27/03/2026
🆘 NEDERLAND BESEFT RISICO VAN WOLVEN NIET 🆘
Delen = Lief!
Deze Italiaanse ecoloog verdiept zich al 50 jaar in de wolf en waarschuwt Nederland. ‘Ze beseffen niet welk risico ze nemen’
De wolf past zich razendsnel aan in Nederland. Het dier zou op veel plekken best eens een goed leefmilieu kunnen vinden, zoals in Stadspark in Groningen. Daarom is een nationaal masterplan nodig, zegt de vooraanstaande wolvenecoloog Luigi Boitani (79).
Luigi Boitani is hoogleraar zoölogie aan de Sapienza Universiteit van Rome. Hij verdiept zich al in wolven sinds 1972, toen de eerste wolf werd gevangen in Midden-Italië. Boitani (79) is betrokken bij het maken van Europees beleid, hij is president van de Large Carnivore Initiative for Europe .
Twee weken geleden kreeg Boitani bezoek van een delegatie van Nederlandse ambtenaren uit onder meer Gelderland en Drenthe. De bestuurders willen leren van de Italiaanse omgang met de wolf.
Aan het begin van zijn carrière had Boitani nooit verwacht dat het dier zo wijdverbreid zou raken in Europa. Maar, zo weet de professor nu, de wolf is veel flexibeler dan de meesten van ons denken. Daarom begrijpt hij geen snars van de Nederlandse manier waarop met de wolven wordt omgegaan.
🔹Dag professor Boitani, we hebben een turbulent jaar achter de rug, met wolvenaanvallen op mensen en toenemende onvrede. Hoe kijkt u naar de Nederlandse situatie?
🔸”Het lijkt alsof de Nederlandse autoriteiten niet beseffen welk risico ze nemen. Als het aantal wolven toeneemt, zal het dier onvermijdelijk steeds dichter bij dorpen gaan leven. Dit hoeft niet problematisch te zijn, maar draagt wel risico’s met zich mee. De wolf is vergelijkbaar met de rat en de mens. Ze kunnen overal wonen en kunnen van alles eten. Dat is ook de reden dat de wolf zich zo rap heeft verspreid over Europa in de laatste twintig jaar.”
🔸”In Europa is al vijftig jaar niemand gedood door wolven. Maar als je dat zo wilt houden, moeten we goed in de gaten houden hoe mensen en wolven zich naar elkaar toe gedragen. Als het dier vaker dichterbij komt dan 30 meter, is hij mogelijk gewend geraakt aan mensen. De wolf heeft geleerd dat er niks ergs gebeurt.”
🔹 Zoals wolf Bram?
🔸”Bram leerde langzaamaan dat hij dichterbij kon komen zonder consequenties. Als ik de autoriteiten was, zou ik me hebben afgevraagd of ik het risico wilde lopen dat de wolf een kind zou grijpen. Dat is uiteindelijk precies wat er gebeurde. Een wolf is nieuwsgierig en kan een mens uiteindelijk als prooi uitproberen.”
🔸”Dat de wolf uiteindelijk meerdere keren kon aanvallen en een spelend kind meesleepte, komt doordat autoriteiten er bewust voor hebben gekozen dat risico te accepteren. Ik vind dat belachelijk. Op de snelweg worden auto’s beperkt in hoe hard ze mogen rijden, om daarmee schade en ongelukken te beperken. Op diezelfde manier zou je ook wolven met onwenselijk gedrag moeten beperken. Misschien is het maar één of twee keer per jaar, maar daar moet je wel iets mee.”
🔹Bedoelt u afschieten?
🔸”Dat is een van de mogelijkheden. Er zijn meer opties. In Italië hadden we één wolf die elf keer aanviel op het strand. Hij doodde niemand, maar heeft wel mensen verwond. Aan het einde werd hij gevangen en nu leeft hij in een dierenpark.”
