RWS

14/06/2026

𝗧𝗮𝗻𝗼𝗻𝗴 𝗻𝗶 𝗝𝘂𝗮𝗻 𝗡𝗼. 𝟯𝟬:

“𝗛𝗲𝗹𝗹𝗼, 𝗕𝗜𝗥! 𝗕𝗮𝗴𝗼 𝗽𝗮 𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗼 𝗮𝗸𝗼 𝗻𝗮 𝗼𝗻𝗹𝗶𝗻𝗲 𝘀𝗲𝗹𝗹𝗲𝗿, 𝗮𝗯𝗼𝘂𝘁 𝗽𝗼 𝘀𝗮 𝗻𝗶-𝗿𝗲𝗴𝗶𝘀𝘁𝗲𝗿 𝗸𝗼 𝗻𝗮 𝗰𝗼𝗹𝘂𝗺𝗻𝗮𝗿 𝗯𝗼𝗼𝗸𝘀, 𝗽𝗮𝗮𝗻𝗼 𝗽𝗼 𝗯𝗮 𝗮𝗸𝗼 𝗺𝗮𝗴𝗹𝗶𝗹𝗶𝘀𝘁𝗮 𝗿𝗶𝘁𝗼? 𝗔𝗻𝘂-𝗮𝗻𝗼 𝗽𝗼 𝗯𝗮 𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗴𝗮 𝗽𝗶𝗻𝗮𝗴𝗸𝗮𝗶𝗯𝗮 𝗻𝗶𝘁𝗼?”

𝗔𝗻𝗴 𝗞𝗮𝘀𝗮𝗴𝘂𝘁𝗮𝗻:

Bilang isang bagong online seller (kadalasang nakarehistro bilang Sole Proprietorship/Non-VAT sa simula), karaniwang apat na manual books 📚 ang nire-require ng BIR sa iyo. Narito ang pinagkaiba ng bawat isa:

𝗖𝗮𝘀𝗵 𝗥𝗲𝗰𝗲𝗶𝗽𝘁𝘀 𝗝𝗼𝘂𝗿𝗻𝗮𝗹 (𝗖𝗥𝗝)

Ito ang libro para sa iyong 𝗸𝗶𝘁𝗮. Dito isinusulat ang lahat ng perang pumasok sa iyong negosyo mula sa benta (sales). Basehan dito ang mga ini-issue mong Sales Invoice (SI) o ang mga remittance reports mula sa iyong e-commerce platforms (gaya ng Shopee, Lazada, o TikTok Shop).

𝗖𝗮𝘀𝗵 𝗗𝗶𝘀𝗯𝘂𝗿𝘀𝗲𝗺𝗲𝗻𝘁𝘀 𝗝𝗼𝘂𝗿𝗻𝗮𝗹 (𝗖𝗗𝗝)

Ito naman ang libro para sa iyong 𝗴𝗮𝘀𝘁𝗼𝘀. Dito itinatala ang lahat ng 𝗽𝗲𝗿𝗮𝗻𝗴 𝗹𝘂𝗺𝗮𝗯𝗮𝘀 𝘀𝗮 𝗶𝘆𝗼𝗻𝗴 𝗻𝗲𝗴𝗼𝘀𝘆𝗼—gaya ng pagbili ng imbentaryo/produkto, pambayad sa shipping, packaging materials, kuryente, internet, at ad spend. Basehan naman dito ang mga resibo (Billing/Sales Invoice) na ibinigay sa iyo ng iyong mga supplier.

𝗚𝗲𝗻𝗲𝗿𝗮𝗹 𝗝𝗼𝘂𝗿𝗻𝗮𝗹 (𝗚𝗝)

Tinatawag itong "Book of Original Entry". Ginagamit ito para sa mga 𝘁𝗿𝗮𝗻𝘀𝗮𝗸𝘀𝘆𝗼𝗻𝗴 𝘄𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗱𝗶𝗿𝗲𝗸𝘁𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗶𝗻𝗮𝗹𝗮𝗺𝗮𝗻 𝘀𝗮 𝗰𝗮𝘀𝗵 𝗼 𝗰𝗮𝘀𝗵 𝗮𝗱𝗷𝘂𝘀𝘁𝗺𝗲𝗻𝘁𝘀 (halimbawa: mga utang, return o refund ng mga produkto, o pagsasara ng libro sa katapusan ng taon gamit ang debit at credit).

