hindi panic.
Layunin nito na maagapan ang krisis at protektahan ang ekonomiya at mamamayan.

24/03/2026

Travel muna sa mamahaling lugar 😅 Grabe ang taas na, mas matindi pa ito noong pandemic

02/11/2025

Hello there!?