Boitani waarschuwde Nederland al eerder
Professor Luigi Boitani schreef mee met de brief namens de Large Carnivore Initiative for Europe (LCIE), een internationale wolvenwerkgroep. De aanleiding voor die brief in november 2022 was de Nederlandse omgang met ‘de tamme wolf’ die indertijd mensen naderde op de Hoge Veluwe; het dier kreeg van hen vaak iets te eten.
De experts concludeerden met stevige taal dat er sprake was van een ‘kennelijke onwil van de Nederlandse autoriteiten om zich volledig te houden aan hun eigen protocol voor brutale wolven door niet eerder in te grijpen’, terwijl de ‘gewenning van deze wolf aan mensen al vergevorderd is’.
Een dergelijke brief is niet opnieuw gestuurd, hoewel de situatie volgens Boitani niet wezenlijk is veranderd. „Wij komen in actie om een technische toelichting te geven. Wat daar vervolgens mee gebeurt is een politieke beslissing.”
🔹Weten we hoe wolven zich gedragen in een dichtbevolkt land als Nederland?
🔸”Daar hebben we weinig data over. Het is belangrijk om te onthouden: niet elke wolf is hetzelfde. De ene is timide, de andere dapper, avontuurlijk of actief. Dat hangt ook af van leeftijd en sociale status. Sommige individuen zullen een kind eerder als prooi kunnen zien.”
🔸”Toch kan ik prima voorspellen hoe wolven zich in dichtbevolkt gebied gaan gedragen. Een wolf met een ontdekkend karakter die niet wordt weggejaagd, zal steeds dichter bij mensen komen. En nog dichterbij. En nog dichterbij. Het dier kan uiteindelijk gewoon door Amsterdam lopen. Sommige mensen geloven dat niet, maar als wolven niet leren dat mensen hun vijand zijn, waarom zouden ze dat dan niet doen?”
🔸”De wolvenpopulatie in Europa is gezond en groeiende. Dus er komen steeds meer wolven die avontuurlijk en ontdekkend zijn van aard. In Nederland is de bevolkingsdichtheid zo groot dat wolven en mensen elkaar vaker gaan zien.”
🔹Hoe gevaarlijk is dat voor mensen?
🔸”We weten dat wolven ooit mensen aanvielen en doodden. Met name kinderen, jonge herders, invaliden. Dit is eeuwen zo gegaan, tot begin 1800. Toen vonden mensen pistolen uit. Wolven leerden dat mensen gevaarlijk konden zijn, óók op afstand. Het aantal mensen dat door de wolf gedood werd, nam enorm af.”
🔹Daar profiteren we nu nog van.
🔸”Ja, en daarom moeten we zorgen dat hij niet zijn angst verliest. Voedsel geven aan de wolf zou echt verboden moeten zijn. Het zijn geen honden, laat ze met rust!”
🔸”Als hondeneigenaar loop je trouwens al iets meer risico. Wat vaker gebeurt is dat een wolf zich op de hond richt. De eigenaar wil zijn hond bij de wolf weghouden en wordt dan zelf gebeten.”
🔸”Ik kan talloze voorbeelden geven van confrontaties tussen hond en wolf. In Italië liep een dame ‘s nachts met haar kleine hondje aan de lijn. Een wolf uit het bos sprong op de hond. De dame was heel helder. Zij pakte haar jas en gebruikte die als vlag, daar werd de wolf bang van. Een ander voorbeeld: iemand wandelde met twee niet-aangelijnde jachthonden in het bos. Opeens renden de twee honden blaffend richting een roedel wolven. De eigenaar riep ze terug, eentje was al gedood. De ander kwam terug met de roedel in zijn kielzog. De wolven bleven op 40 meter afstand staan. De man heeft vervolgens een vriend gebeld en pas toen de roedel tegenover twee mensen stond, dropen de dieren af.”
🔹Zouden we dan niet preventief moeten ingrijpen als een wolf dicht bij menselijke omgeving leeft?
🔸”Nee hoor. Er leeft bijvoorbeeld een wolvin ín Rome, in het natuurreservaat Insugherata. Deze wolf in Rome is slim en laat zich nooit zien, maar ze draagt een zender, dus we weten dat ze er is. Er is voldoende te eten van voedsel wat bezoekers achterlaten. Zo’n wolf hoef je niet af te schieten, zij is geen bedreiging.”