𝗚𝗲𝗻𝗲𝗿𝗮𝗹 𝗟𝗲𝗱𝗴𝗲𝗿 (𝗚𝗟)

Tinatawag itong "Book of Final Entry". Ito ang nagsisilbing summary o buod. Dito mo 𝗽𝗶𝗻𝗮𝗴𝘀𝗮𝘀𝗮𝗺𝗮-𝘀𝗮𝗺𝗮 (𝗽𝗶𝗻𝗮-𝗽𝗼𝘀𝘁) 𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗯𝘂𝘂𝗮𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗹𝗮𝗴𝗮 𝗻𝗴 𝗯𝗮𝘄𝗮𝘁 𝗮𝗰𝗰𝗼𝘂𝗻𝘁 (halimbawa: Kabuuang Sales para sa buwan, Kabuuang Gastos sa Kuryente, etc.) galing sa iyong Journals para madaling makita ang takbo ng iyong pananalapi.

❓𝗣𝗮𝗮𝗻𝗼 𝗯𝗮 𝗠𝗮𝗴𝗹𝗶𝘀𝘁𝗮 𝘀𝗮 𝗖𝗼𝗹𝘂𝗺𝗻𝗮𝗿 𝗕𝗼𝗼𝗸𝘀?

Ang paglilista ay ginagawa kada buwan o sa araw mismo ng transaksyon, at ito ay sinusulat gamit ang kamay (handwritten) gamit ang permanenteng panulat (ballpen).

❗𝗚𝗮𝗯𝗮𝘆 𝘀𝗮 𝗣𝗮𝗴𝘀𝘂𝘀𝘂𝗹𝗮𝘁 𝘀𝗮 𝗖𝗮𝘀𝗵 𝗥𝗲𝗰𝗲𝗶𝗽𝘁𝘀 𝗝𝗼𝘂𝗿𝗻𝗮𝗹 (𝗞𝗶𝘁𝗮):

𝘿𝙖𝙩𝙚: Isulat ang petsa ng pagbebenta o kung kailan natanggap ang remittance.

𝙋𝙖𝙧𝙩𝙞𝙘𝙪𝙡𝙖𝙧𝙨: Pangalan ng customer o pangalan ng e-commerce platform (e.g., Shopee Remittance o Walk-in Customer).

𝙍𝙚𝙛𝙚𝙧𝙚𝙣𝙘𝙚: Numero ng iyong in-issue na Sales Invoice (e.g., SI #0001).

𝘾𝙤𝙡𝙪𝙢𝙣𝙨: Gamitin ang mga kolum para paghiwa-hiwalayin ang halaga.

Column 1: Debit - Cash (Ang kabuuang perang natanggap mo).

Column 2: Credit - Sales (Ang halaga ng benta).

Column 3: Credit - Withholding Tax (Kung may bawas na 0.5% or 1% withholding tax ang e-commerce platform na makikita sa BIR Form 2307).

❗𝗚𝗮𝗯𝗮𝘆 𝘀𝗮 𝗣𝗮𝗴𝘀𝘂𝘀𝘂𝗹𝗮𝘁 𝘀𝗮 𝗖𝗮𝘀𝗵 𝗗𝗶𝘀𝗯𝘂𝗿𝘀𝗲𝗺𝗲𝗻𝘁𝘀 𝗝𝗼𝘂𝗿𝗻𝗮𝗹 (𝗚𝗮𝘀𝘁𝗼𝘀):

𝘿𝙖𝙩𝙚: Petsa kung kailan ka nagbayad o bumili.

𝙋𝙖𝙧𝙩𝙞𝙘𝙪𝙡𝙖𝙧𝙨: Pangalan ng supplier o kung para saan ang gastos (e.g., J&T Express, Meralco, Packaging Supplier).

𝙍𝙚𝙛𝙚𝙧𝙚𝙣𝙘𝙚: Numero ng resibo o invoice na ibinigay sa iyo ng binilhan mo.

𝘾𝙤𝙡𝙪𝙢𝙣𝙨:

Column 1: Credit - Cash (Ang kabuuang perang binayad mo).

Column 2: Debit - Purchases (Kung bumili ka ng paninda).

Column 3: Debit - Delivery/Freight Expense (Para sa shipping fees).

Column 4: Debit - Utilities Expense (Para sa internet/kuryente).

𝗟𝗲𝗴𝗮𝗹 𝗕𝗮𝘀𝗲𝘀 𝗮𝘁 𝗺𝗴𝗮 𝗥𝗲𝘃𝗲𝗻𝘂𝗲 𝗜𝘀𝘀𝘂𝗮𝗻𝗰𝗲𝘀:

Upang masiguro na ikaw ay protektado at sumusunod sa batas, narito ang mga opisyal na basehan mula sa BIR:

Section 232 ng National Internal Revenue Code (Tax Code)
BIR Revenue Memorandum Circular (RMC) No. 60-2020
RMC No. 8-2024
RMC No. 3-2023
RMC No. 65-2025