🔸”Wolven komen veel vaker voor in stedelijk gebied, zoals in Verona en Milaan. In Milaan hebben brandweermannen zelfs een wolf gered die niet uit het water kon komen vanwege de hoge kades in de stad.”
🔸”Het gaat erom dat je individuele verschillen tussen wolven moet meenemen in je afweging om in te grijpen.”
🔹Maar wat is dan uiteindelijk de beperkende factor voor het aantal wolven? Zijn dat de snelwegen? Of gaan wolven zichzelf reguleren bij overpopulatie?
🔸”Nee. Voedsel is de voornaamste regulerende factor. Dat is er in Nederland meer dan genoeg. Zowel wild als vee. Er is meer voedsel beschikbaar dan dat we wolven zullen accepteren. Daarom moet je vroeg of laat wolven besluiten hoeveel wolven je toestaat in Nederland.”
🔹Hoeveel zouden dat er dan moeten zijn?
🔸”Dat is een politieke keuze. Wat zijn de maatschappelijke kosten die je accepteert? Spreek iets af, of dat nou twee, tien of vijftien roedels zijn, en hou daaraan vast. Dat betekent dus voortdurend beheren. Niet alleen als er een nieuwe ‘probleemwolf Bram’ opstaat; wolvenroedels beheren is een dagelijkse baan.”
🔸”Je kunt het ook op zijn beloop laten. Maar kijk dan niet gek op als er straks wolven door de buitenwijken van Amsterdam lopen. Als ecoloog en wolvenliefhebber heb ik geen enkel probleem met een wolf in mijn achtertuin, maar veel anderen wel. En politiek moet een compromis zijn tussen de belangen van mensen.”
🔹Democratisch gezien zouden er in Noord-Nederland dan al heel wat wolven afgeschoten moeten zijn. Maar dat mag niet van Europa, zeggen onze bestuurders dan.
🔸”Dat is onzin. Je had al een aantal wolven kunnen doden, zolang er een goed plan achter zat. De Europese wet zegt dat je dieren in goede staat van instandhouding moet brengen op nationaal niveau. Daarbij mag je samenwerken met omliggende landen om gezamenlijk te zorgen voor een gezonde populatie.”
🔸”Ik heb al meerdere papers gepubliceerd om dat uit te leggen. Het is een logische denkwijze omdat je op deze manier ook rekening houdt met factoren zoals het feit dat Nederland het dichtstbevolkte land is van Europa (ministaatjes zoals Monaco niet meegerekend, red.).”
🔹Er is een sterke lobbygroep die wil dat je van élke wolf afblijft. Belangengroep Wolven in Utrecht bekritiseert specifiek ook u vanwege uw uitspraken.
🔸”Ik waardeer dierenclubs omdat ze ons confronteren met ethische dilemma’s. Maar ze maken adequaat ingrijpen wel gecompliceerder, zeker in Nederland.”
🔸”De oplossing is nooit zwart-wit. Mensen die alle wolven willen doden vind ik domme mensen. Mensen die ze allemaal willen behouden ook. We moeten een compromis sluiten, zoals dat altijd gaat in een democratie. Dus: maak een plan voor een gezonde populatie, niet op provinciaal niveau maar op landelijke schaal. En hou je eraan.”
Debbie Rijnders ontvangt Luigi Boitani in haar podcast en hekelt polarisatie.
Debbie Rijnders (71), diergedragsdeskundige uit Ter Apelerkanaal, interviewde meerdere wolvenexperts onder wie Luigi Boitani ook voor haar maandelijkse podcast over dieren. Zij is al sinds 2001 geïnteresseerd in het dier.
Rijnders baalt ervan dat er niet beter wordt geluisterd naar deskundigen als Boitani.
♦️De Nederlandse politiek had polarisatie kunnen voorkomen door met eerder en actiever beleid de zorgen van mensen serieus te nemen. Er is van alles geroepen: ‘Dé wolf is schuw, dé wolf eet liever wild en dé wolf is een gevaar’. Het punt is: dé wolf bestaat niet. Elk dier is uniek, past zich aan aan de omgeving en leert razendsnel van zijn ervaringen. Dat het dier zich makkelijk aanpast aan de mens, was al lang bekend toen de wolf naar Nederland kwam.”
♦️”Als een overheid dingen gaat beweren, en in de praktijk blijkt het anders te zijn, dan gaan mensen zaken aandikken en een eigen verhaal vertellen. Op Facebook weet de ene het nog beter dan de andere. De voorstanders vinden dat de wolf als een slechterik wordt afgeschilderd en de tegenstanders vinden dat hij wordt opgehemeld. Uiteindelijk is de komst van de wolf in een teleurstelling uitgemond in Nederland. Dat had niet gehoeven.”
In antiwolf-Facebookgroepen is in het verleden geregeld met kogels gedreigd aan het adres van personen met positieve uitlatingen. In Drenthe zijn boswachters ondergedoken, en kregen wolvenconsulenten, filmmakers en ecologen doodsbedreigingen.
Tegelijk is ook het pro-wolvenkamp militant. Veehouders durven in het openbaar niet meer te vertellen dat ze moeite hebben met de toekomst van hun bedrijf vanwege de wolf. Ze zijn bang dat alles wat ze vertellen, tegen ze wordt gebruikt in mogelijke rechtszaken die worden aangespannen door dierenclubs als Animal Rights.
Belangengroep Wolven in Utrecht neemt het op de website stevig op voor de wolf en bestempelt Luigi Boitani als anti-wolf. Ook afschot van wolf Bram was volgens deze club absoluut onnodig. Zij benadrukken de ecologische meerwaarde van de wolf.
Die meerwaarde is overigens twijfelachtig. In een recente aflevering praat Rijnders ook met David Mech over de wolf. Deze 89-jarige Amerikaanse bioloog uit Minnesota onderzoekt de wolf al sinds 1958. Hij richtte het International Wolf Center op en publiceerde 400 wetenschappelijke onderzoeken en schreef 13 boeken.
Volgens Mech is er „geen twijfel of wolven bijdragen aan ecologische waarde van gebieden.” Maar dat gebeurt volgens Mech niet in ons land. „In Nederland is de menselijke dominantie zo groot, dat de wolf er geen ecologisch effect heeft.” Dat is in lijn met wat ook Nederlandse ecologen zien.
Medewerker Drenthe concludeert: ‘In Nederland missen we snelheid’
Vorige week was een groep ambtenaren van onder meer de provincies Drenthe en Gelderland op bezoek bij expert Luigi Boitani in Italië. De betrokken Drentse ambtenaar wil niet met zijn naam in de krant, maar heeft op verzoek van Dagblad van het Noorden lessen op papier gezet.
📍In Italië zagen we dat men relatief ontspannen omgaat met de aanwezigheid van wolven. Ook nu het aantal dieren daar de afgelopen jaren sterk is toegenomen en wolven vaker zichtbaar zijn.
📍Opvallend is dat er ondanks die groei weinig incidenten zijn. Tegelijkertijd realiseren we ons dat Italië een ander land is dan Nederland, met andere omstandigheden en een langere ervaring met wolven’.
📍”Wat ons vooral is bijgebleven uit de gesprekken met de Italiaanse professor Luigi Boitani, is dat er in Italië snel kan worden ingegrepen als zich een probleem voordoet, vaak al binnen 24 uur. Die snelheid missen we in Nederland. Daarom hebben we als provincie Drenthe recent opnieuw een brief gestuurd aan staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw en Natuur, met de oproep om de wet- en regelgeving rond het ingrijpen bij probleemsituaties te verduidelijken. Dat is nodig om in de praktijk sneller en effectiever te kunnen handelen’.
https://dvhn.nl/drenthe/deze-italiaanse-ecoloog-verdiept-zich-al-50-jaar-in-de-wolf-en-waarschuwt-nederland.-ze-beseffen-niet-welk-risico-ze-nemen-48749039.html
